Teachers Competing with Technology: How Technostress Shapes Job Performance?

Öz

This study examines the relationship between teachers' technostress levels and job performance based on their perceptions. Conducted using a correlational survey model, the study employed a convenience sampling method to collect data from 300 teachers working in public schools in the Pamukkale and Merkezefendi districts of Denizli during the 2024-2025 academic year. Data analysis was performed using the Jamovi statistical software, and parametric tests were applied due to the normal distribution of the data. In this context, arithmetic mean, standard deviation, correlation, and regression analyses were utilized. To determine teachers' technostress levels, the “Technostress Scale for Teachers” developed by Çoklar et al. (2017) was used, while the “Job Performance Scale” created by Çalışkan and Köroğlu (2022) was employed to assess job performance. The findings indicated that teachers' technostress levels were at a moderate level both overall and across sub-dimensions. In terms of job performance, general performance and task performance were found to be very high, while contextual performance was at a high level. According to the study results, a negative and moderately significant relationship was identified between teachers' technostress levels and job performance. Additionally, it was determined that technostress levels explained 11.4% of the variance in job performance.

Anahtar Kelimeler

• Technology
• Technostress
• Job performance
• Teacher

Teknolojiyle Yarışan Öğretmenler: Teknostres İş Performansını Nasıl Şekillendiriyor?

Öz

Bu araştırma, öğretmenlerin algılarına dayalı olarak teknostres düzeyleri ile iş performansları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen çalışmada, kolayda örnekleme yöntemi tercih edilerek 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Denizli ili Pamukkale ve Merkezefendi ilçelerindeki devlet okullarında görev yapan 300 öğretmenden veri toplanmıştır. Verilerin analizi Jamovi istatistik programı aracılığıyla gerçekleştirilmiş olup, normal dağılım göstermesi nedeniyle parametrik testler kullanılmıştır. Bu bağlamda, aritmetik ortalama, standart sapma, korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin teknostres düzeylerini belirlemek amacıyla Çoklar vd. (2017) tarafından geliştirilen “Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği”, iş performanslarını değerlendirmek için ise Çalışkan ve Köroğlu (2022) tarafından oluşturulan “İş Performansı Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular, öğretmenlerin teknostres düzeylerinin hem genel ölçekte hem de alt boyutlarda orta seviyede olduğunu göstermektedir. İş performansı açısından ise genel performans ve görev performansı çok yüksek, bağlamsal performans ise yüksek düzeyde bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin teknostres düzeyleri ile iş performansları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca teknostres düzeylerinin iş performansındaki değişimin %11,4'ünü açıkladığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Teknoloji
• Teknostres
• İş performansı
• Öğretmen

Kaynakça

1. Akal, Z. (2002). İşletmelerde performans ölçüm ve denetimi: Çok yönlü performans göstergeleri. Millî Prodüktivite Merkezi.
2. Akman, E. & Durgun, B. (2022). Öğretmenlerin meslekî motivasyon ve teknostres düzeylerinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 487-500.
3. Alam, M. A. (2016). Techno-stress and productivity: Survey evidence from the aviation industry. Journal of Air Transport Management, 50, 62-70.
4. Amin, M., Shah, R., Ayaz, M., & Atta, M. A. (2013). Teachers’ job performance at secondary level in Khyber Pakhyunkhwa, Pakistan. Gomal University Journal of Research, 29(2), 100-104.
5. Arslan, H. & Şahin, Y. L. (2024). Investigation of the relationship between teachers' problem solving skills and technostress levels. Participatory Educational Research, 11[Prof. Dr. H. Ferhan Odabaşı Gift Issue], 128-150.
6. Baluyos, G. R., Rivera, H. L., & Baluyos, E. L. (2019). Teachers’ job satisfaction and work performance. Open Journal of Social Sciences, 7(8), 206-221.
7. Borman, W. C. & Motowidlo, S. J. (1993). Expanding the criterion domain to include elements of contextual performance. N. Schmitt & W. C. Borman (Ed.), Personnel selection in organizations içinde (s. 71–98). Jossey-Bass.
8. Borman, W. C. & Motowidlo, S. J. (1997). Task performance and contextual performance: The meaning for personnel selection research. Human Performance, 10(2), 99-109.

9. Bourlakis, M., Nisar, T. M., & Prabhakar, G. (2023). How technostress may affect employee performance in educational work environments. Technological Forecasting and Social Change, 193, 122674. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122674
10. Brod, C. (1984). Technostress: The human cost of the computer revolution. Addison-Wesley.
11. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
12. Cahapay, M. B. & Bangoc II, N. F. (2021). Technostress, work performance, job satisfaction, and career commitment of teachers amid COVID-19 crisis in the Philippines. IJERI: International Journal of Educational Research and Innovation(16), 260-275.
13. Cantürk, Y. (2024). Öğretmenlerin teknostres düzeyleri ve BİT'e yönelik teknoloji kabul durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
14. Chiappetta, M. (2017). The technostress: Definition, symptoms and risk prevention. Senses and Sciences, 4(1), 358-361. https://doi.org/10.14616/sands-2017-1-358361
15. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. Pearson.
16. Cüceloğlu, D. (1994). İnsan ve davranış: Psikolojinin temel kavramları. Remzi.
17. Çalışkan, M. & Çoklar, A. N. (2022). Öğretmen adaylarının teknostres düzeylerinin belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 6(3), 341-354.
18. Çalışkan, A. & Köroğlu, Ö. (2022). Job performance, task performance, contextual performance: Development and validation of a new scale. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), 180-201. https://doi.org/10.29131/uiibd.1201880
19. Çelik, B. N. & Gökbulut, B. (2023).The relationship between teachers' technostress perceptions and their teaching motivation and happiness levels. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 24(2), 745-770. https://doi.org/10.17679/inuefd.1223908
20. Çobanoğlu, F. (2021). Okulda stresi azaltmak. F. Nayır (Ed.), Eğitimde örgütsel davranış içinde (s. 299-320). Anı.
21. Çoklar, A. N., Efilti, E., Şahin, Y. L., & Akçay, A. (2016). Investigation of techno-stress levels of teachers who were included in technology integration processes. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology[Special Issue for INTE 2016], 1331-1339.
22. Çoklar, A. N., Efilti, E., & Şahin, L. (2017). Defining teachers' technostress levels: A scale development. Journal of Education and Practice, 8(21), 28-41.
23. Davis, F. (1989). A technology acceptance model for empirically testing new and user information systems: Theory and results. (Doktora Tezi). https://core.ac.uk/download/pdf/4387241.pdf sayfasından erişilmiştir.
24. Demir, H. (2023). İlkokul öğretmenlerinin teknostres düzeyleri. International Social Sciences Studies Journal, 9(118), 9830-9841. https://doi.org/10.29228/sssj.740 21
25. Efilti, E. & Çoklar, A. N. (2019). Teachers' technostress levels as an indicator of their psychological capital levels. Universal Journal of Educational Research, 7(2), 413-421.
26. Erdoğan, İ. (1999). İşletme yönetiminde örgütsel davranış. Dönence.
27. Erer, B. (2021). Teknolojinin karanlık yüzü: Teknostres. Management and Political Sciences Review, 3(1), 80-90.
28. Esen, D. (2023). Hizmetkar liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde öğretmen özerkliğinin aracılık rolü. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 14(27), 55-86.
29. George, D. & Mallery, P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference. Routledge.
30. Gökbulut, B. (2021). Öğretmenlerin teknostres ve teknopedagojik yeterlikleri arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 472-496.
31. Gökbulut, B. & Dindaş, S. (2022). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik ve teknostres düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 13(47), 42-59.
32. Gökler, R. (2012). Modern çağın hastalığı; stres ve etkileri. Journal of History Culture and Art Research, 1(3), 154-168.
33. Gül, H. (2007). İş stresi, örgütsel sağlık ve performans arasındaki ilişkiler: Bir alan araştırması. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2007(2), 318-332.
34. Harahap, K. & Effiyanti, T. (2015). Technostress among educators: A revisit of social cognitive perspective. Asia Pacific Journal of Contemporary Education and Communication Technology, 1(1), 108-120.
35. Hassan, N., Yaakob, S. A., Halif, M. M., Aziz, R. A., Majid, A. A., & Sumardi, N. A. (2019). The effects of technostress creators and organizational commitment among school teachers. Asian Journal of University Education, 15(3), 92-102.
36. Jena, R. K. (2015). Technostress in ICT enabled collaborative learning environment: An empirical study among Indian academician. Computers in Human Behavior, 51, 1116-1123.
37. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel.
38. Khan, A. & Rehman, H. (2013). An empirical analysis of correlation between technostress and job satisfaction: A case of KPK, Pakistan. Pakistan Journal of Information Management and Libraries, 14, 9-15.
39. Kıncı, C. & Özgür, H. (2022). Öğretmenlerin teknostres düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi: Edirne ili örneği. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 1106-1132.
40. La Torre, G., De Leonardis, V., & Chiappetta, M. (2020). Technostress: How does it affect the productivity and life of an individual? Results of an observational study. Public Health, 189, 60-65.
41. Li, L. & Wang, X. (2021). Technostress inhibitors and creators and their impacts on university teachers’ work performance in higher education. Cognition, Technology & Work, 23(2), 315-330.
42. Limon, İ. & Nartgün, Ş. S. (2020). Development of teacher job performance scale and determining teachers' job performance level. Journal of Theoretical Educational Science, 13(3), 564-590.
43. Magistra, S. N., Santosa, S., & Indriayu, M. (2021). Effect of self-efficacy and technostress on teacher performance through organizational commitments. Dinamika Pendidikan, 16(1), 75-82.
44. Motowidlo, S. J. & Van Scotter, J. R. (1994). Evidence that task performance should be distinguished from contextual performance. Journal of Applied Psychology, 79(4), 475-480.
45. Motowidlo, S. J., Borman, W. C., & Schmit, M. J. (1997). A theory of individual differences in task and contextual performance. Human Performance, 10(2), 71–83. https://doi.org/10.1207/s15327043hup1002_1
46. Ningtyas, M. E. & Sugiarto, A. (2022). Pengaruh technostress, lingkungan kerja dan motivasi kerja terhadap kinerja guru di masa pandemi Covid-19. JAMP: Jurnal Administrasi Dan Manajemen Pendidikan, 5(2), 164-175.
47. Ordu, A. (2016). Lise öğretmenlerinin iş doyumları ve bireysel performansları arasındaki ilişki. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(36), 1-19.
48. Özbek, A. (2022). Öğretmenlerin algıladıkları aşırı iletişim yükünün öğretmenlerin iş performansı ve motivasyonlarına etkisinin COVID-19 salgını açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
49. Özbozkurt, O. B. (2019). Teknostres ve verimlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma. K. Özyer & D. Bozdoğan (Ed.), Geleceğin dünyasında bilimsel ve mesleki çalışmalar 2019: Sosyal ve beşeri bilimler içinde (s. 60-13). Ekin.
50. Ragu-Nathan, T. S., Tarafdar, M., Ragu-Nathan, B. S., & Tu, Q. (2008). The consequences of technostress for end users in organizations: Conceptual development and empirical validation. Information Systems Research, 19(4), 417-433.
51. Rotundo, M. & Sackett, P. R. (2002). The relative importance of task, citizenship, and counterproductive performance to global ratings of job performance: A policy-capturing approach. Journal of Applied Psychology, 87(1), 66-80.
52. Saleem, F. & Malik, M. I. (2023). Technostress, quality of work life, and job performance: A moderated mediation model. Behavioral Sciences (Basel, Switzerland), 13(12), 1014. https://doi.org/10.3390/bs13121014
53. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. b.). Pearson.
54. Tahiroğlu, İ. (2024). Ortaokul öğretmenlerinin teknostres düzeylerini etkileyen faktörler ve bu faktörlerle baş etmede çözüm önerileri. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
55. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, B. S., & Ragu-Nathan, T. S. (2007). The impact of technostress on role stress and productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1), 301-328.
56. Tarafdar, M., Bolman-Pullins, E., & Ragu-Nathan, T. S. (2014). Examining impacts of technostress on the professional salesperson's behavioural performance. Journal of Personal Selling & Sales Management, 34(1), 51-69.
57. Tarafdar, M., Pullins, E. B., & Ragu‐Nathan, T. S. (2015). Technostress: negative effect on performance and possible mitigations. Information Systems Journal, 25(2), 103-132.
58. Tekelioğlu, M. & Önal, N. (2025). Fen ve matematik öğretmenlerinin teknostres düzeylerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(1), 201-227.
59. Upadhyaya, P. & Vrinda. (2021). Impact of technostress on academic productivity of university students. Education and Information Technologies, 26(2), 1647-1664.
60. Wang, Q. & Yao, N. (2023). The impact of technostress creators on novice teachers’ job satisfaction. Journal of Education for Teaching, 49(1), 104-119.
61. Vural, M. & Tuncer, M. (2024). Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin teknostres düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(25), 34-53. https://doi.org/10.55605/ejedus.1390593
62. Yener, S. (2018). Teknostresin iş performansı üzerindeki etkisi; tükenmişliğin aracı rolü. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 85-101.