Kriz Liderliği: Okul Yöneticilerinin Pandemi Öncesindeki, Sürecindeki ve Sonrasındaki Deneyimleri
Öz
Covid-19 pandemisi, okul liderliğinde kriz yönetimi ve kriz liderliği becerilerinin önemini görünür hale getirirken, bu alandaki araştırmaların sınırlılığını da ortaya koymuştur. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin karşılaştıkları krizleri ve geliştirdikleri liderlik stratejilerini pandemi öncesi, pandemi süreci ve pandemi sonrası dönemleri kapsayan bütüncül ve süreçsel bir bakış açısıyla incelemektir. Böylece, farklı dönemlerde karşılaşılan krizlerin ve benimsenen liderlik stratejilerinin nasıl değiştiğinin ortaya konulması hedeflenmektedir. Okul yöneticilerinin deneyimlerine odaklanılan bu çalışma fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Veriler, farklı okul türlerinde görev yapan 23 okul yöneticisi ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve tümevarımsal nitel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, pandemi öncesinde okul yöneticilerinin açık ve etkili iletişim, soğukkanlı ve çözüm odaklı yaklaşım gibi liderlik stratejilerine yöneldiklerini; pandemi sürecinde ise duygusal ihtiyaçlara duyarlılık, durumsal esneklik, inisiyatif alma ve iş birlikçi liderlik gibi bağlama duyarlı stratejiler geliştirdiklerini göstermiştir. Pandemi sonrasında ise okul yöneticileri teknoloji liderliği, öğrenme merkezli liderlik, dönüşümcü liderlik ve destekleyici liderlik özelliklerini sergilemiştir. Araştırma sonuçları, kriz liderliğinin bağlama göre şekillenen bir yapıya sahip olduğunu; toplumsal ihtiyaçların, okul türünün ve merkeziyetçi eğitim sisteminin bu süreçte önemli belirleyiciler olduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, okul yöneticilerinin gelecekte karşılaşılabilecek kriz durumlarına daha hazırlıklı olabilmeleri için örnek olay temelli kriz liderliği eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve sosyal-duygusal destek sunmaya yönelik liderlik becerilerinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdallah, A., Alkaabi, A. M., Alshehhi, E. H., Alblooshi, K., & Abdallah, R. (2026). Exploring principal autonomy in the Emirates school establishment: A qualitative case study. Leadership and Policy in Schools, 1-19.
- Adams, D., Cheah, K. S., Thien, L. M., & Md. Yusoff, N. N. (2024). Leading schools through the Covid-19 crisis in a South-East Asian country. Management in Education, 38(2), 72-78.
- Ahtiainen, R., Eisenschmidt, E., Heikonen, L., & Meristo, M. (2024). Leading schools during the Covid-19 school closures in Estonia and Finland. European Educational Research Journal, 23(2), 287-304.
- Alsaleh, A. A. (2024). Responding to change: How was school leadership distributed during and after the Covid-19 pandemic? School leader perspectives in Kuwait. International Journal of Educational Research, 127, 102425.
- Akbaba-Altun, S. (2025). School principals’ crisis management and leadership roles in post-earthquake educational environments. International Journal of Educational Management, 39(4), 1061-1079.
- Apaydın, Ç. & Manolova-Yalçın, O. (2024). The impact of Covid-19 on K-12 school principals’ management processes. Sage Open, 14(3), 1-18.
- Arastaman, G. & Çetinkaya, A. (2022). Stressors faced by principals, ways of coping with stress and leadership experiences during the Covid-19 pandemic. International Journal of Educational Management, 36(7), 1271-1283.
- Beauchamp, G., Hulme, M., Clarke, L., Hamilton, L., & Harvey, J. A. (2021). People miss people: A study of school leadership and management in the four nations of the United Kingdom in the early stage of the Covid-19 pandemic. Educational Management Administration & Leadership, 49(3), 375-392.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitimde Liderlik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
26 Ağustos 2026
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
15 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 2
