Erken Cumhuriyet Dönemi Oyunlarında Değişen Erkeklik Paradigması ve Unutuşun Yeni Paradigmadaki Konumu

Öz

Bu çalışma Cumhuriyet Devrimi sonrasında toplumsal unutuş-anımsama sorunsalına değişen erkeklik paradigması üzerinden tiyatro metinleriyle odaklanmayı amaçlamıştır. Eski erkeklik paradigmasının yeni düzene nasıl sirayet ettiğini erken dönem cumhuriyet oyunları olarak adlandıracağımız Bir Adam Yaratmak ve Gölgeler metinleri üzerinden değerlendirecektir. Yeni düzen içinde durmadan anımsanan geçmiş (eski düzen), özneleri nasıl bir hayalete dönüştürdüğü açımlanacak ve bu bağlamda toplumsal değişimler oyunlar ekseninde örneklendirilmeye çalışılacaktır. Böylece bellekle kurulan ilişki değerlendirilmiş olacak, yeni düzenin unutturduğu imgeler, kavramlar oyunlar bağlamında tartışmaya açılmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Bellek, unutuş, anımsama, erken cumhuriyet dönemi, eski erkeklik paradigması, yeni düzen

Kaynakça

1. • Benjamin, Walter; “Hikâye Anlatıcısı: NikolayLeskov’un Eserleri Üze- rine Düşünceler”, Son Bakışta Aşk, çev. Nurdan Gürbilek, S. Yücesoy, İstanbul, Metis Yayınları, 2008
2. • Campbell, Joseph; Kahramanın Sonsuz Yolcuğu, çev. Sabri Gürses, İstanbul, Kabalcı Yayınları, 2013
3. • Connerton, Paul; Toplumlar Nasıl Anımsar?, çev. Alâeddin Şenel, İs- tanbul, Ayrıntı Yayınları, 1999
4. • Dranas, Ahmet Muhip; Gölgeler, Ankara, Ulus Basımevi, 1947
5. • Eliade, Mircea; Mitlerin Özellikleri, çev. Sema Rifat, İstanbul, Simavi Yayınları, 1993
6. • Giddens, Anthony; Modernliğin Sonuçları, çev. Ersin Kuşdil, İstan- bul, Ayrıntı Yayınları, 2012
7. • Güçbilmez, Beliz; Zaman Zemin Zuhûr, Ankara, Deniz Yayınevi, 2006
8. • Kandiyoti, Deniz; Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar, çev. Aksu Bora, Fev- ziye Sayılan, Şirin Tekeli; Hüseyin Tapınç, Ferhunde Özbay, İstanbul, Metis Yayınları, 2011

9. • Kısakürek, Necip Fazıl; Bir Adam Yaratmak, İstanbul, b. d. Yayınları, 1996
10. • Negri, Antoniove Hardt, Michael; İmparatorluk, çev. Abdullah Yılmaz, İstanbul, Ayrıntı Yayınları, 2001
11. • Ortaylı, İlber; İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İstanbul, İletişim Ya- yınları, 2005
12. • Parla, Jale; Babalar ve Oğullar, İstanbul, İletişim Yayınları, 2010
13. • Pekman, Yavuz; “Ahmet Muhip Dıranas’ın Sahnesine Günümüzden Bir Bakış”, Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, sayı: 1, 2002
14. • Ricooeur, Paul; Hafıza, Tarih, Unutuş, çev. M. Emin Özcan, İstanbul, Metis Yayınları, 2012
15. • Saraçgil, Ayşe; Bukalemun Erkek, çev. Sevim Aktaş, İstanbul, İleti- şim Yayınları, 2005
16. • Sarlo, Beatriz; Geçmiş Zaman, çev. PeralBayazCharum, Deniz Ekinci, İstanbul, Metis Yayınları, 2011
17. • Zürcher, Erik Jan; Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, İstanbul, İletişim Yayınları, 2010