-

Öz

When it is regarded to range of Turkish history, language and cultural assets from past to present it is seen that a considerable amount of Turkish cultural and civilization have been on the border of Mongolian Republic. Before assets in question are researched and presented with all unknown it is not possible that realities related to old Turkish language and history are able to present, developmental stages of cultural codes belonging to people are able to follow, writing systems in history of Turkish language are able to explained. For this reason, Mongolian Republic in which the values belonging to common background of Turkish world and their cultural inheritages have been maintained is accepted as one of the most important places in terms of Turcology. especially in last years, in Mongolia. It has been thought that the study included just editions as a kind of the book gained a seat at an international level preparing properly to scientific standards by Mongolian researchers in Mongolia is going to be useful in introduction the studies in question and in respect of its continuation outside of Mongolia, especially in Turkey

Anahtar Kelimeler

• Turcology, Mongolia, Mongolian Studies

MOĞOLİSTAN’DA TÜRKLÜK BİLİMİ ÇALIŞMALARI ÜZERİNE AÇIKLAMALI BİR KAYNAKÇA DENEMESİ

Öz

Geçmişten günümüze Türk tarihi, Türk dili ve kültürünün yayılma alanlarına bakıldığında Türk kültür ve medeniyet varlıklarının azımsanmayacak ölçüde Moğolistan Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunduğu görülecektir. Söz konusu varlıklar araştırılmadan ve tüm bilinmeyenleriyle ortaya konulmadan Eski Türk dili ve tarihi ile ilgili gerçekleri ortaya koyabilmek, millete ait kültürel kodların gelişim evrelerini takip edebilmek ve Türk dili tarihinde yer edinmiş yazı sistemlerini açıklayabilmek mümkün olmayacaktır. Bu sebeple Türk dünyasının ortak geçmişine ait değerler ve bıraktıkları kültürel mirasın bugün de yaşatıldığı Moğolistan Cumhuriyeti, Türklük bilimi açısından en önemli yerlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Moğolistan’da Türklük biliminin son yıllardaki gelişiminin ortaya konulması ve son dönem çalışmalarının da yer aldığı güncel bir listenin oluşturulup ayrıntılı açıklamalarının yapılması gereğinden hareketle bu çalışmada, Moğolistan’da başlangıcından günümüze kadar, özellikle de son yıllarda Moğol araştırmacıların yaptıkları Türklük bilimi ile ilgili çalışmaların tanıtılması amaçlanmıştır. “Sadece Moğolistan’da ve Moğol araştırmacılarca” bilimsel standartlara uygun bir şekilde hazırlanarak uluslararası düzeyde yer edinmiş “kitap” türündeki yayınlara yer verilen bu çalışmanın, Moğolistan dışında, özellikle Türkiye’de, söz konusu araştırmaların tanıtılması ve devamının getirilmesi hususunda faydalı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Türklük Bilimi, Moğolistan, Moğolca araştırmalar.

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. ALYILMAZ, C. (2010). 2010 Yılı İtibarıyla Höşöö Tsaídam Bölgesi ve Orhun Vadisi. Dil Araştırmaları, 7, Ankara.
2. ALYILMAZ, C. (2002). Eski Türk Şehirleri ve Semerkant. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 20, Erzurum.
3. ALYILMAZ, C. (2002). Gobi Çölünde ve Altay Dağlarında Kaya Üstü Tasvirler. Yeni Türkiye Dergisi, 46, Ankara.
4. ALYILMAZ, C. (2005). Orhun Yazıtlarının Bugünkü Durumu. Ankara: Kurmay Yayıncılık
5. ALYILMAZ, C. (2008). Asya’dan Avrupa’ya Ana Çizgileriyle Eski Türk Uygarlık Eserleri. Tarihten Bir Kesit Etrüskler 2-4 Haziran 2007 Bodrum Sempozyum Bildirileri, Ankara.
6. ALYILMAZ, C. (2010). Türk Kültürünün Oluşumunda Damgaların Rolü. Türk Dünyası Mimarlık ve Şehircilik Kurultayı Bildirileri, C. III, Ankara, ss. 81-87.
7. BAYAR, D. (1996). Gurvan Mandalın Hadnı Zurag. Arheologiín Sudlal, Tom. XVI, Ulaanbaatar, ss. 89-102.
8. GÜL, B. (2003). Moğolistan Halk Cumhuriyetinde Türklük Bilimi. A.Ü. DTCF Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Çağdaş Türklük Araştırmaları Sempozyumu, Ankara, 5-7 Mayıs 2003.

9. GÜL, B. (2005). L. Bold: Orxon biçgiin dursgal II. Türkbilig, 10, ss. 153-156.
10. GÜL, B. (2006). Moğolistan’daki Türk Yazıtları Üzerine Yeni Bir Eser. Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 3(4), Ankara, ss. 149-153.
11. GÜL, B. (2006). Moğolistan’da Türkolojinin Gelişimi ve Moğolistan’da Yapılması Gerekli Türkoloji Çalışmaları Üzerine I, Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri, 25-26 Mayıs 2006, (Yayına hazırlayanlar: Yunus Koç, Serdar Sağlam, Cahit Gelekçi), ss. 203-218.
12. GÜNGÖR, H. (2002). Eski Türklerde Din ve Düşünce. Türkler, C 3, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 264.
13. JACOBSON, E. (1998). The Recreation of Landscape Settings in Petroglyphs of Northern Central Asia, International Journal of Central Asian Studies, Vol. 3.
14. MERT, O. (2007). Kemaliye’de Eski Türk İzleri: Dilli Vadisindeki Petroglif ve Damgalar. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 34, Erzurum.
15. MERT, O. (2007). Öngöt Mezar Külliyesi ve Külliyede Bulunan Damgalar. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 36, Erzurum, ss. 281-305.
16. MERT, O. (2009). Ötüken Uygur Dönemi Yazıtlarından Tes – Tariat –Şine Us. Ankara.
17. MERT, O. (2009). Şaahar Tepesi ve Bölgede Bulunan Kaya Üstü Tasvir, Damga, Yazıt ve Urganlar. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 39, Erzurum.
18. SERTKAYA, O. F. (1982). Köl Tigin Kitabesinin Dikilmesinin 1250. Yıl Dönümü Dolayısı İle Moğolistan Halk Cumhuriyetindeki Köktürk Harfli Metinler Üzerinde Yapılan Arkeolojik ve Filolojik Çalışmalara Toplu Bir Bakış. Göktürk Tarihinin Meseleleri, Ankara: TKAE Yay.
19. SERTKAYA, O. F., ALYILMAZ, C. ve TSENDİYN, B. (2001). Moğolistan’daki Türk Anıtları Projesi Albümü. Ankara
20. TEZCAN, M. (1990). Eski Türklerde Damga. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
21. TSEVEL, Ya. (2013). Mongol Helnii Tovç Tailbar Toli. Ulaanbaatar.