Araştırma Makalesi

DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE

Cilt: 11 Sayı: 2 15 Haziran 2022
  • Ceyda Adıyaman
PDF İndir

DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE

Öz

“İstinsah” sözcüğü Arapça, “kopya” sözcüğü Latince kökenlidir. Bir yazı terimi olarak istinsah / kopya etme genel anlamıyla belge, metin çoğaltma yöntemidir. “Kitap istinsah / kopya etmek” için Dîvânu Lugâti’t-Türk’te bitig yul- ve bitig köçür- eylem öbekleri kullanılmıştır. Bu eylem öbeklerine yazı, yazı malzemeleri ve kitap terimlerini ele alan incelemelerin çoğunda yer verilmemiş veya yalnızca anlamları verilmiştir. Yazma sanatı, baskı teknikleri, çoğaltma yöntemleri, yazınsal ürünler, yazı malzemeleri, kütüphane gibi kavram alanlarıyla ilişkili olan bu eylem öbeklerinin incelenmesi hem ilişkili olduğu bu alanların söz varlığına katkı sağlayacak hem de sözcüklerin anlam genişlemelerini ve geçişlerini belirlemek Türk dil, düşün ve kültürünün bilişsel yapılarının, anlam haritalarının belirlenmesini sağlayacaktır. Bu amaçla bitig yul- ve bitig köçür- eylem öbeklerini oluşturan sözcükler artzamanlı yöntemle incelenerek sözcüklerin yapısı, çok anlamlığı ortaya koyulmuş, eylemlerin istemi durumundaki bitig sözcüğünün eylemlerin anlamına etkisi saptanmıştır. Böylece dilsel betim ve yorumun temelindeki bileşenler ve gerçekleşme biçimleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abik, A. D. (1993). 'Alî Şîr Nevâyî'nin risaleleri, Târîh-i enbiyâ ve hükemâ, Târîh-i mülûk-i ’acem, Münşe’ât. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  2. Alyılmaz, C. (2018). Eski Türk Yazıtları'ndan Adana'daki kitap anıtına. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(3), 1428-1443.
  3. Alyılmaz, S., & Alyılmaz, C. (2010). Ağız bilimi çalışmalarının Türkçe öğretimi açısından önemi. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 45, 7-38.
  4. Arat, R. R. (1979). Kutadgu Bilig III indeks. Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya; Nuri Yüce (Haz.). İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  5. Arat, R. R. (1999). Kutadgu Bilig I-metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Arat, R. R. (2003). Kutadgu Bilig II- çeviri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  7. Arat, R. R. (2006). Atebetü'l-Hakayık. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Argunşah, M., & Güner, G. (2015). Codex Cumanicus. İstanbul: Kesit Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceyda Adıyaman Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Adıyaman, C. (2022). DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(2), 483-502. https://izlik.org/JA79JW95BN
AMA
1.Adıyaman C. DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE. TEKE. 2022;11(2):483-502. https://izlik.org/JA79JW95BN
Chicago
Adıyaman, Ceyda. 2022. “DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 (2): 483-502. https://izlik.org/JA79JW95BN.
EndNote
Adıyaman C (01 Haziran 2022) DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11 2 483–502.
IEEE
[1]C. Adıyaman, “DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE”, TEKE, c. 11, sy 2, ss. 483–502, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79JW95BN
ISNAD
Adıyaman, Ceyda. “DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 11/2 (01 Haziran 2022): 483-502. https://izlik.org/JA79JW95BN.
JAMA
1.Adıyaman C. DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE. TEKE. 2022;11:483–502.
MLA
Adıyaman, Ceyda. “DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2022, ss. 483-02, https://izlik.org/JA79JW95BN.
Vancouver
1.Ceyda Adıyaman. DÎVÂNU LUGÂTİ’T-TÜRK’TE BİTİG YUL- VE BİTİG KÖÇÜR- : İSTİNSAH / KOPYA ETMEK EYLEM ÖBEKLERİ ÜZERİNE. TEKE [Internet]. 01 Haziran 2022;11(2):483-502. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79JW95BN

27712  27714 27715