ÇUST BÖLGESİ BIÇAKÇILIK GELENEĞİ

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 1, 290 - 302, 15.03.2025

Rifat Nergiz

https://doi.org/10.7884/teke.1603268

Öz

Teknolojik gelişmelerin etkisiyle bazı gelenekler ya yok olmakta ya da yok olma tehlikesi altındadırlar. Buna karşın teknolojideki ve bilimdeki hızlı gelişmeler nüfus artış hızını ve insan ömrünün uzamasını sağlamıştır. Nüfus artış hızıyla birlikte talepleri karşılamak amacıyla fabrikalar kurulmuş, fabrikalardaki hızlı ve seri üretim sonucunda birçok el emeği ya yok olmuş ya da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Özbekistan’ın Namangan vilayetinin Çust şehrinde geleneksel olarak üretilen Çust bıçağı da az sayıdaki ustasıyla ve gelecek nesillerin bu işi icra etmek istememeleri sebebiyle yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olan el emeği ürünlerinden biridir. Çalışmada, bir maden bölgesi olan Fergana Vadisinde üretilen Çust bıçaklarının güncel durumu hakkındaki bilgiler, bıçağı yapan ustalarla nitel araştırma yöntemlerinden görüşme ve gözlem tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Bu doğrultuda daha önce hazırlanmış olan sorular kaynak kişilere yöneltilmiş, bıçakların türleri ve yapılış süreçleri ile ilgili bilgiler edinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Çust , Özbekistan , bıçak , zanaat

THE TRADITION OF CUTLERY IN THE CHUST REGION

Öz

With the effect of technological developments, some traditions are either disappearing or in danger of disappearing. On the other hand, rapid developments in technology and science have increased the population growth rate and extended human life. Factories were established to meet the demands with the population growth rate, and as a result of rapid and mass production in factories, many handicrafts have either disappeared or are in danger of disappearing. The Chust knife, traditionally produced in the Chust city of Namangan Province in Uzbekistan, is one of the handicraft products that is in danger of disappearing due to its small number of masters and the unwillingness of future generations to practice this craft. In the study, information about the current status of the Chust knives produced in the Fergana Valley, a mining region, was obtained by using the qualitative research methods of interviewing and observation with the masters who made the knives. In this direction, previously prepared questions were directed to the source persons, and information about the types of knives and their production processes was obtained.

Anahtar Kelimeler

Chust , Uzbekistan , knife , craft

Kaynakça

• Abduraimov, T. (2024). Tехniçеskiе hаrаktеristikii оsоbеnnоsti isslеdоvаniya trаditsiоnnоgо uzbеkskоgо hоlоdnоgо оrujiya-pçаk. Sаnkt-Pеtеrburgskiy Mеjdunаrоdnıy Kriminаlistiçеskiy Fоrum. 2024, Sаnkt-Pеtеrburg, 774.
• Ercilasun, A. B. (1991-1992). Karşılaştırmalı Türk lehçeleri sözlüğü. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Eren, H. (1999). Türk dilinin etimolojik sözlüğü. Ankara: Bizim Büro Yayıncılık.
• Çoruhlu, T. (2001). Kalkan. Ankara: TDV Yayınları.
• Gоrbunоvа, N. G. (1962). Kulturа Fеrgаnı v еpоhu rаnnеgо jеlеzа. Аrhеоlоgiçеskiy sbоrnik Gоsudаrstvеnnоgо Еrmitаjа, (5), 105-121.
• Mahmudov, A. (2023). Çust piçokçiligi tarihi, Oʻziga hosligi va ananalari. Oʻtmişga Nazar, 6(9), 45-46.
• Miloserdov, D. (2023). Osоbеnnоsti dеkоrirоvаniya оrujiya v hаnstvаh srеdnеy аzii. Vеstnik Mitsаi, Samarkand, 70-83
• Url-1: https://dzen.ru/a/X2mRn0Ujri-PzXHf (Erişim Tarihi: 09.12.2024)