AZERBAYCAN SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETİ PİYONER TEŞKİLATI’NDA ÇOCUKLARA YÖNELİK VERİLEN OKUL DIŞI KORO EĞİTİMİ

Öz

Bu makalede Sovyetler Dönemi Azerbaycan’da çocuklara yönelik okul dışı kurumlarda müzik eğitimi veren koro derneklerinde yapılan çalışmalar ele alınmıştır. Araştırma doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ndeki (ASSC) okul dışı koro derneklerinin kuruluşu, işleyişi, organizasyonu ve amaçları ele alınmıştır. Verilerin toplanmasında koro eğitimi ile ilgili o dönem yazılmış L. Şamina’nın (Л. Шамина) “Okul dışı koro topluluklarıyla çalışmalar” (Работа с самодеятельным хоровым коллективом), R. Kurbanov’un (Р. Гурбанов) “Okul dışı faaliyet kapsamında müzik dernekleri” (Өзфəалиjjəт мусиги дəрнəҝлəри), ve L. Abelyan’ın (Л. Абелян) “Okul ve okul dışı kurumlar için programlar” (Программы для внешкольных учреждений и общеобразовательных школ) adlı metotlar ve konu ile ilgili arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda o dönem kurulan koro topluluklarının organizasyon ve işleyiş bakımından oldukça sistemli bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca kurulan koro dernekleri ve bu derneklerin yürüttüğü faaliyetlerin rejimin ideolojik amaçları doğrultusunda bir propaganda sahası olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Sovyetler dönemi
• Piyoner
• Koro Eğitimi
• Müzik Eğitimi
• Okul Dışı Eğitim

CHOIR EDUCATION PROVIDED BY THE PIONEER ORGANIZATION FOR CHILDREN IN OUT-OF-SCHOOL INSTITUTIONS IN THE SOVIET SOCIALIST REPUBLIC OF AZERBAIJAN

Öz

In this article, the studies carried out in choir associations that provided music education in out-of-school institutions for children in Azerbaijan during the Soviet period were discussed. The research was carried out by document analysis method, and the establishment, functioning, organization and purposes of extracurricular choir associations in the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (ASSC) were discussed. The data for this study were collected from the methods and topics related to choir education during that period, namely, “Work with out-of-School Choir Groups” by L. Shamina, (Л. Шамина) (Работа с самодеятельным хоровым коллективом), “Music associations within the scope of extracurricular activities” by R. Gurbanov, (Р. Гурбанов) (Өзфəалиjjəт мусиги дəрнəҝлəри) and “Programs for schools and non-schools” by L. Abelyan (Л. Абелян) (Программы для внешкольных учреждений и общеобразовательных школ). In line with the data obtained, it can be seen that the choral communities established at that time had a very systematic structure in terms of organization and functioning. In addition, it can be said that the established choir associations and the activities carried out by these associations are a propaganda field in line with the ideological aims of the regime.

Anahtar Kelimeler

• Soviet Era
• Pioneer
• Choir Education
• Music Education
• Out- Of-School Education

Kaynakça

1. Abelyan, L., Gembitskaya, E. ve Popov, V (1981). Hor. V. Leysbon içinde, Programmı dlya vneshkolnıh uçrejdeniy i obşeobrozovatelnıh şkol.(s. 77-100). Prosveşenie.
2. ACCOSBA, A. C. (1922). Fond 159. Siyahı 1 (Sax.Vah. 62), 42. Baki: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsi.
3. ACCOSBA, A. C. (1923). Fond 159. Siyahı 1 (Sax.Vah. 129), 80. Baki: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsi.
4. ACCOSBA, A. C. (1923-1924). Fond 158. Siyahı 4 (Sax. Vah. 489), 80, 90, 105, 111, 112, 115, 117, 118. Baki: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsi.
5. ACCOSBA, A. C. (1923-1924). Fond 158. Siyahı 4 (Sax. Vah. 490), 13-13a. Bakü: Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İşler Dairesi Arşivi.
6. ACCOSBA, A. C. (1923-1924). Fond 159. Siyahı 1 (Sax. Vah. 135), 104. Bakü: Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İşler Dairesi Arşivi
7. Astaşov, A. (2016). Dinamika prazdniçnoy paradigmı v kültüre sovestskogo destva v 1920-1930 godax. Vestnik RGGU/Literaturovedeniye, 95-116.
8. Bagirzade, A. (1976). İstoriya piyonerskoy organizaçıı v Azerbaycane. (1922-1940). (İ. Gonçaryev, Y. Alizade, edt, & İ. Mirzoyev, çev.) Baku: Gençlik.

9. Belousenko, M. ve Starodubtseva, İ. (2017). Psixologo-pedagogiçeskiye usloviya formirovaniya vokalnoy individualnosti. İzvestiya Yugo-Zapadnogo gosudarstvennogo Univesrsiteta, 1(22), 60-64.
10. Brügemann, K. (2003). Mif o “Bolşoy sovestskoy semye” v massovıh pesnyax 1930 godov, ili Sovestskiy Soyuz kak poyuşiy piyonerskiy lager. Daugavpils Universitātes Humanitārās fakultātes XII Zinātnisko lasījumu materiāli. 6, s. 29-34. Daugavpils: Daugavpils Universitātes izdevniecība Saule.
11. Buhmeyer, K. (1962). Pesni ruskih raboçih (XVIII – naçalo XX veka). Moskva - Leningrad: Sovetskiy Pisatel.
12. Cavanşirov, A. (1979). Poyot “Benoşve”. Kiyev: Muziçna Ukraina.
13. Çugunova, L. (2016). Detskaya pesnya kak element patriotiçeskogo;opıt sovestkogo proşlogo. Vestnik MGUKİ, 6(74), 132-138.
14. Duşeçkina, Е. (2013). “Esli pesenka vsyudu poyotsa…”, Detskii çteniya/İskustvovedeniye, 148-165.
15. Gnesina, E. (1967). Piyonerskie pesni v soprovojdenii fortepiyano. Moskva: Muzıka.
16. Gurbanov, P. (1964). Özfaliyet musigi dernekleri. Baki: Azerbaycan SSRİ Medeniyet nazirliyi.
17. İsmayılov, Р. (2016). Şimali Azərbaycan’ın Sovet Rusiyası tərəfindən işğalının hazırlanması və həyata keçirilməsi. Doktora Tezi, Bakü: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası A. A.Bakixanov adına Tarix İnstitutu.
18. Kahya, Y. ve Oktik, N. (2019). İstanbul’un iki farklı bölgesinde gençlerin yaşamdan beklentileri. Ekev Akademisi Dergisi, (79), 433-444.
19. Krupskaya, N. (1959). Pedagogiçeskiye soçineniya, S 5. Moskva: Akademiya Pedagogoiçeskih Nauk.
20. Kudinov, V. (2017). İstoriya detskogoi yuneşeskogo dvijebiya v Rosii. (L. Timonina, edt.) Kostroma: Ministerstvo obrazovaniya i nauki Rosiyskoy Federacii/ Kosteomskoy Gosudarstvennıy Universitet.
21. Lenin, V. (1968). Polnoe sobraniye soçineniy, (5 b., C 22). Moskva: Politizdat.
22. Lenin, V. (1972). Polnoe sobraniye soçineniy, (5 b.,C 14). (А. Ostroumova, edt.) Moskva: İzdatelstvo politiçeskoy literaturı.
23. Leykin, А. (1987). Oktabrskaya revoluciya i molodyej.Yerevan; İzdatelstvo AN Armyanskoy SSR.
24. Marks, К. ve Engels, F. (1929). Soçineniya, (Cilt 3). (D. Ryazanova, edt.) Moskva/Leningrad/İnsititut imeni K. Marksa i F Engelsa.
25. Nazarli, A. (2018). Kadrovaya politika Azdrbaydjanskoy SSR v kulturno-prosvetitelskoy sfere (1920-1953). Moskva: Nİİ istorii, ekonomiki i prava.
26. Oçakovskaya, O. (1982). Vszveytes Kostrami… Piyonesrskie Pesni. Moskva: Detskaya Literatura.
27. Oşepkova, О. (2017). Xorovoy kollektiv kak sredstvo vospitaniya molodyejı. Xudojestvennoye obrazovanie i nauka, 2(11), 11-14.
28. Preobrajenskiy, İ. (2015). Bud segodnya k poxodu gotov:pesni, vospitavşıye pobediteley. “exo russkogo naroda”: otrajeniye istorii rossii XX veka v poetiçeskom i pesennom tvorçestve (s. 99-102). Omsk: Omskiy gosudarstvennıy texniçeskiy universitet.
29. Preobrajenskiy, V. (1915). Boy - Skautı, (5 b.). Moskva: Peçatnya A. Snegirivoy.
30. RDSPTA, R. D. (1924, 1 23). Fond 1. Op. 2(8), 27. Moskova: Rusya Devlet Sosyo-Siyasi Tarih Arşivi.
31. Rıjkova, V. (1985). Pesennik Piyonera. Moskva: Muzıka.
32. Slezin, А. (2002). Molodyej i vlast. (V. Krivoruçenko, & A. Leykin, edt) Tambov: İzdatelstvo TGTU.
33. Sused - Viliçinskaya, Y. ve Jukova, T. (2023). Pesennıy Serpantin. Vitebsk: VGU İmeni P.M. Meşerova.
34. Şamina, L. (1981). Rabota s samodeyatelnım xorovım kollektivom. (2 b.). Moskva: Muzıka.
35. Xu, K. (2021). Formation and training of mass chorus team. International Core Journal of Engineering, 7(8), 187-190. doi:10.6919/ICJE.202108_7(8).0026
36. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, (12 b.). Ankara: Seçkin.