TİYATRO ÇEVİRİSİ BAĞLAMINDA BERNARD - MARİE KOLTÈS OYUNLARININ TÜRKİYE’DEKİ DOLAŞIMI

Öz

Bu çalışmada, kültürlerarası konumlarıyla birçok benzerlikleri içlerinde barındıran çeviri ve tiyatro, her iki alanın kuramcılarından yararlanı- larak oluşturulmuş bir yöntem çerçevesinde ele alınmıştır. Fransız tiyatro kuramcılarından Patrice Pavis’in sahnelemeye yönelik tasarladığı “kum saati” modeli çeviri sosyolojisinin öngördüğü araçlardan da yararlanılarak, çeviri alanına uyarlanmış olup, genelde yazarın öne çıkan yapıtları- na, özelde de çeviri materyaline uygulanmıştır. Buna göre, Fransız tiyatro yazarı Bernard-Marie Koltès’in inceleme nesnesi konumundaki yapıtının, çıkış kültürü bağlamında ortaya çıkış süreci ile bu yapıtın varış bağlamında yeniden üretimine odaklanılmıştır. Bunun yanı sıra Pavis’in önerdiği “bir somutlaştırma dizisi olarak çeviri modeli”, varış ile sahne metnine ulaşabildiğimiz ve yazarın en önemli yapıtlarından biri olarak kabul edilen Roberto Zucco başlıklı oyununa uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• çeviri pratiği, çeviri sosyolojisi, tiyatro, metin dolaşımı, Bernard-Marie Koltès, Patrice Pavis kuramı

Kaynakça

1. • Bocock, Robert, Tüketim, Çev. İrem Kutluk, 3.bs., Ankara, Dost Kita- bevi, 2009.
2. • Bourdieu, Pierre, Pratik Nedenler, Çev. Hülya Uğur Tanrıöver, İstan- bul, Hil Yayınları, 2005.
3. • Corvin, Michel, Le théâtre nouveau en France, Paris, Presses Univer- sitaires de France, 1963.
4. • Koltès, Bernard-Marie, Quai Ouest, Paris, Les éditions de Minuit, 1985.
5. • Koltès, Bernard-Marie, Le retour au désert: Suivi de Cent ans d’his- toire de la famille Serpenoise, Paris Les éditions de Minuit, , 2006.
6. • Koltès, Bernard-Marie, Combat de nègre et de chiens, Paris, Les édi- tions de Minuit, 1989.
7. • Koltès, Bernard-Marie, Dans la solitude des champs de coton, Paris, Les éditions de Minuit, 1986.
8. • Koltès, Bernard-Marie, Roberto Zucco suivi de Tabataba, Paris, Les éditions de Minuit, 1990.

9. • Koltès, Bernard-Marie, Roberto Zucco, Çev. Z. Avcı, O. Kunal, (ya- yınlanmamış metin), İzmit Şehir Tiyatrosu, İzmit, 1999- 2000.
10. • Koltès, Bernard-Marie, La nuit juste avant les forêts, Paris, Les éditi- ons de Minuit, 1988.
11. • Koltès, Bernard-Marie, Bernard-Marie Koltès, Ormanların Hemen Önündeki Gece, Çev. Olcay Kunal, (yayımlanmamış metin), Tiyatro Oyunevi, İstanbul, 1999-2000.
12. • Koltès, Bernard-Marie, Ormanlardan Hemen Önceki Gece, Çev. Hamdi Tuncer, (yayımlanmamış metin), Ankara Devlet Tiyatrosu, An- kara, 2006-2007.
13. • Koltès, Bernard-Marie, Ormanlardan Hemen Önceki Gece, Çev. Ay- berk Erkay, Mitos Boyut Yayınları, İstanbul, 2011.
14. • Pavis, Patrice, Sahneleme: Kültürler Kavşağında Tiyatro, Çev. Sibel Kamber, Ankara, Dost Yay., 1999.
15. • Pignarre, Robert, Tiyatro Tarihi, Çev. P. Kür, İstanbul, Gelişim Yayın- ları, 1975.
16. • Slattery, Martin, Sosyolojide Temel Fikirler, Yay. haz. Ü. Tatlıcan, G. Demiriz, Bursa, Sentez Yayıncılık, 2007.
17. • Touraine, Alain, Modernliğin Eleştirisi, Çev. H., Uğur Tanrıöver, 7.bs., İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2010.
18. • Tutal, Nilgün, Küreselleşme İletişim Kültürlerarasılık, İstanbul, Kır- mızı Yayınları, 2005.
19. • Wolf, Michaela , “The implications of a sociological turn—methodo- logical and disciplinary questions”, Research Projects 2, ed. Anthony Pym, Alexander Perekrestenko, Tarragona, Intercultural Studies Group, • 2009, s. 73-79.
20. • Yüksel, Ayşegül, “Çağdaş Türk Tiyatrosu, Konuşma Metni 2008.http:// library.atilim.edu.tr/kurumsal/pdfs/080428.pdf. [7.8.2011].