İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÖFKE YÖNETİM BECERİLERİ İLE OLUMLU VE OLUMSUZ DUYGU DÜZENLEME STRATEJİLERİNE YÖNELİK SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin öfke yönetimlerinde olumlu ve olumsuz duygu düzenleme stratejilerine yönelik sınıf öğretmenlerinin görüşleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmaya 2024-2025 eğitim öğretim yılında Kırıkkale ilinde özel bir ilkokulda görev yapan 9 sınıf öğretmeni katılmıştır. Verilerin toplanmasında görüşme tekniği kullanılmıştır. Veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, ilkokul öğrencilerinin en çok bağırma ve küsme olumsuz stratejilerine yöneldikleri görülmüştür. Bu yönelimleri daha çok kendi istedikleri gerçekleşmediğinde oluşmaktadır. Ayrıca en çok bir yetişkinden yardım istemek ve uygun bir açıklamada bulunmak gibi olumlu stratejileri kullandıkları anlaşılmaktadır. Öğrencilere hatasını fark etme zamanı tanındığında öğrencilerin olumlu stratejilere yöneldiği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İlkokul öğrencileri
• öfke yönetimi
• duygu düzenleme stratejileri
• sınıf öğretmenleri

OPINIONS OF CLASSROOM TEACHERS ON PRIMARY SCHOOL STUDENTS’ ANGER MANAGEMENT SKILLS AND POSITIVE AND NEGATIVE EMOTION REGULATION STRATEGIES

Öz

In this study, the views of classroom teachers on positive and negative emotion regulation strategies in anger management of primary school students were examined. Phenomenology design, one of the qualitative research designs, was used in the study. Nine classroom teachers working in a private primary school in Kırıkkale in the 2024-2025 academic year participated in the study. Interview technique was used to collect the data. The data were subjected to descriptive analysis. According to the results of the study, it was observed that elementary school students mostly used the negative strategies of yelling and sulking. These tendencies occur mostly when their own wishes are not realized. In addition, it is understood that they mostly use positive strategies such as asking for help from an adult and giving an appropriate explanation. It is understood that when students are given time to realize their mistakes, they tend to use positive strategies.

Anahtar Kelimeler

• Primary school students
• anger management
• emotion regulation strategies
• classroom teachers

Kaynakça

1. Acar, A. (2021). Okul öncesi dönem çocukları için duygu düzenleme becerileri ölçeğinin geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Arman, E. (2009). İlköğretimde ve ortaöğretimde çalışan öğretmenlerin öfke ifade biçimlerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Arslan Çiftçi, H. ve Uyanık Balat, G. (2018). Sosyal-duygusal gelişim değerlendirme ölçeği: 48-66 aylık çocuklar için uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 74-87. doi:10.17679/inuefd.310000
4. Boman, P. (2003). Gender differences in school anger. International Education Journal, 4(2), 71-77.
5. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
6. Crick, N. R. ve Grotpeter, J. K. (1995). İlişkisel saldırganlık, cinsiyet ve sosyal-psikolojik uyum. Çocuk Gelişimi, 66(3), 710-722.
7. Çelikten, L. (2024). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin finansal tutum ve davranışları ile duygusal zekâları arasındaki ilişki: finansal okuryazarlığın duygusal yönü. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 190-213. doi:10.17679/inuefd.1221527
8. Çullu, M. S. ve Samancı, O. (2022). İlkokul öğrencilerinde duygusal zekâ ile okul reddi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(234), 967-986. doi:10.37669/milliegitim.842917

9. Demirkasımoğlu, N. (2007). Ankara ili ilköğretim okulları öğretmen ve yöneticilerinin öfke kaynakları, öfkelerini ifade etme biçimleri ve öfke yönetimi stratejilerine ilişkin görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
10. Denham, S. A. (2007). Dealing with feeelings: how children negotiate the worlds of emotions and social relationships. Cognitie, Creier, Comportament / Cognition, Brain, Behavior, 11(1), 1-48.
11. Dye, M. ve Eckhardt, C. (2000). Anger, irrational beliefs, and dysfunctional attitudes in violent dating relationships. Violence and Victims, 15(3), 337-350.
12. Ekinci, N. (2013). Öğretmenlerin öfke ifade tarzları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
13. Erdoğdu, M. Y. (2008). Duygusal zekânın bazı değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 62-76. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6137/82335
14. Genç, H. (2007). Grupla öfke denetimi eğitiminin lise 9. Sınıf öğrencilerinin sürekli öfke düzeylerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
15. Goleman, D. (2018). Duygusal zekâ: EQ neden IQ’dan daha önemlidir? (B. S. Yüksel Çev.). İstanbul: Varlık.
16. Gross J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation. Review of General Psychology, 2, 271-299.
17. Gross, J. J. ve Thompson, R. A. (2007). Emotion regulation: Conceptual foundations. J. J. Gross (Ed.), In handbook of emotion regulation (pp. 3-24). New York: The Guilford Press.
18. Hubbard, J. A., Smithmyer, C. M., Ramsden, S. R., Parker, E. H., Flanagan, K. D., Dearing, K. F., Relyea, N., Simons R.F. (2002). Observational, physiological, and self-report measures of children’s anger: Relations to reactive versus proactive aggression. Child Development, 73, 1101-1118.
19. Kalender, Ş. (2015). Öğretmenlerin çocukluk dönemi deneyimlerinin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Karadal, F. (2009). Öfke yönetimi ve Niğde Üniversitesinde bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Niğde: Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Öngören Özdemir, S. ve Tepeli, K. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin saldırgan davranışlarla baş etme stratejilerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 51-70.
22. Öztürk, E. (2012). İlköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin öfke nedenleri ve öfke kontrol yönetimleri: Elâzığ ili örneği. Yüksek Lisans Tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
23. Santrock, J. (1997). Life-span development. London: Brown Benchmark.
24. Sarıcı Bulut, S. (2024). İlkokul öğrencilerinde sosyal-duygusal ve ahlaki gelişim ile ilgili bir inceleme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(3), 1113-1128.
25. Southam Gerow, M. A. (2014). Çocuklarda ve ergenlerde duygusal düzenleme. (M. Artıran Çev.). Ankara: Nobel.
26. Steiner, C. (2014). Akıllı bir kalple duygusal okuryazarlık. (M. Şahin, Çev. Ed. ). Ankara: Nobel Akademik.
27. Şahin, K. (2019). Okul öncesi dönem çocukların duygu düzenleme becerileri ile davranış sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
28. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
29. Yıldız, M. (2021). Ruh sağlığını koruma ve önleme psikoeğitim programının ilkokul öğrencilerinin duygusal ve davranışsal sorunlarına etkisi. Hafıza, 3(2), 191-199. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hafizadergisi/issue/67683/974038
30. Yıldızhan, Ö. (2019). Mindfulness temelli öfke yönetimi programının çocuklarda mindfulness ve öfke yönetimi becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
31. Yurdakul, Y. ve Cesur, E. (2024). İlkokul dönemi çocuklarının duygu düzenleme becerileri ile saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 304-319. doi:10.24315/tred.1354925
32. Zeman, J., Shipman, K., ve Suveg, C. (2002). Anger and sadness regulation: Predictions to internalizing and externalizing symptoms in children. Journal of clinical child and adolescent psychology, 31(3), 393-398. doi:10.1207/153744202760082658
33. Zorlu, E. (2024). Türkiye’de öfkeyi önlemeye yönelik hazırlanan programların incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 13(2), 369-383. doi:10.30703/cije.131233