The Role of Digital Game Addiction Tendencies and Different Demographic Variables as Predictors of Social Skills in Preschool Children

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between preschool children's social skills, digital game addiction, and certain demographic variables. Data were collected from mothers of 371 children aged between three and five across various regions of Türkiye using the Digital Game Addiction Scale, the Social Skills Scale, and a Personal Information Form. The analyses were conducted using Pearson correlation coefficient and multiple linear regression methods. The findings indicated that as digital game addiction increased, children's social skill levels significantly decreased. In contrast, demographic variables such as having siblings, birth order (being the first, last, or middle child), family type (nuclear or extended), and the mother's employment status were not found to have a statistically significant effect on social skills. According to the regression analysis, the model was statistically significant, and digital game addiction alone explained 26% of the variance in social skills. In conclusion, digital game addiction had a negative impact on preschool children's social development. It is therefore recommended that screen time be limited and opportunities for face-to-face social interaction be increased to support the development of healthy social skills.

Anahtar Kelimeler

• Digital game addiction
• Social skills
• Preschool children

Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Sosyal Becerilerin Yordayıcıları Olarak Dijital Oyun Bağımlılığı Eğilimlerinin ve Farklı Demografik Değişkenlerin Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal becerileri ile dijital oyun bağımlılığı ve bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Türkiye genelinde 3–5 yaş aralığında yer alan 371 çocuğun annelerinden toplanan veriler, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Beceri Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla elde edilmiştir. Analizler Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital oyun bağımlılığı arttıkça çocukların sosyal beceri düzeylerinin anlamlı bir şekilde azaldığını göstermektedir. Buna karşılık kardeşe sahip olup olmama, doğum sırası (ilk, son veya ortanca çocuk olma), aile tipi (çekirdek ya da geniş) ve annenin çalışma durumu gibi demografik değişkenlerin sosyal beceriler üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Regresyon analizine göre model genel olarak anlamlıdır ve dijital oyun bağımlılığı sosyal becerilerdeki değişimin %26’sını açıklamaktadır. Sonuç olarak dijital oyun bağımlılığının okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal gelişimini olumsuz etkilediği görülmekte; çocukların sağlıklı sosyal beceriler geliştirebilmesi için dijital oyun süresinin sınırlandırılması ve yüz yüze sosyal etkileşim fırsatlarının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital oyun bağımlılığı
• Sosyal beceri
• Okul öncesi dönem çocukları

Kaynakça

1. Akfırat-Önalan, F. (2006). Sosyal yeterlilik, sosyal beceri ve yaratıcı drama. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 39-58.
2. Akkök, F. (1996). İlköğretimde sosyal becerilerin geliştirilmesi öğretmen el kitabı. MEB.
3. Alisinanoğlu, F. & Özbey, S. (2009). Anaokulu ve anasınıfı davranış ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Mesleki Eğitim Fakültesi, 4(1), 173-198.
4. Altın, M. (2025). Digital game addiction, anger and aggression among university students. Physical Education of Students, 29(1), 39-48. https://doi.org/10.15561/20755279.2025.0104
5. Aslan, O. & Karataş, Z. (2024). Beliren yetişkinler için yalnızlık kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenlere göre yalnızlık kaygısının incelenmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(27), 216-236. https://doi.org/10.29029/busbed.1295567
6. Aslan, O., Topuz, İ., & Eldeleklioğlu, J. (2025). Investigating the mediating role of digital game addiction in the relationship between adolescents' school belonging and resilience. Educational and Developmental Psychologist, 42(1), 37-49. https://doi.org/10.1080/20590776.2024.2402398
7. Aslan, O. & Topuz, İ. (2025a). Okul öncesi dönem çocuklarında sosyal beceri düzeyleri ile problemli medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 116-134. https://doi.org/10.17679/inuefd.1516664
8. Aslan, O. & Topuz, İ. (2025b). The role of digital game addiction tendencies in explaining preschool children's resilience. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 15(1), 139-158. https://doi.org/10.17984/adyuebd.1613749

9. Aslan, O. & Topuz, İ. (2025c). Çocuklarla çalışan okul psikolojik danışmanlarının problem davranışlara yönelik görüşlerinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 697-723. https://doi.org/10.51460/baebd.1605736
10. Aslan, H., Başcıllar, M., & Karataş, K. (2022). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ile sosyal beceriler arasındaki ilişki. Bağımlılık Dergisi, 23(3), 266-274. https://doi.org/10.51982/bagimli.1033761
11. Atak, F. (2020). 10-14 yaş arasındaki çocukların dijital oyun bağımlılığı ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
12. Atmaca, R. N., Gültekin-Akduman, G., & Şepitci-Sarıbaş, M. (2020). Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri düzeylerinin bazı demografik özelliklere göre incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(2), 157-173. https://doi.org/10.47714/uebt.768067
13. Bağatarhan, T. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarında dijital oyun bağımlılık eğilimi ve problem davranışlar. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(5), 179-193. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1342294
14. Biricik, Z. & Atik, A. (2021). Gelenekselden dijitale değişen oyun kavramı ve çocuklarda oluşan dijital oyun kültürü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 445-469. https://doi.org/10.19145/e-gifder.818532
15. Boyalı, U. & Aktaş, C. (2023). Dijital oyun ve sosyal etkileşim. TAM Akademi Dergisi, 2(2), 226-242. https://doi.org/10.58239/tamde.2023.04.005.x
16. Budak, K. S. & Işıkoğlu, N. (2022). Dijital oyun bağımlılık eğilimi ve ebeveyn rehberlik stratejileri ölçeklerinin geliştirilmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 55(3), 693-740. https://doi.org/10.30964/auebfd.939653
17. Bülbül, H., Tunç, T., & Aydil, F. (2018). Üniversite öğrencilerinde oyun bağımlılığı: Kişisel özellikler ve başarı ile ilişkisi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 97-111. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.423745
18. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (19. b.). Pegem Akademi.
19. Ceylan, Ş. & Özyürek, D. (2014). Okul öncesi çocuklarda sosyal becerilerin desteklenmesi konusunda öğretmen ve veli görüşlerinin belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 99-114. https://doi.org/10.9779/PUJE575
20. Combs, M. L. & Slaby, D. A. (1977). Social-skills training with children. B. B. Lahey & A. E. Kazdin (Ed.), Advances in clinical child psychology içinde (s. 161-201). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4613-9799-1_5
21. Cousins, J. H., Power, T. G., & Olvera-Ezzell, N. (1993). Mexican-American mothers' socialization strategies: Effects of education, acculturation, and health locus of control. Journal of Experimental Child Psychology, 55(2), 258–276. https://doi.org/10.1006/jecp.1993.1015
22. Doğru, S., Kayılı, G., Alabay, E., Kuşçu, Ö., & Sarıkaya, A. (2013). Ailesinde engelli birey bulunan okul öncesi dönem çocuklarının sosyal becerileri ve problem davranışlarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 219-236.
23. Dokumacı, C. (2023). Okul öncesi dönemdeki çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin sosyal becerileriyle ilişkisinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
24. Ering, S. O., Akpan, F. U., & Emma-Echiegu, N. (2014). Mother's employment demands and child development: An empirical analysis of working mothers in Calabar Municipality. Am Int J Contemp Res, 4(4), 184-91.
25. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3. b.). Sage.
26. Gentile, D. (2009). Pathological video-game use among youth ages 8 to 18: A national study. Psychological Science, 20(5), 594–602. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2009.02340.x
27. Gülay, H. & Akman, B. (2009). Okul öncesi dönemde sosyal beceriler. Pegem Akademi.
28. Gültekin-Akduman, G., Günindi, Y., & Türkoğlu, D. (2015). Okul öncesi dönem çocukların sosyal beceri düzeyleri ile davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of International Social Research, 8(37), 161-201. https://doi.org/10.17719/jisr.20153710633
29. Hair, J. F., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Black, W. C. (2019). Multivariate data analysis (8. b.). Pearson Prentice Hall.
30. Hanley, A., Symonds, J. E., & Horan, J. (2022). COVID-19 School closures and children’s social and emotional functioning: The protective influence of parent, sibling, and peer relationships. Education 3-13, 52(8), 1452–1463. https://doi.org/10.1080/03004279.2022.2154615
31. Hazar, Z. & Hazar, M. (2017). Çocuklar için dijital oyun bağımlılığı ölçeği. Journal of Human Sciences, 14(1), 203-216. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i1.4387
32. Kantarcıoğlu, H. B. (2022). Ortaokul öğrencilerinin aile ilişkileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
33. Karaca, N. H., Aral, N., & Kaya, Ü. Ü. (2025). Digital game addiction and peer interaction: The role of parents’ education levels. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 18(1), 131-156. http://doi.org/10.30831/akukeg.1520595
34. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (30. b.). Nobel Akademi.
35. Kay, M. A. & Sağlam, M. (2025). As predictives of digital game addiction in early childhood; digital parenting, family relations and social competence, Ann Med Psychol, 183(4), 429-438. https://doi.org/10.1016/j.amp.2024.11.003
36. Kitzmann, K. M., Cohen, R., & Lockwood, R. L. (2002). Are only children missing out? Comparison of the peer-related social competence of only children and siblings. Journal of Social and Personal Relationships, 19(2), 299-316. https://doi.org/10.1177/0265407502193001
37. Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M., & Peter, J. (2009). Development and validation of a game addiction scale for adolescents. Media Psychology, 12(1), 77-95. https://doi.org/10.1080/15213260802669458
38. Lissak, G. (2018). Adverse physiological and psychological effects of screen time on children and adolescents: Literature review and case study. Environmental Research, 164, 149-157. https://doi.org/10.1016/j.envres.2018.01.015
39. Merrell. K. W. (1995). An investigation of the relationship between social skill and internalizing problem in early childhood: Construct validity of the preschool and kindergarten behavior scales. Journal of Psychocducational Assessment(13), 230-240. https://doi.org/10.1177/073428299501300302
40. Mertler, C. A. & Vannatta, R. A. (2016). Advanced and multi-variate statistical methods: Practical application and interpretation (6. b.). Pyrczak.
41. Oğuzkan, Ş. & Oral, G. (1997). Orta dereceli kız teknik öğretim okulları okul öncesi eğitimi. Millî Eğitim.
42. Özyürek, A. (2015). Okul öncesi çocukların sosyal beceri düzeyleri ile anne tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 45(206), 106-120.
43. Samar, Y. & Demiriz, S. (2024). Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(21), 36-57. https://doi.org/10.29129/inujgse.1398926
44. Sarvan, S., Bekar, P., Erkul, M., & Efe, E. (2025). The relationship between digital game addiction and levels of anxiety and depression in adolescents receiving cancer treatment. Cancer Nursing, 48(1), 12-18. https://doi.org/10.1097/NCC.0000000000001369
45. Semiz, S. (2024). Digital game and technology addiction in early childhood. Digital Security and Media, 1(1), 30-44.
46. Senemoğlu, N. (1994). Okulöncesi eğitim programı hangi yeterlikleri kazandırmalıdır? Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(10), 21-30.
47. Segrin, C. & Giverts, M. (2003). Methods of sociall skills training and development. J. O. Grene & B. R. Burleson (Ed.), Handbook of communication and social ınteraction skills içinde (s. 135-176). Lawrence Erlbaum.
48. Stormshak, E. A., Bellanti, C. J., & Bierman, K. L. (1996). The quality of sibling relationships and the development of social competence and behavioral control in aggressive children. Developmental Psychology, 32(1), 79–89. https://doi.org/10.1037/0012-1649.32.1.79
49. Sun, J., Liu, J., Liu, M., Feng, Y., & Li, Y. (2023). Maternal warmth and prosocial behaviors among chinese preschool children: the roles of social competence sibling presence. Early Education and Development, 35(4), 691–703. https://doi.org/10.1080/10409289.2023.2200338
50. Şelimen, M. (2016). Şiddet içeren bilgisayar oyunlarının 13-14 yaş grubu çocukların saldırganlık davranışı üzerindeki etkileri. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
51. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
52. Temiz-Arslan, K., Altıok, S., & Başgül, Ş. S. (2025). Türkiye’deki 4-11 yaş arası çocukların ekran bağımlılığı ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi(18), 1-17. https://doi.org/10.21733/ibad.1549305
53. Topuz, İ. & Aslan, O. (2024). Investigation of the mediating role of empathy in the relationship between adolescents' prosocial behaviors and bullying tendencies. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53(3), 1084-1109. https://doi.org/10.14812/cuefd.1463625
54. Topuz, İ., Aslan, O., & Bedel, A. (2025). Okul öncesi dönemde psikolojik sağlamlık ve problem davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(65), 3345-3360. https://doi.org/10.53444/deubefd.1634734
55. Tüzün, Ü. (2002). Gelişen iletişim araçlarının çocuk ve gençlerin etkileşimi üzerine etkisi. Düşünen Adam, 15(1), 46-50.
56. Ullman, J. B. (2013). Structural equation modeling. B. G. Tabachnick & L. S. Fidell (Ed.), Using multivariate statistics içinde (s. 681-785). Pearson.
57. Uyaroğlu, A. K., Ünal, E., & Tosun, A. S. (2025). The relationship between digital addiction and social anxiety, trait anger and anger expression style in adolescents. Journal of Pediatric Nursing, 81, 175-182. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2024.11.024
58. Uysal, A. & Kaya-Balkan, İ. (2015). Sosyal beceri eğitimi alan ve almayan okul öncesi çocukların, sosyal beceri ve benlik kavramı düzeyleri açısından karşılaştırılması. Studies in Psychology, 35(1), 27-56.
59. Wilson, S. R. & Sabee, C. R. (2003). Explicating comnunicative competence as a therotecital term. J. O. Gren & C. M. Sabee (Ed.), Handbook of communication and social interaction skills içinde (s. 3–51). Erlbaum.
60. Yener-Öztürk, P. Y. (2014). Okul öncesi eğitimi alan 60 ay ve üzeri çocukların sosyal beceri düzeyleri ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.