Kitlesel Açık Çevrim İçi Derslerde Öğretmenlerin Öz-Düzenlemeli Öğrenme Becerilerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada kitlesel açık çevrim içi dersler bağlamında öğretmenlerin öz-düzenlemeli öğrenme becerileri; cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, branş, eğitim düzeyi, platform kullanım sıklığı ve önceki açık ve uzaktan eğitim deneyimi gibi değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır ve Kendi Hızında Öğrenmeye Dayalı Derslerde Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri Ölçeği ile 2023-2024 öğretim yılında Manisa ilinde görev yapan 600 öğretmenden veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular, kadın öğretmenlerin öz-düzenlemeli öğrenme düzeylerinin erkek meslektaşlarına göre anlamlı derecede yüksek olduğunu göstermiştir. Mesleki kıdem değişkenine göre, 20 yıl ve üzeri deneyime sahip öğretmenlerin öz-düzenlemeli öğrenme becerilerinin, 1-20 yıl deneyime sahip olanlara kıyasla daha düşük olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde genç öğretmenlerin daha ileri yaştaki meslektaşlarına kıyasla daha yüksek öz-düzenlemeli öğrenme beceri düzeylerine sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca kitlesel açık çevrim içi ders platformlarını sık ziyaret eden ve daha önce açık ve uzaktan eğitim almış öğretmenlerin öz-düzenlemeli öğrenme puanlarının anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Diğer yandan branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre öz-düzenlemeli öğrenme becerilerinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Bulgular, öğretmenlerin dijital platformlarda düzenlenen mesleki gelişim eğitimlerinin tasarlanmasında öz-düzenlemeli öğrenme becerilerinin dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Açık ve uzaktan eğitim
• Öz-düzenlemeli öğrenme
• Kitlesel açık çevrim içi ders
• Hayat boyu öğrenme
• Yetişkin eğitimi

Investigation of Teachers' Self-Regulated Learning Skills in Massive Open Online Courses

Öz

In this study, teachers’ self-regulated learning skills were examined within the context of massive open online courses in terms of variables such as gender, age, professional seniority, subject area, educational background, frequency of platform usage, and prior open and distance education experience. The study employed the survey method, one of the quantitative research methods, and data were collected from 600 teachers working in the province of Manisa during the 2023–2024 academic year using the Self-Regulated Learning Scale for Self-Paced Learning. The findings indicated that female teachers had significantly higher levels of self-regulated learning compared to their male counterparts. Regarding the professional seniority variable, it was found that teachers with 20 or more years of experience had lower self-regulated learning skills compared to those with 1 to 20 years of experience. Similarly, it was determined that younger teachers had higher levels of self-regulated learning skills than their older colleagues. Additionally, teachers who frequently visited the massive open online course platforms and those who had previously participated in open and distance education had significantly higher self-regulated learning scores. On the other hand, no significant difference was found in self-regulated learning skills based on subject area or educational background. The findings suggest that self-regulated learning skills should be taken into account when designing professional development trainings offered on digital platforms for teachers.

Anahtar Kelimeler

• Open and distance education
• Self-regulated learning
• Massive open online course
• Lifelong learning
• Adult education

Kaynakça

1. Aktan, S. (2012). Öğrencilerin öz-düzenleme becerileri, öz-yeterlik algıları ve motivasyonel inançları ile öğretmenlerin öğretim stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
2. Artsın, M. (2018). Kitlesel açık çevrim içi derslerde (KAÇD) öğrenenlerin öz-yönetimli öğrenme becerileri ile öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
3. Artsın, M., Koçdar, S., & Bozkurt, A. (2020). Öğrenenlerin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin kitlesel açık çevrim içi dersler bağlamında incelenmesi. AJESI - Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 1–30.
4. Aşkın, İ. (2015). Üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
5. Aydemir, Ö. (2007). The learning strategies and success failure attributions of primary school 2nd level students that they use in English lesson. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
6. Belanger, Y. & Thornton, J. (2013). Bioelectricity: A quantitative approach. Duke University’s First MOOC. http://dukespace.lib.duke.edu/dspace/bitstream/handle/10161/6216/Duke_Bioelectricity_MOOC_Fall2012.pdf sayfasından erişilmiştir.
7. Bozkurt, A. (2016). Kitlesel açık çevrim içi derslerde etkileşim örüntüleri ve öğreten-öğrenen rollerinin belirlenmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
8. Broadbent, J. & Poon, W. L. (2015). Self-regulated learning strategies & academic achievement in online higher education learning environments: A systematic review. The Internet and Higher Education, 27, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2015.04.007

9. Breslow, L., Pritchard, D. E., DeBoer, J., Stump, G. S., Ho, A. D., & Seaton, D. T. (2013). Studying learning in the worldwide classroom: Research into edX’s first MOOC. Research and Practice in Assessment, 8, 13–25.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
11. Christensen, G., Steinmetz, A., Alcorn, B., Bennett, A., Woods, D., & Emanuel, E. J. (2013). The MOOC phenomenon: Who takes massive open online courses and why? SSRN. https://ssrn.com/abstract=2350964 sayfasından erişilmiştir.
12. Chua, S. H., Kim, J., Monserrat, T. J. K., & Zhao, S. (2015). Understanding learners’ general perception towards learning with MOOC classmates: An exploratory study. Proceedings of the Second ACM Conference on Learning & Scale, 305–308.
13. Creswell, J. W. (2008). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (3. b.). Pearson.
14. Dabbagh, N. & Kitsantas, A. (2005). Using web-based pedagogical tools as scaffolds for self-regulated learning. Instructional Science, 33, 513–540. https://doi.org/10.1007/s11251-005-1274-4
15. Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
16. Demiray, E. (2013). Uzaktan eğitim ve kadın eğitiminde uzaktan eğitimin önemi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 155–168.
17. Duchaine, M.-P., Gaudreau, N., & Frenette, E. (2024). Perceived impact of a teacher development MOOC on self-determined IEP implementation. Open Praxis, 16(4), 610–626.
18. eTwinning. (2025). eTwinning Çalışma Raporu. https://etwinning.meb.gov.tr/834-644-ogretmenimize-uzaktan-egitim-ile-mesleki-gelisim-destegi/ sayfasından erişilmiştir.
19. Gasevic, D., Kovanovic, V., Joksimovic, S., & Siemens, G. (2014). Where is research on massive open online courses headed? A data analysis of the MOOC Research Initiative. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 15(5), 134–176. https://doi.org/10.19173/irrodl.v15i5.1954
20. Gleason, K. T., Commodore-Mensah, Y., Wu, A. W., Kearns, R., Pronovost, P., Aboumatar, H., & Dennison-Himmelfarb, C. R. (2021). Massive open online course (MOOC) learning builds capacity and improves competence for patient safety among global learners: A prospective cohort study. Nurse Education Today, 104, 104984. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104984
21. Guglielmino, P. J., Guglielmino, L. M., & Long, H. B. (1987). Self-regulated learning readiness and performance in the workplace: Implications for business, industry and higher education. Higher Education, 16, 303–317.
22. Guo, P. J. & Reinecke, K. (2014). Demographic differences in how students navigate through MOOCs. Proceedings of the First ACM Conference on Learning @ Scale, 21–30. https://doi.org/10.1145/2556325.2566247
23. Haymana, M. (2019). Kitlesel açık çevrim içi dersler (KAÇD) üzerine yapılan araştırmaların içerik analizi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
24. Hutto, S. T. (2009). The relationships of learning style balance and learning dimensions to self-regulated learning propensity among adult learners. (Doktora Tezi). https://about.proquest.com/en/products-services/pqdtglobal/ sayfasından erişilmiştir.
25. Kazu, İ. Y. & Erten, P. (2016). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri. Elementary Education Online, 15(3), 838–854.
26. Kip-Kayabaş, B. (2020). Eğitimde açıklık ve kitlesel açık dersler. Gece Kitaplığı.
27. Kizilcec, R. F., Pérez-Sanagustín, M., & Maldonado, J. J. (2017). Self-regulated learning strategies in massive open online courses. Computers & Education, 104, 18–33. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2016.10.001
28. Knowles, M. S. (1975). Self-regulated learning: A guide for learners and teachers. Prentice.
29. Kocdar, S., Karadeniz, A., Bozkurt, A., & Buyuk, K. (2018). Measuring self-regulation in self-paced open and distance learning environments. The International Review of Research in Open and Distributed Learning, 19(1), 25–43. https://doi.org/10.19173/irrodl.v19i1.3255
30. Koller, D. & Ng, A. (2013). The online revolution: Education for everyone. http://www.ox.ac.uk/event/online-revolution-education-everyone sayfasından erişilmiştir.
31. Köse, Z. (2023). Öğretmenlerin öz-yönetimli öğrenme ve çevrim içi öğrenmeye yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
32. Kurtoğlu, Y. (2022). Çevrim içi öğrenme ortamlarında öğrenen katılımını etkileyen etmenler. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
33. Littlejohn, A., Hood, N., Milligan, C., & Mustain, P. (2016). Learning in MOOCs: Motivations and self-regulated learning in MOOCs. The Internet and Higher Education, 29, 40–48. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2015.12.003
34. Maldonado-Mahauad, J., Pérez-Sanagustín, M., Kizilcec, R. F., Morales, N., & Munoz-Merino, P. J. (2018). Mining theory-based patterns from big data: Identifying self-regulated learning strategies in Massive Open Online Courses. Computers in Human Behavior, 80, 179–196. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.11.011
35. MEB. (2025). Çevrim İçi Mesleki Çalışma Programı. https://selahaddineyyubiio.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/44/10/759758/dosyalar/2020_11/16100405_16-20_KasYm_2020_Mesleki_CalYYma_ProgramY.pdf sayfasından erişilmiştir.
36. Misra, P. K. (2018). MOOCs for teacher professional development: Reflections and suggested actions. Open Praxis, 10(1), 67–77.
37. Onah, D. F., Sinclair, J., & Boyatt, R. (2014). Dropout rates of MOOCs: Individual and contextual factors. Proceedings of the 6th International Conference on Computer Supported Education (CSEDU), 1, 469–475.
38. Oral, B. & Yazar, T. (2015). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenmeye ilişkin algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(52), 1–11.
39. Özbek, A. E. (2019). Dijital dönüşümde öğretim elemanlarının yetiştirilmesi ve geliştirilmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
40. Öztürk, M. & Çakıroğlu, Ü. (2018). Ters yüz edilmiş yabancı dil sınıfında öğrencilerin öz-düzenleyici öğrenme becerileri ve akademik başarıları arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 21–35. https://doi.org/10.17679/inuefd.298059
41. Padilha, J. M., Bastos, C., Vieira, F., Machado, P., Ribeiro, A. L., Cabral, P., & Abreu, M. (2025). Perceived usefulness and effectiveness of a MOOC on healthcare during the pandemic. Humanities and Social Sciences Communications, 12, 773–782.
42. Philipsen, B., Tondeur, J., Roblin, N. P., Vanslambrouck, S., & Zhu, C. (2019). Improving teacher professional development for online and blended learning: A systematic meta-aggregative review. Educational Technology Research and Development, 67(5), 1145–1174.
43. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 1. On the Horizon, 9(5), 1–6. https://doi.org/10.1108/10748120110424816
44. Reich, J. & Ho, A. (2014). The tricky task of figuring out what makes a MOOC successful. The Atlantic. https://www.theatlantic.com/education/archive/2014/01/the-tricky-task-of-figuring-out-what-makes-a-mooc-successful/283274/ sayfasından erişilmiştir.
45. Rodriguez-Gomez, D., Muñoz-Moreno, J. L., & Ion, G. (2024). Empowering teachers: Self-regulated learning strategies for sustainable professional development. Sustainability, 16(7), 3021. https://doi.org/10.3390/su16073021
46. Sarıkaya, E. (2022). Öğretmen adaylarının öz-yönetimli öğrenmeleri ile e-öğrenmeye yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
47. Siemens, G. (2008). Learning and knowing in networks: Changing roles for educators and designers. University of Georgia IT Forum.
48. Stutchbury, K., Ebubedike, M., Amos, S., & Chamberlain, L. (2023). Professional development in the digital age: Supporting improvements in teacher education through MOOCs. Open Learning: The Journal of Open, Distance and e-Learning, 40(1), 66–90. https://doi.org/10.1080/02680513.2023.2195875
49. Şahin, Ç. & Arcagök, S. (2014). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(16), 394-417.
50. Tekkol, A. & Demirel, M. (2018). An investigation of self-regulated learning skills of undergraduate students. Frontiers in Psychology, 9, 2324. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.02324
51. Turan, B. (2022). Açıköğretim öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerileri ile mobil öğrenmeye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
52. Üstün, A. B. & Düzenli-Çil, B. (2022). Çevrim içi öğrenme ortamlarında üniversite öğrencilerinin öz düzenleme düzeylerinin incelenmesi. Journal of Educational Reflections, 6(1), 24–39.
53. Wong, J., Baars, M., Davis, D., Der Zee, T., Houben, G., & Paas, F. (2019). Supporting self-regulated learning in online learning environments and MOOCs: A systematic review. International Journal of Human–Computer Interaction, 35(4-5), 356–373. https://doi.org/10.1080/10447318.2018.1543084
54. Xu, Z., Zhao, Y., Zhang, B., Liew, J., & Kogut, A. (2023). A meta-analysis of the efficacy of self-regulated learning interventions on academic achievement in online and blended environments in K-12 and higher education. Behaviour & Information Technology, 42(16), 2911–2931. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2151935
55. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
56. Yılmazsoy, B. & Kahraman, M. (2019). Uzaktan eğitim öğrencilerinin öz yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(2), 783–818. https://doi.org/10.30831/akukeg.429362
57. Yoon, K. S., Duncan, T., Lee, S. W. Y., Scarloss, B., & Shapley, K. L. (2007). Reviewing the evidence on how teacher professional development affects student achievement. (Issues & Answers Report, REL 2007-No. 033). U.S. Department of Education.
58. Yuan, L. & Powell, S. (2013). MOOCs and open education: Implications for higher education. JISC.
59. Zimmerman, B. J. (1989). Models of self-regulated learning and academic achievement. B. J. Zimmerman & D. H. Schunk (Eds.), Self-regulated learning and academic achievement: Theory, research, and practice içinde (s. 1–25). Springer-Verlag.