BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Nazmi Alan

BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Öz

Tarihî değeri ve kültürel içeriği ile Oğuzların en kıymetli eserlerinden olan Dede Korkut Hikâyeleri, yüzyıllar sonrasında bile değerini korumayı başarmıştır. Oğuzların diliyle nakledilen Dede Korkut Hikâyeleri art zamanlı olarak Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Türkmen Türkçesinin tarihî eseri durumundadır. Tarihsel süreçte her lehçenin sözlüksel yapısındaki bazı değişiklikler eserin günümüzde anlaşılmasını kısmen güçleştirmiştir. Zamanla anlaşılırlık oranının azalması sonucunda eserin yeniden kaleme alınarak sadeleştirilmesini / aktarılmasını gerekli kılmıştır. Türkiye Türkçesinde Özçelik (2016), Azerbaycan Türkçesinde Hacıyev (2004) ve Türkmen Türkçesinde Gürgenli’nin (2005) yapmış olduğu aktarmalarda Bamsı Beyrek hikâyesi esas alınarak karşılaştırmalı bir inceleme yapılmıştır. Lehçe içi art zamanlı olan bu aktarmalarda kaynak metin ile hedef metinler arasındaki tutarlılık çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Bu tutarlılıkları tespit edebilmek için çeviri bilimi kuramlarından faydalanılarak, incelenen aktarmalarda sözcük ve söz dizimi düzeyinde eksiltme ve ekleme yapıları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bengi Öner, I. (2001). Çeviri kuramlarını düşünürken. İstanbul: Sel Yayıncılık.
Berk, Ö. (2005). Çeviribilim terimcesi. İstanbul: Multilingual Yayınları.
Canlı, G. (2019). William Faulkner'ın Sanctuary adlı romanının kaynak ve erek dizgedeki çeviri serüveni: Diliçi çeviri, öz-çeviri, yeniden çeviri ve dolaylı çeviri kavramları ışığında bir inceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Eker, Ü. (2015). Lehçe içi aktarma yöntemleri (Eski Türkiye Türkçesi – Türkiye Türkçesi örneği). İstanbul: Kesit Yayınları.
Ercilasun, A. B. (1999). Türk dünyası üzerine incelemeler. Ankara: Akçağ Yayınları.
Gottlieb, H. (2005). Multidimensional translation: semantics turned semiotics. MuTra: Challenges of Multidimensional Translation: Conference Proceedings, 2-6 May 2005, Saarbrücken, 1-29.
Gürgenli, A. (2005). Türkmenlerin milli eposı: Gorgut Ata. Aşkabat.
Hacıyev, T. (2004). Kitab-i-Dede Qorqud (aslı ve sadeleştirilmiş şekli). Bakü: Önder Neşriyat.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nazmi Alan Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

25 Eylül 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA43HB48RL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Alan, N. (2022). BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(1), 36-56. https://izlik.org/JA43HB48RL

AMA

1.Alan N. BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. TEKE. 2022;11(1):36-56. https://izlik.org/JA43HB48RL

Chicago

Alan, Nazmi. 2022. “BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (1): 36-56. https://izlik.org/JA43HB48RL.

EndNote

Alan N (01 Mart 2022) BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 1 36–56.

IEEE

[1]N. Alan, “BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME”, TEKE, c. 11, sy 1, ss. 36–56, Mar. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43HB48RL

ISNAD

Alan, Nazmi. “BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/1 (01 Mart 2022): 36-56. https://izlik.org/JA43HB48RL.

JAMA

1.Alan N. BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. TEKE. 2022;11:36–56.

MLA

Alan, Nazmi. “BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2022, ss. 36-56, https://izlik.org/JA43HB48RL.

Vancouver

1.Nazmi Alan. BAMSI BEYREK HİKÂYESİNİN OĞUZ GRUBU TÜRK LEHÇELERİNDEKİ AKTARMALARI ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. TEKE [Internet]. 01 Mart 2022;11(1):36-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43HB48RL