Kıvrımlı Alluvial Kanallara Yerleştirilen Yan Savakların Etrafındaki Yerel Oyulmalar

Öz

Bu çalışmada, hareketli tabana sahip kıvrımlı bir kanal boyunca yan savak mansabında oluşan yerel oyulma derinlikleri, nehir rejimli akım şartlarında ve yan savaktan serbest savaklanma durumları için, deneysel olarak incelenmiştir. Kayma gerilmesi ve hız alanlarındaki değişimlerden dolayı yan savağın mansap bölgesinde ana kanal ekseni civarında boyuna bar ve bu bar ile dış kıyı arasında bir oyulma çukuru oluşmaktadır. Temiz su oyulması halinde akım şiddetine bağlı olarak oyulma derinliği zamanla lineer olarak artmakta ve belli bir süre sonra asimptotik olarak devam etmektedir. Boyut analizi sonucunda rölatif denge oyulma derinliğinin; rölatif akım şiddeti, savak yükü, taban malzemesi tane büyüklüğü, yan savak uzunluğu ve kıvrım açısı boyutsuzlarına bağlı olduğu tespit edilmiştir. Rölatif akım şiddeti (akımın hızı) 0.55’ten küçük olduğunda herhangi bir yerel oyulma görülmemiştir. Akım şiddetine bağlı olarak rölatif denge oyulma derinliğinin hemen hemen lineer arttığı ve akım şiddeti 1.0 için maksimum denge oyulma derinliğine ulaştığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda rölatif savak yükü, tane büyüklüğü ve yan savak uzunluğundaki artışla da rölatif denge oyulma derinliği artmaktadır. Kıvrımlı kanalda 300 ’lik kıvrım açısında maksimum rölatif denge oyulma derinliği, 1200 ve 1500 ’de ise minimum oyulma derinlikleri elde edilmiştir.