STEM Kariyer İlgileri Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması ve Bazı Sosyo-Demografik Değişkenlere Göre İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı STEM Kariyer İlgileri Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve STEM kariyer ilgilerinin cinsiyet ve sınıf düzeyine göre fark gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Araştırmada ilk aşamada 302 ortaokul öğrencisinden (154 kız, 148 erkek) elde edilen veriler ile Açımlayıcı Faktör Analizi; ikinci aşamada ise 300 ortaokul öğrencisinden (156 kız, 144 erkek) elde edilen veriler ile Doğrulayıcı Faktör Analizi, ölçüt geçerliliği ve iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre ölçeğin beş maddeden oluşan tek faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa ve McDonald’s omega değeri .93 olarak hesaplanmıştır. Ölçüt geçerliliği kapsamında yapılan analizler sonucunda STEM kariyer ilgi puanları ile bilime, mühendisliğe ve matematiğe yönelik tutum alt boyut puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca STEM kariyer ilgileri yüksek olan öğrencilerin, STEM’e yönelik bir kariyer umusuna sahip olduğu görülmüştür. Bulgular, Türkçe STEM Kariyer İlgileri Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Analizlere göre kız ve erkek öğrencilerin STEM kariyer ilgi düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmazken 6. sınıf öğrencilerinin STEM kariyer ilgileri 8. sınıf öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ægisdóttir, S., Gerstein, L. H., & Çinarbaş, D. C. (2008). Methodological issues in cross-cultural counseling research: Equivalence, bias, and translations. The Counseling Psychologist, 36(2), 188-219. https://doi.org/10.1177/0011000007305384
- Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M. S., Öner, T., & Özdemir, S. (2015). STEM Eğitimi Türkiye Raporu. Scala. https://doi.org/10.13140/RG.2.1.1980.0801
- Amalina, I. K., Vidákovich, T., & Karimova, K. (2025). Factors influencing student interest in STEM careers: Motivational, cognitive, and socioeconomic status. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1–15. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04446-2
- Babarović, T. (2022). Development of STEM vocational interests during elementary and middle school: A cohort-sequential longitudinal study. Journal of Career Development, 49(6), 1230–1250. https://doi.org/10.1177/08948453211036986
- Bahr, T. & Zinn, B. (2023). Gender differences in the new interdisciplinary subject informatik, mathematik, physik (IMP)—Sticking with STEM? Education Sciences, 13(5), 478. https://doi.org/10.3390/educsci13050478
- Bartlett, M. S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British Journal of Statistical Psychology, 3, 77-85. https://doi.org/10.1111/j.2044-8317.1950.tb00285.x
- Bircan, M. A. & Çalışıcı, H. (2022). The effects of STEM education activities on fourth grade students' attitudes to STEM, 21st-century skills and mathematics success. Education and Science, 47(211), 87-119. https://doi.org/10.15390/EB.2022.10710
- Burwell-Woo, C., Lapuz, R., Huang, T., & Langhoff, N. (2015). Enhancing knowledge, interest, and self-efficacy in STEM through a summer STEM exploration program. Proceedings of the 2015 ASEE Annual Conference & Exposition içinde (s. 1-15). American Society for Engineering Education. https://doi.org/10.18260/p.23998
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürlerarası Ölçek Uyarlama, Kariyer Danışmanlığı, Okul Psikolojik Danışmanlığı, STEM Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
14 Nisan 2026
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
26 Ekim 2025
Kabul Tarihi
5 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1
