-

Öz

Effect of Openings in Building Slabs on the Structural System Behavior Openings having various shape and dimensions exist in the slabs of buildings due to architectural and mechanical considerations. There are various requirements and restrictions in the seismic codes related to dimensions of the openings, including the Turkish Seismic Code (TSC Requirements for buildings to be built in seismic zones, 2007). seismic loads to vertical structural elements should be assessed. In this study, behavior of the reinforced concrete buildings with a certain ratio of openings in the slabs are examined; requirements of the seismic codes of various countries related to this irregularity including TSC 2007, are given comparatively, the definition of irregularities and discontinuities in slabs are presented and the corresponding parameters are given in detail. The results of the numerical analysis related to slab opening irregularity and the effects of the numbers of floors, beam continuity, seismic zone, soil type and rigid and non-rigid diaphragm behavior on the results and on the behavior of the structural system are presented in figures. Furthermore the effects of the location and ratio of the slab openings on the structural system are also investigated

Anahtar Kelimeler

• Reinforced concrete building, slab opening, structural irregularity, seismic code

Binalarda Döşeme Boşluklarının Taşıyıcı Sistem Davranışına Etkisi

Öz

Binalarda mimari ve mekanik nedenlerle değişik şekil ve boyutlarda döşeme boşlukları bulunmaktadır. Türk Deprem Yönetmeliği (TDY Deprem bölgelerinde yapılacak binalar hakkında yönetmelik, 2007) ve diğer deprem yönetmeliklerinde boşlukların boyutları ile ilgili sınırlamalar ve yaptırımlar yer almaktadır. Türk deprem Yönetmeliği’nde, kat brüt alanının 1/3’ünden büyük döşeme boşluklarından kaçınılması, aksi halde döşeme süreksizliklerinden dolayı planda A2 türü düzensizlik oluşacağı ve döşemelerin rijit diyafram olarak çalışmadığının esas alınması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, deprem kuvvetlerinin düşey taşıyıcı elemanlara güvenle aktarabildiğinin gösterilmesi istenmektedir. Bu çalışmada, belirli oranlarda döşeme boşluğu bulunduran betonarme binaların deprem yükleri altındaki davranışları araştırılmakta, TDY2007 ile birlikte çeşitli ülkelerin deprem yönetmelikleri incelenmekte, yapı düzensizlikleri ve döşeme süreksizlikleri ile ilgili getirdiği şartlara değinilmektedir. Seçilen bina modellerinde boşlukların değişik yer ve oranları için, kat adedinin, kiriş sürekliliğinin, deprem bölgesinin, zemin cinsinin ve rijit diyafram çalışmasının taşıyıcı sisteme etkisi dikkate alınarak yapılan incelemelere ait sonuçlar grafikler halinde verilmektedir. Ayrıca döşeme boşluklarının oranı ve yerleşiminin taşıyıcı sisteme etkisi de incelenmektedir

Anahtar Kelimeler

• Betonarme bina, döşeme boşluğu, yapısal düzensizlik, deprem yönetmeliği

Kaynakça

1. Chopra, A. K., Dynamics of Structures, Theory and Applications to Earthquake Engineering, Prentice Hall, New Jersey, 2007.
2. Celep, Z., Kumbasar, N., Deprem Mühendisliğine Giriş ve Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı, Beta Dağıtım, İstanbul, 2004.
3. TDY, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Ankara, 2007.
4. IBC, International Building Code, International Code Council, United States of America, 2006.
5. ASCE, Minimum Design Loads for Buildings and Other Structures, American Society of Civil Engineers, United States of America, 2006.
6. Committee European de Normalisation, European Standard EN 1998-1: 2004, Eurocode 8: Design of Structures for Earthquake Resistance, Part 1, General Rules, Sesimic Actions and Rules for Buildings, CEN, Brussels, Belgium, 2004.
7. Arslan, S., Betonarme Binalarda Döşeme Boşluklarının Taşıyıcı Sistem Davranışına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2007.
8. Ayrancı, M. M., Döşeme Süreksizliği Olan B/A Yapı Sistemlerinin Farklı Bilgisayar Modelleri İle Analizi ve Karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2004.

9. Özmen, G., Pala, S., Yalçın, K., Investigation of Set-Back Irregularity in Earthquake- Resistant Design of Multi-Story Structures, European Association of Earthquake Engineering Task Group 8, Asymmetric and Irregular Structures, İstanbul, 1999.
10. Ghersi, A., Rossi, P. P., Seismic Responce of Mono and Bi-Eccentric In-Plane Irregular Systems, European Association of Earthquake Engineering Task Group 8, Asymmetric and Irregular Structures, İstanbul, 1999.
11. Tezcan, S. S., Alhan, C., Irregular Structures Under Seismic Loading, European Association of Earthquake Engineering Task Group 8, Asymmetric and Irregular Structures, İstanbul, 1999.
12. Senel, S. M., Kaplan, H., Atımtay, E., Assessment of Lateral Diaphragm Irregularities, European Association of Earthquake Engineering Task Group 8, Asymmetric and Irregular Structures, İstanbul, 1999.
13. Özmen, G., Türkiye Deprem Yönetmeliğine Göre Tasarım Uygulamaları, Türkiye Deprem Vakfı, İstanbul, 1999.
14. Atımtay, E., Açıklamalar ve Örneklerle Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik, Cilt 1, 2, Bizim Büro, Ankara, 2000.