The Other Language and the Others in Language in Pier Paolo Pasolini’s Play, I Turcs tal Friùl (The Turks in Friuli)

Yıl 2025, Sayı: 41, 128 - 147, 19.11.2025

Nilay Kaya

https://doi.org/10.26650/jtcd.1729821

Öz

Pier Paolo Pasolini (1922-1975) is still mostly recognised outside Italy as a film director and a provocative intellectual f igure. International studies on his works, particularly the poems and plays he wrote in Friulian, a language other than standard Italian, have not been sufficiently explored in academic research. Pasolini’s 1944 work, the play called I Turcs tal Friùl (The Turks in Friuli), stands out as an extraordinary text among his early works. The Friulian language, recognised as a minority language by the Italian government, holds a special function for Pasolini. By writing in Friulian instead of standard Italian, Pasolini makes a shift from a "national language" to a "regional/ minority language," and this is a translingual act. The question of how Turks, who are the "cultural others" coming from outside, are represented in the play written in an "other language" can also be examined together with this topic and operates within a transnational framework." In this play, it will be observed that Pasolini creates a passage between the two “other” doors he opens consecutively, remaining faithful to his poetic and political stance.

Anahtar Kelimeler

The theatre of Pier Paolo Pasolini , Friulian , the image of the Turk in European literature , translingualism , transnationalism

Pier Paolo Pasolini’nin I Turcs tal Friùl (Friuli’de Türkler) Oyununda Öteki Dil ve Dildeki Ötekiler

Öz

Pier Paolo Pasolini (1922-1975), ülkesi İtalya dışında hâlâ esasen bir film yönetmeni, provokatif bir aydın figürü olarak tanınmaya devam etmektedir. Eserleri üzerine yapılan uluslararası çalışmalar, özellikle de standart İtalyanca olmayan, Friuli dilinde yazdığı şiirler ve tiyatro oyunları akademik incelemelerin odağına yeterince girmemiştir. Pasolini’nin 1944’te yazdığı I Turcs tal Friùl (Friuli’de Türkler) adlı tiyatro oyunu, erken dönem yapıtları içinde sıradışı bir metin olarak göze çarpmaktadır. İtalyan hükümeti tarafından bir azınlık dili olarak tanınan Friuli dili, Pasolini için özel bir işleve sahiptir. Pasolini standart İtalyanca yerine Friuli dilinde yazarak, bir "ulusal dilden" "bölgesel / azınlık diline" geçiş yapmaktır ve bu, ötedilci (translingual) bir eylemdir. Bir “öteki dille" yazılan oyunda dışarıdan gelen, “kültürel öteki” Türklerin nasıl temsil edildiği sorusu da bu mevzuyla birlikte incelenebilir ve ulusötesi (transnational) bir çerçeveye girer. Pasolini’nin bu oyunda arka arkaya açtığı iki “öteki” kapı arasında, poetik ve politik tavrına sadık bir geçit kurduğu görülecektir.

Anahtar Kelimeler

Pier Paolo Pasolini tiyatrosu , Friuli dili , Avrupa edebiyatında Türk imgesi , ötedilcilik , ulusötesilik

Kaynakça

• Aksoy, Nazan. Rönesans İngiltere’sinde Türkler. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2004. google scholar
• Bayat, Fuzuli. Türk Mitolojik Sistemi. İstanbul: Ötüken, 2017. google scholar
• Beecroft, Alexander. An Ecology of World Literature. London, New York: Verso, 2015. google scholar
• Berkes, Niyazi. Türkiye’de Çağdaşlaşma. İstanbul: Doğu-Batı Yayınları, 1978. google scholar
• Bisaha, Nancy. “ ‘New Barbarian’ or Worthy Adversary? Humanist Constructs of the Ottoman Turks in Fifteenth-Century Italy.” Western Views of Islam in Medieval and Early Modern Europe kitabı içinde, editör. David. R. Blanks ve Michael Frasetto, 185. New York: Palgrave, 1999. google scholar
• Calabretta-Sajder, Ryan. ed. Pasolini’s Lasting Impressions: Death, Eros, and Literary Enterprise in the Opus of Pier Paolo Pasolini. Madison, Teaneck: Fairleigh Dickinson University Press, 2018. google scholar
• Cerica, Andrea. “Persiani sul Tagliamento. I Turcs tal Friùl di Pasolini tra Eschilo e Tespi.” Visioni Del Tragico, La Tragedia Greca Sulla Scena Del XXI Secolo 1, (2020): 145- 165. google scholar
• Gazzola Michele ve Torsten Templin. “Language Competition and Language Shift in Friuli Venezia Giulia: Projection and Trajectory for the Number of Friulian Speakers to 2050.” Sustainability 14, (2022): 2-28. google scholar
• Gianeselli, Irene. Atti diversi, incanti di corpi Vol. 1: Introduzione al teatro di Pier Paolo Pasolini. Sorbonne: Les Flâneurs Edizioni, 2022. google scholar
• Gramsci, Antonio. Quaderni dal carcere Vol 3. Torino: Einaudi, 1977. google scholar
• Jewell, Keala. ed. Perché Pasolini. Urbino: Guaraldi, 1978. google scholar
• Kellman, Steven G. The Translingual Imagination. Lincoln and London: University of Nebraska Press, 2000. google scholar
• Kumrular, Özlem. ed. Dünyada Türk İmgesi. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2008. google scholar
• McJannet, Linda. Sultan Konuşuyor: Osmanlı Türklerini Konu Alan İngiliz Tiyatro Oyunlarında ve Tarih Kitaplarında Diyalog. Çeviren Lale Akalın. İstanbul: Tarihçi Kitabevi, 2015. google scholar
• Mucignat, Rosa. History on the Margins. “Pier Paolo Pasolini’s I Turcs Tal Friùl.” CompLit. Journal of European Literature, Arts and Society, 4.2 (2022): 157-176. google scholar
• ________ed. The Friulian Language: Identity, Migration, Culture. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2014. google scholar
• Mucignat, Rosa ve Cristina Viti. The Turks in Friuli. PMLA 135.2 (2020): 329-343. google scholar
• Öksüz, Gamze. “Türk ve Slav Mitik Dünyasında Ay Kültü.” Journal of Social and Humanities Sciences Research 6.45 (2019): 3853-3858. google scholar
• Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi–Journal of Theatre Criticism and Dramaturgy ff« 21 google scholar
• Pier Paolo Pasolini’nin I Turcs tal Friùl (Friuli’de Türkler) Oyununda Öteki Dil ve Dildeki Ötekiler | Kaya, 2025 google scholar
• Patat, Ellen ve Cristiano Bedin. “Pasolini’s ‘Kapadokya’.” The Legacy of Pier Paolo Pasolini dosyası içinde. Senses of Cinema 77 (Aralık 2015), https://www.sensesofcinema.com/2015/pier-paolo-pasolini/pasolinis-kapadokya/ google scholar
• Pasolini, Pier Paolo. I Turcs Tal Friùl / I Turchi in Friuli. Çeviren Graziella Chiarcossi ve Ivan Crico. Macerata: Quodlibet, 2019. google scholar
• ___________. Poesie. Milano: Garzanti, 2015. google scholar
• ___________. Heretical Empiricism, Çeviren Ben Lawton ve Louise K. Barnett. Washington, DC: New Academia Publishing, 2005. google scholar
• ___________. Pasolini: Teatro. ed. Walter Siti ve Silvia De Laude. Milano: Mondadori, 2001. google scholar
• ___________. Saggi sulla letteratura e sull’arte vol 2. ed. Walter Siti ve Silvia De Laude. Milano: Mondadori, 1999. google scholar
• ___________. Canzoniere italiano. Milan: Guanda, 1975. google scholar
• ___________. Empirismo eretico. Milan: Garzanti, 1972. google scholar
• ___________. Stroligùt di cà da l’aga. San Vit: Stamparia Primon, August 1945. google scholar
• Pedani-Fabris, Maria Pia. "Turkish Raids in Friuli at the end of the Fifteenth Century." Acta Viennensia Ottomanica içinde. editör Markus Köhbach, Gisela Prochaska-Eisl ve Claudia Romer, 287-291. Vienna: Selbstverlag des Instituts für Orientalistik, 1999. google scholar
• ___________. "I turchi e il Friuli alla fine del Quattrocento." Memorie storiche forogiuliesi 74 (1994): 203-224. google scholar
• Radio Dublino. “Discover Pasolini’s Theater: The Turks in Friuli.” Facebook video, 22 Kasım, 2022. https://www.facebook.com/ google scholar
• RadioDublino/videos/discover- pasolinis-theater- the-turks-in%20friuli/818864265902065/ google scholar
• Rinaldi, Rinaldo. Pier Paolo Pasolini. Milan: Mursia, 1982. google scholar
• Rumble, Patrick ve Bart Testa. Pier Paolo Pasolini: Contemporary Perspectives. Toronto, Buffalo, London: University of Toronto Press, 1994. google scholar
• TDV İslâm Ansiklopedisi. “Ay”. Mahmut Kaya ve Muammer Dizer. 1991, https://islamansiklopedisi.org.tr/ay google scholar
• Timur, Taner. Osmanlı Kimliği. İstanbul: Hil Yayınları, 1986. google scholar
• Van Watson, William. Pier Paolo Pasolini and the Theatre of the Word. Ann Arbor, MI: UMI Research Press, 1989. google scholar