MİTHAT CEMAL KUNTAY’IN ÜÇ İSTANBUL ROMANINDA ÜÇ DEVİR, ÜÇ KONAK, ÜÇ TOPLANTI

Öz

Günlük hayatta insanlar eğlence, kutlama, tartışma, bilgi alışverişi, karar alma gibi amaçlarla toplantılar düzenlemektedir. Gerçek hayatın bir yansıması olan edebî eserlerde de kişilerin farklı amaçlarla, farklı toplantı türlerinde bir araya geldikleri gözlemlenir. Bu çalışmada, modern anlatı türlerinden olan romanlarda toplantının ne tür işlevleri olduğu sorusuna Mithat Cemal Kuntay’ın Üç İstanbul romanındaki üç önemli toplantı incelenerek cevap aranacaktır. II. Abdülhamit, Meşrutiyet ve Mütareke Dönemleri’nin anlatıldığı bu romanda toplumun farklı kesimlerinden kimseler, dönemin güç sahibi kişilerinin konaklarında toplanarak yaşadıkları dönemin güncel konularını tartışmaktadır. Sosyolojik bakımdan böylesine zengin malzemeler içermesi nedeniyle romandaki toplantılar; ayrıca dönemin eleştirilen özellikleri, mekân ve kişiler bakımından değerlendirilecektir. Son olarak ise romandaki toplantılar Rus edebiyat kuramcısı Mikhail Bakhtin’in “karnavallaşma” kuramına göre ele alınarak toplantılardaki karnavalesk unsurlar belirlenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mithat Cemal Kuntay
• Üç İstanbul
• toplantı
• konak
• karnavallaşma

Kaynakça

1. Aklın, N. (2000). Mithat Cemal Kuntay, hayatı sanatı eserleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli: Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Arslan, N. (2016). Üç İstanbul’un “örtük yazar”ı ve Abdülhamit imgesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (25), 7-22.
3. Bakhtin, M. (2001). Karnavaldan romana. Çev. Cem Soydemir. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Bakhtin, M. (2015). Dostoyevski poetikasının sorunları. Çev. Cem Soydemir. İstanbul: Metis Yayınları.
5. Dere, M. (2014). Türk romanında konak ve yalı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Kudret, C. (2016). Türk edebiyatında hikâye ve roman Tanzimat Meşrutiyet Cumhuriyet 1859-1959. İstanbul: Kapı Yayınları.
7. Kuntay, M. C. (2012). Üç İstanbul. 14. bs. İstanbul: Oğlak Yayınları. Naci, F. (2017). Yüzyılın 100 Türk romanı. 8. bs. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
8. TDK. (2005). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.