Araştırma Makalesi

Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

Cilt: 6 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

Öz

Bu araştırma ile Türkiye’de 2012-2024 yılları arasında geometrik akıl yürütme alanında gerçekleştirilmiş olan bilimsel çalışmaların analiz edilmesi ve bu alanda nasıl bir eğilim olduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamındaki çalışmalara Google Akademik ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından ulaşılmıştır. Çalışma adı “geometrik akıl yürütme”, “geometrik muhakeme” ve “geometri öğrenme alanında akıl yürütme” olarak taranmıştır. Çalışmaların her birine içerik analizi yapılarak; türleri, yayımlandıkları yılları, amaçları, kullanılan anahtar kelimeleri, yöntemleri, desenleri, örneklem türleri ve büyüklükleri, veri toplama araçları ve veri analiz teknikleri bakımından dağılımları incelenmiştir. Elde edilen veriler tablo ve grafiklerle gösterilmiş, frekans ve yüzdeleri verilerek sonuçlar yorumlanmıştır. Araştırma kapsamında ele alınan çalışmaların çoğunlukla tez türünde gerçekleştirildiği görülmüştür. Araştırma kapsamında çalışmaların amaçları incelenerek temalara ayrılmış olup çalışmaların büyük çoğunluğunun düzey belirleme amacıyla yapıldığı belirlenmiştir. İncelenen çalışmalarda kullanılan anahtar kelimeler ve frekansları belirlenerek kelime bulutu oluşturulmuştur. Elde edilen verilere göre en çok kullanılan anahtar kelimelerin “geometrik muhakeme” ve “geometrik akıl yürütme” olduğu görülmüştür. Geometrik akıl yürütme kapsamında ele alınan çalışmaların çoğunlukla nitel yöntemle (%57,7) yapıldığı; desen olarak en fazla durum çalışması kullanıldığı görülmüştür. Araştırma kapsamındaki çalışmalar katılımcı özellikleri bağlamında incelendiğinde, örneklem grubu olarak en çok ortaokul, en az ilkokul öğrencilerinden veriler elde edildiği ayrıca okul öncesi ve lisansüstü düzeyindeki bireylerle herhangi bir çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir. Örneklem sayısı olarak ise en az 1-10 aralığında kişi ile ve en çok 500-600 kişi ile çalışmaların yürütüldüğü görülmüştür. Yapılan çalışmalarda veri toplama araçlarından en çok görüşme formu kullanıldığı, veri analiz tekniklerinden ise en çok betimsel analiz ve içerik analizi kullanıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alp, E. (2023). Disiplinlerarası öğrenme ortamının öğrencilerin geometrik akıl yürütmelerine etkisi (Doktora tezi, Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü).
  2. Arıcı, S., & Aslan-Tutak, F. (2015). The effect of origami-based instruction on spatial visualization, geometry achievement, and geometric reasoning. International Journal of Science and Mathematics Education, 13, 179-200.
  3. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  4. Bostancı, Ü. Y., Kuzu, O., & Sıvacı, S. Y. (2020). Sekizinci sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlik algıları ve geometrik akıl yürütme becerilerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (54), 282-310.
  5. Chen, J., Tang, J., Qin, J., Liang, X., Liu, L., Xing, E. P., & Lin, L. (2021). GeoQA: A Geometric Question Answering Benchmark Towards Multimodal Numerical Reasoning. Findings of the Association for Computational Linguistics: ACL-IJCNLP 2021, 513-523. https://doi.org/10.18653/v1/2021.findings-acl.46
  6. Demircioğlu, H., & Arslantaş, E. (2022). Matematik öğretmenlerinin görsel akıl yürütme becerilerinin pisagor teoremi bağlamında incelenmesi: Garfield’ın görsel ispatı. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 1857-1878.
  7. İlhan, A. (2019). Matematik öğretmen adaylarının geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerileri ve geometri performansları arasındaki ilişkiler. Abakus, 5(1), 45-58.
  8. İlhan, A., & Aslaner, R. (2018a). Matematik öğretmeni adaylarının geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerilerinin değerlendirilmesi. DergiPark, 12(3), 199-212.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Matematik Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demirtaş, R., Demir, B., Yılmaz, M., & Uyğun, A. (2025). Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, 6(2), 51-71. https://izlik.org/JA37EU62AG
AMA
1.Demirtaş R, Demir B, Yılmaz M, Uyğun A. Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. TEDD. 2025;6(2):51-71. https://izlik.org/JA37EU62AG
Chicago
Demirtaş, Ramazan, Barış Demir, Meryem Yılmaz, ve Adem Uyğun. 2025. “Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 6 (2): 51-71. https://izlik.org/JA37EU62AG.
EndNote
Demirtaş R, Demir B, Yılmaz M, Uyğun A (01 Aralık 2025) Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 6 2 51–71.
IEEE
[1]R. Demirtaş, B. Demir, M. Yılmaz, ve A. Uyğun, “Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi”, TEDD, c. 6, sy 2, ss. 51–71, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EU62AG
ISNAD
Demirtaş, Ramazan - Demir, Barış - Yılmaz, Meryem - Uyğun, Adem. “Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi 6/2 (01 Aralık 2025): 51-71. https://izlik.org/JA37EU62AG.
JAMA
1.Demirtaş R, Demir B, Yılmaz M, Uyğun A. Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. TEDD. 2025;6:51–71.
MLA
Demirtaş, Ramazan, vd. “Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi”. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 51-71, https://izlik.org/JA37EU62AG.
Vancouver
1.Ramazan Demirtaş, Barış Demir, Meryem Yılmaz, Adem Uyğun. Geometrik Akıl Yürütme Alanında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. TEDD [Internet]. 01 Aralık 2025;6(2):51-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EU62AG