FOLKLORE STUDIES IN THE JOURNAL OF VILLAGE INSTITUTES

Yıl 2026, Cilt: 15 Sayı: 1, 198 - 213, 15.03.2026

Altuğ Ortakcı

https://izlik.org/JA97XM77MA

Öz

This study analyzes folklore-related articles published in Köy Enstitüleri Dergisi between 1945 and 1947 within the framework of Early Republican educational and cultural policies in Turkey. Village Institutes were conceived not only as teacher-training institutions but also as centers aiming to transform rural socio-cultural life. The study investigates how the journal’s folklore writings were positioned within the period’s product-oriented compilation approach and cultural nationalism. The data consist of folklore texts from the first eight issues, limited to eight representative writings due to the article’s scope. Textual analysis indicates that priority was given to recording cultural products, while their social contexts were largely overlooked. Thus, the articles reflect the dominant product-centered folklore methodology of the time. Overall, the folklore writings in Köy Enstitüleri Dergisi provide insight into how folk culture was integrated with education and ideology in the Early Republican period.

Anahtar Kelimeler

Village Institutes , folklore articles , collection approach

KÖY ENSTİTÜLERİ DERGİSİ’NDE FOLKLOR DERLEMELERİ

https://izlik.org/JA97XM77MA

Öz

Bu çalışma, Köy Enstitüleri Dergisi’nde 1945-1947 yılları arasında yayımlanan folklor içerikli yazıları, Erken Cumhuriyet Dönemi eğitim ve kültür politikaları bağlamında değerlendirmektedir. Çalışmanın çıkış noktası, Köy Enstitülerinin yalnızca öğretmen yetiştiren kurumlar değil, aynı zamanda köyün sosyokültürel dönüşümünü hedefleyen birer kültür merkezi olarak tasarlanmış olmalarıdır. Bu doğrultuda problematik, dergide yer alan folklor yazılarının Erken Cumhuriyet’in ürün odaklı derleme anlayışı ve kültürel milliyetçilik politikaları içinde nasıl konumlandığını ortaya koymaktır. Makalenin verilerini, derginin ilk sekiz sayısında yer alan folklor yazıları oluşturmuş ancak inceleme, makale kapsamı nedeniyle halk biliminin farklı boyutlarını temsil eden sekiz metinle sınırlandırılmıştır. Değerlendirilen yazılarda, ürünün kaydedilmesine öncelik verildiğini; toplumsal bağlamın göz ardı edildiğini görülür. Netice itibarıyla Köy Enstitüleri Dergisi folklor yazıları hem dönemin derleme anlayışını hem de halk kültürünün eğitim ve ideolojiyle nasıl bütünleştirildiğini göstermesi bakımından önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Köy Enstitüleri , folklor yazıları , derleme anlayışı

Kaynakça

• Akıncı, S. (1945). Bayramlı köyünde evlenme. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(1), 48-56.
• Aksakal, H. (2015). Türk politik kültüründe romantizm. İletişim.
• Başaran, M. (1974). Tonguç yolu (Köy Enstitüleri: devrimci eğitim). Varlık.
• Baykal, N. (1946). Yapıcılıkta horasan. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(5-6), 32-33.
• Çakır, E. (2013). “Türk folklor tarihinde gizli kalmış bir manifestocu: Abdülaziz Bey ve kültür koruma yaklaşımı”. Millî Folklor Dergisi, 25(99), 77-90. https://www.millifolklordergisi.com/PdfViewer.aspx?Sayi=99&Sayfa=74
• Çıkar, M. (1998). Hasan-Âli Yücel ve Türk kültür reformu. Türkiye İş Bankası Kültür.
• Demirtaş, B. (2016). 1923-1960 döneminde Türk eğitimi A. Demir & İ. Turan (Ed.), Türk eğitim tarihi el kitabı içinde (ss. 191-255). Ankara: Grafiker.
• Dündar, A. (1946). Yağmur duası. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(5-6), 82-85.
• Güvenir, B. (1945). Köye göre çeyizin toplumsal anlamı. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(2), 185-192.
• Karakuş, H. (2014). 100 soruda Köy Enstitüleri. Sistem Ofset.
• Karaömeroğlu, A. (2014). Orada bir köy var uzakta. İletişim.
• Karatepe, Ş. (2011). Tek parti dönemi. İz.sSSsS
• Koç, M. Ş. (1945). Gencer. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(2), 227-228.
• Köy Enstitüleri. (1944). Köy Enstitüleri 2 (s. 17-24). Maarif.
• Oğuz, M. Ö. (2007). Folklor ve kültürel mekân. Millî Folklor Dergisi, 19(76), 30-32. https://www.millifolklordergisi.com/PdfViewer.aspx?Sayi=76&Sayfa=25
• Ortakcı, A. (2022). Halkevlerinde kültürel miras ve koruma: Folklor çalışmaları bağlamında. Paradigma.
• Özdemir, A. N., & Öziş, İ. (1945). Köyde tedavi ve ilaçlar nasıldır? Köy Enstitüleri Dergisi, 1(2), 234-235.
• Öztürkmen, A. (2009). Türkiye’de folklor ve milliyetçilik. İletişim.
• Resmî Gazete. (1940, 22 Nisan). Köy Enstitüleri Kanunu (Kanun No. 3803). Sayı: 4491.
• Sezgin, H. (1945a). Naldöken köyünde Nevruz Bayramı. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(1), 46-47.
• Sezgin, H. (1945b). Bozkır ve Söğüt kültürü. Köy Enstitüleri Dergisi, 1(1), 74-78.
• Yıldırım, D. (1998). Türk bitiği. Akçağ.