-

Öz

As it is known, “the “New Language Movement” had a start by Ali Canip Yöntem, Ömer Seyfettin and Ziya Gökalp who were the most significant representatives of the magazine Genç Kalemler (Young Pens) which was started to publish in Salonika (now Thessaloníki, in Greece) on April 11, 1911. Mustafa Nermi, Kâzım Nami (Duru), Aka Gündüz (Enis Avni), Mehmet Ali Tevfik (Yükselen), Reşad Nuri, Celal Sahir (Erozan), Subhi Edhem, Hüseyin Naci, Âkil Koyuncu, Edhem Hidayet, Tahsin Nahid, Selahaddin Asım, Mustafa Haluk and Rasim Haşmet also were among important supporters of the New Language’s Movement. In this study Mehmet Ali Tevfik’s ideas on “the New Language” by examining his articles about “Turkism thoughts” in his book, Turanlı’nın Defteri (1914- Handbook of Turanian) will be analyzed and evaluated with a focus on the work. Impact of M. Ali Tevfik paying attention with his poems, articles and conferences on both the New Language and the National Literature, who was on side of the supporters of New Language such as Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin and Ali Canip including the famous advocates of that period; will be questioned in the light of the texts in his book.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Ali Tevfik Yükselen, Notebook of Turanian, Young Pens, new language, Turkism.

TURANLI’NIN DEFTERİ’NDE YENİ LİSAN HAREKETİ VE TÜRKLÜK MEFKÛRESİ

Öz

Bilindiği gibi, ‘Yeni Lisan Hareketi’, 11 Nisan 1911 tarihinde Selanik’te yayınlanmaya başlanan Genç Kalemler dergisinin en önemli temsilcilerinden Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem ile başladı. Mustafa Nermi, Kâzım Nami (Duru), Aka Gündüz (Enis Avni), Mehmet Ali Tevfik (Yükselen), Reşad Nuri (Drago), Celal Sahir (Erozan), Subhi Edhem, Hüseyin Naci, Âkil Koyuncu, Edhem Hidayet, Tahsin Nahid, Selahaddin Asım, Mustafa Haluk ve Rasim Haşmet de Yeni Lisan hareketinin önemli destekleyicileri arasında yerlerini aldılar.

Bu çalışmada Mehmet Ali Tevfik’in Turnalının Defteri (1914) adlı eserinde kaleme aldığı “Türklük mefkûresi” konusundaki makaleleri incelenerek “Yeni Lisan” hakkındaki fikirleri eserden yola çıkılarak çözümlenip değerlendirilecektir. Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip gibi dönemin önde gelen Yeni Lisan taraftarlarının yanında yer alan; şiirleriyle, makaleleriyle ve verdiği konferanslarla dikkatleri çeken M. Ali Tevfik’in, gerek Yeni Lisan hareketi ve gerekse Millî Edebiyat içerisindeki yeri metinler ışığında sorgulanacaktır. 

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Ali Tevfik Yükselen, Turanlı’nın Defteri, Genç Kalemler, Yeni Lisan, Türkçülük.

Kaynakça

1. BİRİNCİ, A. (2010). Tarihin Alacakaranlığında. İstanbul: Dergah Yayınları.
2. ______, A. (Kasım 2007). Mehmet Ali Tevfik Yükselen. Türk Yurdu, cilt 27, sayı 243, 58-62. POLAT, N. H. (2003). II. Meşrutiyet Devri Türk Kültür-Edebiyat ve Basın Hayatının Bir Yansıtıcısı Olarak Rübap Dergisi. TÜBAR-XIV, Güz, 7-41.
3. SEVGİ, A., ve ÖZCAN, M. (2005). Prof. Ali Canip Yöntem’in Yeni Türk Edebiyatı Üzerine Makaleleri. Konya: Tablet Kitapevi.
4. YÖNTEM, A. C. (1941). Eski Bir Türkçü: Mehmet Ali Tevfik. Cumhuriyet, nr. 6167, p. 2.
5. YÜKSELEN, M. A. (1330-1914). Turanlının Defteri. (BDK-MİL-ÖZEGE; 21330), İstanbul: Matbaa-i Hayriye ve Şürekâsı.