-

Öz

Literature theories presented till the last quarter of 20th century has carried out criticism by considering either text, writer or the period of the writer has grown up. On the other hand; theories such as reader response theories, reception theory, feminist criticism place the reader in the center of the criticism. Accordingly, it is necessary to work on concept of reader and to define perception of participants about ideal reader. The current study is conducted to determine pre-service teachers’ ideas and evaluation of “ideal reader”. In the study, it is emphasized by the participants that ideal reader is anyone who comprehend, interpret and criticize the text. Moreover, ideal reader was perceived as receptor, trainee by participants; that’s why, he was likened to an obese, library, consumer in a market. Nevertheless, friends and family members were referred as ideal readers, especially teachers. Furthermore, it can be said that participants have pragmatist perspective about reading and they read for pleasure and information

Anahtar Kelimeler

• Ideal reader, perception of pre-service teachers reader, reading

THE IDEAL READER PERCEPTION OF PRE-SERVICE TEACHERS

Öz

Yirminci yüzyılın son çeyreğine kadar ortaya konan edebi eleştiri kuramları, ya metni ya yazarı ya da yazarın içinde yetiştiği dönemi dikkate alarak eleştiriyi gerçekleştirmiştir. Öte yandan okur merkezli eleştiri kuramları, alımlama estetiği, feminist eleştiri, izlenimci eleştiri gibi kuramlar okuru eleştirinin merkezine almışlardır. Bu bağlamda okur kavramı üzerinde durmak ve ideal okur alımlamasını belirlemek gerekmektedir. Bu araştırma, öğretmen adaylarının “ideal okur” kavramı üzerine düşüncelerini, değerlendirmelerini belirlemek için gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ideal okurun okuduğunu anlayan, yorumlayan ve okuduklarına eleştirel bakan bir okur tipi olduğu katılımcılar tarafından öne çıkarılmıştır. Ayrıca ideal okur bir alıcı, öğrenici olarak algılanmış bu doğrultuda ideal okur obeze, kütüphaneye, marketteki müşteriye benzetilmiştir. Bununla birlikte öğretmenler, arkadaşlar ve sıklık düzeyi düşük de olsa, aile bireyleri ideal okur olarak işaret edilmiştir. Aynı zamanda katılımcıların okuma eylemini eğlenmek, birtakım bilgileri edinmek için faydacı bir bakış açısıyla gerçekleştirdikleri söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• İdeal okur, öğretmen adaylarının algıları, okur, okuma

Kaynakça

1. AKERSON, F. (2010). Edebiyat ve Kuramlar. İstanbul: İthaki Yayınları.
2. AYTAÇ, G. (2003). Genel Edebiyat Bilimi. İstanbul: Say Yayıncılık.
3. EAGLETON, T. (2004). Edebiyat Kuramı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. ECO, U. (1981). The Theory of Signs And The Role of The Reader. The Bulletin of the Midwest Modern Language Association, 14 (1): 35-45.
5. ECO, U. (2008). Yorum ve Aşırı Yorum. (çev. Kemal Atakay). İstanbul: Can Yayınları.
6. ECO, U. (2009). Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti. (çev. Kemal Atakay). İstanbul: Can Yayınları.
7. GÖKTÜRK, A. (2002). Okuma Uğraşı. İstanbul: YKY Yayınları.
8. HARRIS T, HODGES R. et. al. (1981). A Dictionary of Reading And Related Terms. Newark, Delaware: IRA.

9. ISER, W. (1978). The Act of Reading: A Theory of Aesthetic Response. Baltimore: The John Hopkins University Press.
10. JR, Robert D. (1978). The Ideal Reader: A Critical Fiction. Modern Language Association, 93 (3): 463-474.
11. KAY, P. (1983). Three Properties of The Ideal Reader’. Cognitive Science Program. Institute of Cognitive Studies, Universty of California, Berkeley.
12. MANGUEL, A. (2007). Okumanın Tarihi. (çev. Sevin Okyay). İstanbul: YKY Yayınları.
13. MANGUEL, A. (2013). Okumalar Okuması. (çev. Sevin Okyay). İstanbul: YKY Yayınları.
14. MONTAIGNE (1997). Denemeler. (çev. Sabahattin Eyuboğlu) İstanbul: Cem Yayınları.
15. MORAN, B. (2008). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.
16. NABOKOV, V. (2014). Edebiyat Dersleri. (çev. Ayşe Lucie Batur ve Fatih Özgüven). İstanbul: