POSTMODERN DÜNYAYA TASAVVUFİ BİR MESAFE: AHMET MURAT’IN ŞARKIYI KES KİTABINDA ÇAĞ ELEŞTİRİSİ

Öz

Bu çalışma, Ahmet Murat’ın 2018 yılında yayımladığı Şarkıyı Kes adlı şiir kitabını, günümüz dünyasının insan, kültür ve gündelik hayat pratiklerine karşı yazılmış bir poetika bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Kitapta yer alan şiirler postmodern çağın belirleyici dinamikleri arasında sayılan şehirleşme, hız, tüketim, iktidar, kimlik, sekülerleşme ve kültür endüstrisi gibi olgulara yönelik eleştirel temalar içermektedir. Bu yönüyle Ahmet Murat’ın Şarkıyı Kes adlı şiir kitabı çağdaş Türk şiirinde postmodern dünyaya yönelik eleştiriyi işleyen özgün bir şiir kitabı olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, kitaptan seçilen şiirler tematik ve poetik benzerliklerine göre sınıflandırılarak ele alınmıştır. Bu bağlamda şehir ve gündelik hayatın yorgunluğu, bedenin performans nesnesine dönüşmesi, bilginin ve entelektüel kimliğin gösteri hâlini alması, dilin otomatikleşmesi, sekülerleşmiş maneviyat biçimleri ve sanatın iktidar tarafından evcilleştirilmesi gibi başlıklar altında ayrıntılı şiir çözümlemeleri yapılmıştır. İncelemede şiirlerin sosyolojik ve felsefi arka planını yorumlamada kaynak olarak değerlendirilen; gündelik hayat eleştirisi, biyopolitika, performans ve yorgunluk toplumu, simülasyon kuramı ve kültür endüstrisi eleştirisi gibi kavramlarla analizler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ahmet Murat
• Şarkıyı Kes
• şiir
• poetika
• postmodernizm

KEEPING A SUFI DISTANCE FROM THE POSTMODERN WORLD: A CRITIQUE OF THE AGE IN AHMET MURAT’S ŞARKIYI KES

Öz

This study aims to examine Ahmet Murat’s poetry book titled Şarkıyı Kes, published in 2018, in the context of a poetics written against the human, cultural and daily life practices of today’s world. The poems in the book contain critical themes about phenomena such as urbanization, speed, consumption, power, identity, secularization and culture industry, which are considered among the determining dynamics of the postmodern age. In this respect, Ahmet Murat’s poetry book Şarkıyı Kes stands out as an original poetry book that deals with criticism of the postmodern world in contemporary Turkish poetry. In the study, poems selected from the book were classified and discussed according to their thematic and poetic similarities. In this context, detailed poetry analyzes have been made under headings such as the fatigue of city and daily life, the transformation of the body into a performance object, knowledge and intellectual identity becoming a spectacle, the automation of language, the domestication of art by the government. In the review, analyzes were made with concepts such as criticism of daily life, biopolitics, performance and fatigue society, simulation theory and culture industry criticism, which are considered as resources in interpreting the sociological and philosophical background of the poems.

Anahtar Kelimeler

• Ahmet Murat
• Şarkıyı Kes
• poetry
• poetics
• postmodernism

Kaynakça

1. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2010). Aydınlanmanın diyalektiği. (Çev. Nihat Ülner, Elif Öztarhan Karadoğan). Kabalcı.
2. Aksoy, Ü. (2024). Şair Ahmet Murat: Şiir, kestirmeden, insanlık durumunu aydınlatır. Anadolu ajansı.com. https://www.aa.com.tr/tr/dosya-haber/sair-ahmet-murat-siir-kestirmeden-insanlik-durumunu-aydinlatir/3191953/ (Erişim Tarihi: 12.12.2025)
3. Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve simülasyon. (Çev. Oğuz Adanır). Doğu Batı.
4. Baudrillard, J. (2016). Tüketim toplumu. (Çev. Ferda Keskin, Hazal Deliceçaylı). Ayrıntı.
5. Bauman, Z. (2017a). Kimlik. (Çev. Mesut Hazır). Heretik.
6. Bauman, Z. (2017b) Akışkan modernite. (Çev. Sinan Okan Çavuş). Can.
7. Benjamin, W. (2012). Son bakışta aşk. (Çev. Nurdan Gürbilek). (6. Baskı). Metis.
8. Demir, İ. (2025). Tekinsizliğin kurumsal yönetimi ve modernitenin bastırma ekonomisi. imdatdemir.com. https://www.imdatdemir.com/tekinsizligin-kurumsal-yonetimi-ve-modernitenin-bastirma-ekonomisi/ (Erişim Tarihi: 10.11.2025)

9. Eagleton, T (2011). Postmodernizmin yanılsamaları. (Çev. Mehmet Küçük). Ayrıntı.
10. Eraydın, S. (1993). “Çile”. TDV İslâm Ansiklopedisi.8, 315-316. https://islamansiklopedisi.org.tr/cile--tasavvuf
11. Han, B. C. (2015). Yorgunluk toplumu (Çev. Samet Yalçın). Açılım.
12. İlhan, N. (2021). Meta fetişizmi yahut nesnenin ayartması noktasında Ahmet Murat Özel’in İkea şiiri üzerine bir inceleme. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 402-415. https://izlik.org/JA44EY86CW
13. İz, M. (2014). Tasavvuf. Kitabevi.
14. Jameson, F. (2011). Postmodernizm ya da geç kapitalizmin kültürel mantığı. (Çev. Nuri Plümer, Abdulkadir Gölcü). Nirengi.
15. Johnson R. (2023). Pierre Bourdieu’nün sanat, edebiyat ve kültür sosyolojisi. Kültür üretimi: Sembolik ürünler sembolik sermaye. (Çev. Elçin Gen, Sibel Yardımcı), 7-50. İletişim.
16. Kocaman, K. (2016). Tasavvufta insanın eğitim sürecinde aşılması gereken engel: Dünya. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 1(4), 561-588. https://doi.org/10.20486/imad.77174
17. Koç, A. (2018). Michel Foucault’nun ‘biyopolitika’ kavramının teorik çerçevesi. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 2(2), 193-218. https://izlik.org/JA54PB47EJ
18. Lyotard, J. F. (2013). Postmodern durum. (Çev. İsmet Birkan). BilgeSu.
19. Murat, A. (2022). Şarkıyı kes. (2. Baskı). Ketebe.
20. Öngören, R. (2011). “Tasavvuf”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 40, 119-126. https://islamansiklopedisi.org.tr/Tasavvuf
21. Paz, O. (2024). Öteki ses. (Çev. Süha Sertabiboğlu). Ketebe.
22. Simmel, G. (2011). Bireysellik ve kültür. (Çev. Tuncay Birkan). Metis.
23. Tacar, Y. (2025). Tüm yakarışların kapısında: Ahmet Murat’ın şiirlerine şerhler. Ketebe.
24. Uludağ, S. (2008). “Riyâzet”. TDV İslâm Ansiklopedisi, 35, 143-144.
25. Uludağ, S. (2012). Tasavvuf terimleri sözlüğü. Kabalcı.
26. Ülgener, S. F. (1981). Zihniyet ve din. Der.
27. Yazgıç, S. K. (2022). Ahmet Murat ile söyleşi. edebistan.com. https://edebistan.com/soylesiler/ahmet-murat-ile-soylesi/ (Erişim Tarihi: 11.12.2025)