Derleme

Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü

Cilt: 18 Sayı: 55 31 Ağustos 2019
PDF İndir
EN TR

Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü

Öz

ÖZ

Hastalık öyküleri tıbbı olguları tanımlamakla kalmaz; özelde, bir insanın yaşam ve ölümünün en “asıl” gerçekliğini de anlatır. Tıpta “öyküleştirme” ya da “anlatısallık” (narrative medicine); bireyin kendini, hastalığını ve yaşamı nasıl algıladığını anlayarak, yaşadığı acı veren deneyimle baş etmesini kolaylaştırmak amacında olan bir yaklaşımdır. Hasta oluş ve çare aramanın öyküleştirilmesi; hekim, hasta ve hasta yakınlarına karşılıklı anlamayı güçlendiren önemli bir içgörü kazandırır. “Yapılandırılmış” öyküler, yaşanılan olumsuz deneyimden uzaklaşarak farklı bir bakış açısıyla görmeyi sağlar. Hastalıkların tanı ve sağaltımını yönlendiren, kanıtlanabilen ve sonuca götüren uygulamalar tıbbın temelidir. Ancak bireyin “eşsiz”liği ve “öznel” unsurların anlaşılması da tanı ve sağaltıma, göz ardı edilemeyecek denli katkı sağlamaktadır. Kanıta dayalı tıbbın, “öyküye dayalı tıp” yaklaşımı ile bütünleştirilebilmesi için, “hasta merkezli” modelin benimsenmesi gerekir. Hekim-hasta ilişkisinde hasta merkezli yaklaşımın özünü öyküler oluşturur. Öyküler nedenselliği aydınlatan araçlardır. “Olgu” öyküleri, patolojik durumların tanımlanmasının yanı sıra, belli bir bireyde, bir hastalığın “nasıl” yaşandığını da gösterir. Hastalıkları, yalnız biyolojik ve patolojik nedenlerle açıklayan biyomedikal yaklaşımın, süreç içinde evrildiği “biyo-psiko-sosyal” model, hastalıkların ruhsal ve sosyal unsurlar da içerdiği gerçeğiyle, “hastalık yok, hasta var” bilincini geliştirmiştir. Biliminin kanıta dayalı olması gerektiği gerçeği, tıbbın öznel yanının yok sayılmasını gerektirmemektedir. Çünkü öznellik, tanısal durumlarda karar vermeyi kolaylaştıran ve sağaltımı, “o” birey için yapılandırabilen bir unsurdur. “Hastayı dinlerseniz size tanısını söyler” öğretisi ve “hümanizma”, tıbbı uygulamada giderek yok olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; öyküleştirmenin tıp eğitimi ve uygulamalarında neden ve nasıl var olması gerektiğini incelemektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Prof. Dr. Bülent Kılıç, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD.2. Prof. Dr. Esra Saatçi, Çukurova Üniversitesi, Aile Hekimliği AD.3. Prof. Dr. İlhami Ünlüoğlu, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2019

Kabul Tarihi

24 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Çakmur, H. (2019). Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası, 18(55), 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199
AMA
1.Çakmur H. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. TED. 2019;18(55):18-25. doi:10.25282/ted.511199
Chicago
Çakmur, Hülya. 2019. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası 18 (55): 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199.
EndNote
Çakmur H (01 Ağustos 2019) Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası 18 55 18–25.
IEEE
[1]H. Çakmur, “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”, TED, c. 18, sy 55, ss. 18–25, Ağu. 2019, doi: 10.25282/ted.511199.
ISNAD
Çakmur, Hülya. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası 18/55 (01 Ağustos 2019): 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199.
JAMA
1.Çakmur H. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. TED. 2019;18:18–25.
MLA
Çakmur, Hülya. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası, c. 18, sy 55, Ağustos 2019, ss. 18-25, doi:10.25282/ted.511199.
Vancouver
1.Hülya Çakmur. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. TED. 01 Ağustos 2019;18(55):18-25. doi:10.25282/ted.511199

Cited By