HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ

Gülay Durmaz; Şükrü Baştürk

HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ

Öz

Eski Oğuz Türkçesi metinleri üzerine yapılan çalışmaların dikkate değer bir sayıya ulaştığı bilinmektedir. Bu metinlerden hareketle Eski Oğuz Türkçesi ile Osmanlı Türkçesi, Türkiye Türkçesi arasında karşılaştırmalı çalışmalar da yapılmaktadır. Ayrıca bu döneme ait ses kayıtları olmasa da eldeki bilgiler ve neşri yapılan metinlerden hareketle dönemin ağızları ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Bu dönemde sanat amacı güdülmeden halk için kaleme alınmış eserlerde ağız özelliklerinin daha kolay tespit edileceği düşünülmektedir. Bu nitelikteki eserler arasında önemli bir yer tutan halk hikâyelerinden birisi olan Hikâye-i Fâtıma bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada halk hikâyeleri hakkında kısaca bilgi verildikten sonra metnin dört nüshası karşılaştırılacak, hikâyenin konusu kısaca özetlenerek eser, ses ve şekil bilgisi açılarından değerlendirilecektir. Ayrıca hikâyenin çeviri yazılı metni çalışmanın sonunda yer alacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akar, A. (2010). Lehçe oluşma şartları ve evreleri bakımından eski Türkiye Türkçesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 15(28), 15-29.
Aslan, N. (2006). Manzum dinî hikâyeler ve Kirdeci Ali’ye ait olduğu söylenen iki hikâye metni (güvercin ve geyik destanları). Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 189-207.
Develi, H. (2008). Eski Türkiye Türkçesi ağızlarının sınıflandırılması. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 3(3), 212-230.
Doğan, Ş. (2012). Bir eski oğuz Türkçesi metni hikâye-i Fâtıma ve dil özellikleri. Akademik Bakış Dergisi, 32(1), 1-20.
Duman, M. (2008). Eski Türkiye Türkçesi dönemine ait bazı metinlerdeki dil uyumuna aykırı örnekler üzerine Türk Dili üzerine incelemeler. Makaleler, Eski Türkiye Türkçesinden Osmanlı Türkçesine, İstanbul, Kesit Yayınları, 11-20.
Gülsevin, G. (2010). Eski Anadolu Türkçesi ağızları üzerine. Makaleler I Yaşayan ve Tarihî Türkiye Türkçesi Ağızları, İstanbul, Özel Kitaplar, 193-207.
Kandemir, M. Y. (1995). Fâtıma. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Ankara: TDV Yayınları, 12, 219-223.
Karahan, L. (2007). Eski Anadolu Türkçesinin kuruluşunda yazı dili - ağız ilişkisi. IV. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara, Türk Dil Kurumu Yayınları, I, 929-938.

Kuzubaş, M. (2008). Manzum bir destan kitabı (dastân-ı Veysel Karânî, vefât-ı Hz. Fâtıma, vefât-ı Hz. İbrâhîm, hikâyet-i gügercin, hikâyet-i geyik). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(2), 304-340. Ölker, P. (2016). Hz. Fâtıma destanı. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36, 351-366.
Önler, Z. (1991). Manzum halk hikâyelerinden Cümcüme Sultan. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 351-367.
Söylemez, M. M. (2011). Alevî Bektâşî klasikleri dâstân-ı İbrâhîm Edhem, dâstân-ı Fâtıma, dâstân-ı hâtûn. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
Şahin, H. (2003). Birleşik çekimli fiillerin zaman ve anlam açısından çeşitlilikleri. Bursa: U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 157-168.
Şahin, H. (2003). Eski Anadolu Türkçesi. Ankara: Akçağ Yayınları.
Şahin, H. (2003). Müntehib (Dil özellikleri, Dizin, Tıpkıbasım). Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları.
Şahin, H. (2006). Şeyh İmam el-Bardahî-Câmi'ül-Fürs I (İnceleme-Metin). The Departman of Near Eastern Languages and Civilizations Harvard University.
Şahin, H. (2006). Şeyh İmam el-Bardahî-Câmi'ül-Fürs II (Dizin ve Tıpkıbasım). The Departman of Near Eastern Languages and Civilizations Harvard University.
Şahin, H. (2012). Bursa yerli ağızlarında birincil uzun ünlüler üzerine. Diyalektolog Ağız Araştırmaları Dergisi, 5, 1-7.
Şahin, H. (2021). Türkçede organ isimleriyle kurulmuş deyimler. Bursa: Türk Ocağı Yayınları.
Yıldız, Â. (2017). Türk İslam edebiyatında Hz. Fâtıma. Cennet Kadınlarının Seyyidesi Hz. Fâtıma, Sivas: Sivas Belediyesi, 203-227.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülay Durmaz Bu kişi benim
Türkiye

Şükrü Baştürk Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

25 Ocak 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA99DB24BG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Durmaz, G., & Baştürk, Ş. (2022). HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(1), 69-92. https://izlik.org/JA99DB24BG

AMA

1.Durmaz G, Baştürk Ş. HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ. TEKE. 2022;11(1):69-92. https://izlik.org/JA99DB24BG

Chicago

Durmaz, Gülay, ve Şükrü Baştürk. 2022. “HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (1): 69-92. https://izlik.org/JA99DB24BG.

EndNote

Durmaz G, Baştürk Ş (01 Mart 2022) HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 1 69–92.

IEEE

[1]G. Durmaz ve Ş. Baştürk, “HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ”, TEKE, c. 11, sy 1, ss. 69–92, Mar. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99DB24BG

ISNAD

Durmaz, Gülay - Baştürk, Şükrü. “HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/1 (01 Mart 2022): 69-92. https://izlik.org/JA99DB24BG.

JAMA

1.Durmaz G, Baştürk Ş. HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ. TEKE. 2022;11:69–92.

MLA

Durmaz, Gülay, ve Şükrü Baştürk. “HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2022, ss. 69-92, https://izlik.org/JA99DB24BG.

Vancouver

1.Gülay Durmaz, Şükrü Baştürk. HİKÂYE-İ FÂTIMA VE DİL ÖZELLİKLERİ. TEKE [Internet]. 01 Mart 2022;11(1):69-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99DB24BG