TÜRK DİLİ DERSLERİNİN ÇOK UYARANLI ÖĞRENME-ÖĞRETME ORTAMLARIYLA YAPILANDIRILMASI: ÖRNEK EĞİTİM DURUMU

Öz

Bu araştırmanın amacı; anlama ve anlatma becerileri gelişmiş, üst düzey düşünen ve duyarlı bireylerin yetiştirilmesine öncülük eden çağdaş Türkçe derslerini düzeye uygun dilsel, görsel ve işitsel uyaranların işe koşulduğu eğitim ortamlarıyla tasarlamak, örnek eğitim durumlarının nasıl olması gerektiğini ortaya koymak, elde edilen veriler doğrultusunda yükseköğretime ilişkin örnek bir eğitim durumu hazırlamak ve Türkçe öğretimi sürecine farklı bakış açıları kazandırmaktır. Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Veriler; çok uyaranlı öğrenme-öğretme ortamlarının yapılandırılmasına, dilsel ve düşünsel becerilerin geliştirilmesine dönük etkinlikler ve eğitim durumu hazırlama konusundaki yerli ve yabancı bilimsel yayınlardan (makale, kitap, kitap bölümü, vb.), bilgisunardan, düzeye uygun yazınsal yapıtlardan ve sanatsal uyaranlardan yararlanılarak elde edilmiştir. Örnek eğitim durumuyla düzeye uygun sanatsal uyaranların işe koşulduğu etkinliklerle Türkçe öğretiminin hedef ve kazanımları yaşama geçirilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak, sınıf ortamında, öğreticinin kılavuzluğunda, birebir ilişki içerisinde, uygulamalı olarak yapılan ve birden fazla uyaranın sınıf ortamına taşınmasıyla sürdürülen Türk Dili dersleriyle dersin sorumluluğu yerine getirilmiş olacak ve birey ana dilinde yetkinliğe ulaşacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe Eğitimi
• Türk dili
• sanatsal uyaranlar
• eğitim ortamları.

Kaynakça

1. Adalı, O. (1983). Anadili olarak Türkçe öğretimi üstüne. Türk Dili Dergisi, 379, 31-35.
2. Alessi, S. M., Trollip, S. R. (2001). Multimedia for learning methods and development. Allyn ve Bacon. Massachusetts.
3. Alyılmaz, S. (2018). Türkçe öğretiminde hedef kitlenin / “öğrenen”in önemi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2452-2463.
4. Aslan, C. (2006). Yazınsal nitelikli çocuk kitaplarının çocuğun okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerine etkisi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
5. Aslan, C. (2010). Düşünme becerilerini geliştirici dil ve edebiyat öğretimi ortamları- bir eğitim durumu örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13)24, 127-152.
6. Aslan, C. (2011). Sanatsal bir uyaran olarak kısa filmlerin dil ve edebiyat öğretimi ortamlarında kullanılması. Prof. Dr. Cahit Kavcar Türkçe Eğitimi Çalıştayı (ss. 193-204). Ankara Üniversitesi Yayını.
7. Aslan, C. (2016). Özerk benlikli birey yetiştirme sürecinde çağdaş dil ve edebiyat öğretimi ortamlarının önemi. İlköğretim Online Dergisi, 15(3), 723-741.
8. Bloom, S. (1997). Creating sanctuary: towards the evolution of sane societies. Routledge.

9. Bruner, J. (2008). Eğitim süreci. (T. Öztürk, Çev.). Pegem Akademi.
10. Cooper, P. ve Dancyger, K. (2006). Kısa film yazmak. Çev. Simten Gündeş. Es Yayını.
11. Creswell, J. W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri. Çev. Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir. Siyasal Kitabevi.
12. Çelik, T. (2013). Dil ve edebiyat öğretimi. Anı Yayıncılık.
13. Demirel, Ö. (2002). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe öğretimi. Pegem A Yayıncılık.
14. Dilidüzgün, S. (2004). Okuma öğretimi amaçları bağlamında Türkçe ders kitaplarındaki çocuk edebiyatı ürünleri. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 43-55.
15. Efe, H. (2005). Karikatür ve eğitim: karikatür sanatının eğitimdeki işlevi. Eki Yayınları.
16. Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Gül Yayınevi. Göğüş, B. (1983). Türkçe öğretimi: anadili eğitim programlarının niteliği. Dil Öğretimi Özel Sayısı, XLVII, 379-380.
17. Göğüş, B. (1988). Uluslararası ana dili eğitimi örgütü. Türk Dilinin Öğretimi Toplantısı (ss. 15-20). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. Göğüş, B. (1993). Türkçe öğretimine genel bir bakış. Türkçe öğretimi ve sorunları. TED Yayınları.
18. Kahn, D. (2008). How effective is multimedia in online training? 13.05.2017.http://www.elearningguru.com/wpapers/multimedia.pdf
19. Kantemir, E. (1997). Yazılı ve sözlü anlatım. Engin Yayınevi.
20. Kavcar, C. (1983). Düzgün yazmanın önemi ve yolları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 16 (2), 113-123.
21. Kavcar, C. (1998). Türkçe eğitimi ve sorunlar. TÖMER Dil Dergisi Ankara Üniversitesi, 65, 5-17.
22. Kavcar, C. (2017). Edebiyat ve eğitim. Anı Yayıncılık.
23. Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (2005). Türkçe öğretimi. Engin Yayınevi.
24. Kocaman, A. (1994). Anadili öğretiminde bilgi ve kullanım boyutu. Çağdaş Türk Dili Dergisi. 77, 6-9.
25. Mayer, E. R. (2005). The cambridge handbook of multimedia learning. Cambridge University Press.
26. Moreno, R., Valdez, A. (2005). Cognitive load and learning effects of having students organize pictures and words in multimedia environments: the role of student ınteractivity and feedback. Educational Technology Research &Development. 53 (3), 35-45.
27. Morrison, T. G., George, G. B. and Chilcoat, W. (2002). Using student-generated comic books in the classroom. Journal of Adolescent Adult Literacy, 45 (8), 758-767.
28. Özdemir, E. (2013). Eleştirel okuma. Bilgi Yayınevi.
29. Öztaş, S. (2006). Türkiye Cumhuriyeti inkılâp tarihi ve Atatürkçülük dersi konularının öğretiminde filmlerin kullanımı. Y. Doğaner (Editör), Türk Eğitim Sisteminde Atatürkçülük ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Öğretimi. (s.131-150). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
30. Sever, S. (2002). Öğretim dili olarak Türkçenin sorunları ve öğretme-öğrenme sürecindeki etkili yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi E. B. F. D., 34 (1-2), 11-22.
31. Sever, S. (2003). Türkçe öğretiminde yeni yapılanma çalışmaları. Anadolu Çağdaş Eğitim Vakfı, 47-54.
32. Sever, S. (2008). Eğitimde ve bilimde Türkçe eğitimi, Cumhuriyetimizin Kuruluş Felsefesinin Öngördüğü Eğitim “Bildiriler”. İnönü Üniversitesi Matbaası.
33. Sever, S. (2011a). Türkçe öğretiminde, sanatsal bir uyaran olarak karikatürün kullanılması, VI. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu “Bildiriler”, Nobel Yayın Dağıtım.
34. Sever, S. (2011b). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Anı Yayınları.
35. Sever, S. (2013). Çocukla yazınsal iletişim çocuk edebiyatı ve okuma kültürü. Tudem Yayıncılık.
36. Sever, S. (2018). Sanatsal uyaranlarla dil öğretimi. Tudem Yayıncılık.
37. Sever, S., Kaya, Z., Aslan, C. (2011). Etkinliklerle Türkçe öğretimi. Tudem Yayıncılık.
38. Sönmez, V. (2004). Dizgeli eğitim. Anı Yayıncılık.
39. Sönmez, V. (2007). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Anı Yayıncılık.
40. Sönmez, V. (2008). Eğitim felsefesi. Anı Yayıncılık.
41. Vaughan, T. (2004). Multimedia: making ıt work. Mcgraw-hill technology education.
42. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
43. Wade, C. (1995). Using writing to develop and assess critical thinking. Teaching of Psychology, 22 (1), 24-28.