Are Civil Defense Education and Training Included in Bestselling Children's Books?

Öz

The aim of this study is to examine the extent to which “civil defense education and training” is included in bestselling children's books in Türkiye. The research employed the document analysis technique, one of the qualitative research methods. The study group was determined through criterion sampling, a type of purposive sampling. In line with the specified criteria, the top ten books listed under the “children’s books” subsection of the “bestsellers” category on six national online book-selling platforms were selected on October 22, 2024. In total, thirty-five books were included in the study. Data obtained using the keyword “civil defense” in the children’s books were analyzed. The “Children’s Books Civil Defense Education and Training Examination Form,” developed by the researcher, was used as the data collection tool. The findings revealed that the reviewed books did not include content related to civil defense or civil defense education and instruction. Based on this result, recommendations were offered to public authorities, teachers, authors, families, and publishers.

Anahtar Kelimeler

• Children's literature
• Children’s book
• Defense
• Civil defense

Çok Satan Çocuk Kitaplarında Sivil Savunma Eğitim ve Öğretimine Yer Veriliyor mu?

Öz

Çalışmanın amacı, Türkiye’de çok satan çocuk kitaplarındaki “sivil savunma eğitim ve öğretimi” içeriğine yer verme durumunu incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Belirtilen ölçütler doğrultusunda 22 Ekim 2024 tarihinde internette ulusal düzeyde kitap satışı yapan altı sitenin “çok satanlar” kategorisinin “çocuk kitapları” alt sekmesinde yer alan ilk on kitap seçilmiştir. Toplamda otuz beş adet kitap çalışmaya dâhil edilmiştir. Çocuk kitaplarında “sivil savunma” anahtar kelimesiyle elde edilen veriler incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan “Çocuk Kitaplarında Sivil Savunma Eğitim ve Öğretimi İnceleme Formu” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda incelenen kitaplarda sivil savunma ve sivil savunma eğitimi ve öğretimine yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu sonuca bağlı olarak başta kamu olmak üzere öğretmen, yazar, aileler ve yayıncılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• Çocuk kitabı
• Savunma
• Sivil savunma

Kaynakça

1. Akçalı, S. & Önaçan, M. (2019). Türkiye'de siber saldırı olayları ve siber savunma yeteneklerinin gelişimi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi(78), 351-369. http://doi.org.tr/10.29228/JASSS.40409
2. Aksoy, İ. (2011). Türklerde aile ve çocuk eğitimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(16), 11-19. http://sosyalarastirmalar.net/cilt4/sayi16_pdf/aksoy_ilhan.pdf sayfasından erişilmiştir.
3. Aktel, M. (2010). 5902 sayılı yasa ile Türkiye'de afet yönetiminde oluşan değişim. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi(27), 1-9. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4769/65607#article_cite sayfasından erişilmiştir.
4. Aktın, K. (2020). Sosyal bilgiler ders kitaplarında okul dışı öğrenme ortamları ve bu ortamlarda kazandırılabilecek beceriler. Social Sciences Studies Journal, 6(64), 2506-2522. http://dx.doi.org/10.26449/sssj.2374
5. Altun, F. (2018). Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi, 2(1), 2-8. https://dergipark.org.tr/tr/pub/scd/issue/37934/414035 sayfasından erişilmiştir.
6. Aral, N. & Baran, G. (2011). Çocuk gelişimi. YA-PA.
7. Avcı, M. & Korkmaz, M. (2021). Türkiye’de orman yangını sorunu: Güncel bazı konular üzerine değerlendirmeler. Türkiye Ormancılık Dergisi, 22(3), 229-240. http://doi.org/10.18182/tjf.942706
8. Can, A. (2022). Ulusal güvenlik açısından kritik altyapı ve siber alan: sivil hazırlılık ve dirençlilik perspektifinden kavramsal bir inceleme. Diplomasi ve Strateji Dergisi, 3(2), 279-311. http://doi.org/10.58685/dsd.1188981

9. Creswell, J. W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri. Siyasal.
10. Çakır, F. (2014). Çocuk edebiyatına psikopedagojik ve sosyopedagojik açıdan yaklaşım. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
11. Çevik, A. & Müldür, M. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının çocuk edebiyatı farkındalığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 1942-1956. https://doi.org/10.17755/esosder.564082
12. Demir, R. (2023). Afetlerde zarar azaltma yöntemleri. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
13. Demircan, C. (2006). TÜBİTAK çocuk kitaplığı dizisindeki kitapların dış yapısal ve iç yapısal olarak incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 12-27. http://doi.org/10.17860/efd.85381
14. Efeoğlu, M. & Eyüpgiller, K. (2021). Çatalca bölgesi savunma yapıları üzerine bir değerlendirme. Sanat Tarihi Dergisi, 30(1), 391-433. http://doi.org/10.29135/std.834017
15. Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M., & Ş. Uçuş. (2011). İlköğretim birinci kademe öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının, içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(160), 250-265. https://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/773/274 sayfasından erişilmiştir.
16. Güler, H. H. (2008). Afet zararlarını azaltmanın temel ilkeleri (1. b.). JİCA.
17. İpek, O. (2017). Çocuk edebiyatı ve çocuk eğitimi çerçevesinde Numan Kartal’ın eserlerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
18. Kadıoğlu. M. (2008). Afet zararlarını azaltmanın temel ilkeleri (1. b.). JİCA.
19. Karabulut, D. & Bekler, T. (2019). Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 371-375. https://dacd.artvin.edu.tr/tr/pub/issue/43935/500356 sayfasından erişilmiştir.
20. Karabulut, U. (2014). Davetsiz misafiri beklerken ikinci dünya savaşı Türkiye’sinde pasif güvenlik önlemleri (1939-1940). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 14(28), 199-223. https://dergipark.org.tr/en/pub/cttad/issue/25625/270480 sayfasından erişilmiştir.
21. Kara, H. (2018). Güvenilir kitap satın alma siteleri. https://www.hknkr.com/guvenilir-kitap-satin-alma-siteleri.html sayfasından erişilmiştir.
22. Koç, E. & Üstün, A. (2008). Patojenlere karşı bitkilerde savunma ve antioksidanlar. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 24(1-2), 82-100. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erciyesfen/issue/25577/269845 sayfasından erişilmiştir.
23. Koçak, K. & Keskin, H. Ş. (2024) Deprem eğitiminde mobil uygulama kullanımı. Acil Yardım ve Afet Bilimi, 4(1), 24-27. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3455212 sayfasından erişilmiştir.
24. Kubbealtı. (2024). Sivil Savunma. Kubbealtı Lugatı: https://lugatim.com/s/sivilsavunma sayfasından erişilmiştir.
25. MEM. (12024). Sivil Savunma. İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğü: https://istanbul.meb.gov.tr/www/sivil-savunma-dosya/dosya/98 sayfasından erişilmiştir.
26. Miles, M, B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. b.). Sage.
27. Nergiz, G. (2019). Anne- babaların çocuk edebiyatı ürünlerini seçebilme yetkinlikleri: Mersin örneği. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
28. Orhan, M. (2021). TÜBİTAK çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı yönünden incelenmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
29. Önal, M. (2000). Felsefi bir perspektiften çocuk kitapları için gelişim psikolojisinin önemi. 1. Ulusal Çocuk Kitapları Sempozyumu, 20-21 Ocak 2010’da sunulmuş bildiri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi ve TÖMER Dil Eğitim Merkezi. https://www.academia.edu/1071917 ıı_ulusal_%c3%87ocuk_ve_gen%c3%87l%c4%b0k_edeb%c4%b0yatı_sempozyumu_geli%c5%9fmeler_sorunlar_ve_%c3%87%c3%b6z%c3%bcm_%c3%96nerileri_#loswp-work-container sayfasından erişilmiştir.
30. Özçelik, E. (2020). Türkiye kamu hastanelerinde sivil savunma ve seferberlik hizmetleri durum değerlendirmesi. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(37), 1838-1854. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.648
31. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459- 496.
32. TDK. (2024). Savunma. Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
33. Yeniçeri, K. & Kuşdemir, Y. (2019). Bestami Yazgan'ın hikayelerindeki iletilerin çocuğa görelik ilkesi açısından incelenmesi. The Journal of Social Science, 3(5), 390-413. https://doi.org/10.30520/tjsosci.525053
34. Yıldırım, A. (2024). Türkiye'nin siber güvenlik politikasının eylem planları üzerinden analizi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(1), 23-47. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oybd/issue/82594/1452753 sayfasından erişilmiştir.
35. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. b). Seçkin.
36. Yükçü, Ş., Tok, A., & Kangal, S. (2019). Çocuk edebiyatının geldiği son nokta: Okul öncesi dönem resimli e-kitaplara gelişimsel bir bakış. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 3(1), 139-164. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967201931122
37. Yüksel, O. & Erdem, R. (2016). Biyoterörizm ve sağlık. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(2), 203-222. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hacettepesid/issue/24439/259066 sayfasından erişilmiştir.