DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ

Servet Karçığa

doi:10.7884/teke.613

DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ

Öz

Alt anlamlılık, bir dildeki kavramları anlamlarına göre içerleme veya hiyerarşik yöntemle inceleyen bir dil bilimi yöntemidir. Kavram alanı ise eş anlamlı, yakın anlamlı ve anlam yönüyle birbirini tamamlayan veya sınırlayan ilgili kelimelerin oluşturduğu bir dil alanı kuramıdır. Bir milletin bir kavrama bakış açısı o milletin o kavramla ilgili kullandığı kelimelerle yakından ilgilidir. Bu çalışmada, öncelikle tasnif, alt anlamlılık ve kavram alanı hakkında bilgi verilecektir. Sonra Türk dili ve edebiyatının önemli eserlerinden biri olan Dede Korkut Kitabı’ndaki hayvan kavramı alt anlamlılık yöntemiyle tasnif edilecektir. Daha sonra da kavram alanı kuramı yöntemiyle Oğuz Türklerinin hayvan kavramına bakış açısı ortaya konulacaktır. Anahtar Sözcükler: Dede Korkut Kitabı, Hayvan Kavramı, Alt Anlamlılık, Kavram Alanı, Tasnif.

Kaynakça

AKSAN, D. (2004). Türkçenin Sözvarlığı. Ankara: Engin Yayınları.
BANARLI, N. S. (1998). Resimli Türk Edebiyatı Tarihi 1. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
BAYAT, F. (2003). Mitolojiden Gerçekliğe Dede Korkut. Ankara: Karam Araştırma ve
Yayıncılık.
ÇORUHLU, Y. (2002). Türk Mitolojinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
DURMUŞ, İ. (2019). Destan Efsane ve Rivayetlere Göre Türk Kültür Çevresinde Kurt. Dede
Korkut ve Geçmişten Geleceğe Türk Destanları Uluslararası Sempozyum Bildireler
Kitabı.

ERCİLASUN A. B. (1998). Dede Korkut Kitabı İncelemeler – Derlemeler - Aktarmalar 1.
Konya: Selun Yayınları.
ERCİLASUN A. B. ve AKKOYUNLU, Z. (2014). Kaşgarlı Mahmud, Dîvânu Lugâti’t- Türk
Giriş- Metin- Çeviri- Notlar- Dizin. Ankara: TDK Yayınları.
ERGİN, M. (1998). Dede Korkut Kitabı. (18. baskı). İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
ERGİN, M. (2009). Dede Korkut Kitabı 2 indeks - Gramer. (4. Baskı). Ankara: TDK Yayınları.
GÖKYAY, O. Ş. (1973). Dedem Korkudun Kitabı. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
GÖKYAY, O. Ş. (2007). Destursuz Bağa Girenler. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
HENGİRMEN, M. (1999). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Engin Yayınevi.
İNAN, A. (1998). Makaleler ve İncelemeler. (2. Cilt.). Ankara: Türk Tarih Kurumu.
KAFESOĞLU, İ. (1998). Türk Millî Kültürü. (17. Baskı). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
KARAHAN, A. (2013) Codex Cumanicusta Alt Anlamlılık (Hyponymy). Karadeniz
Araştırmaları, 39, 187-203.
KARÇIĞA, S. (2015). Dede Korkut Kitabı’nın Anlambilimsel İncelenmesinde Kavram Alanının
Rolü. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü.
ÖZÇELİK, S. (2005). Dede Korkut Araştırmalar, Notlar / Dizin / Metin. Ankara: Gazi Kitabevi.
ÖZÇELİK, S. (2013). Dede Korkut’un Biricik Teke’sinden Teke Dergisi ve Okuyucularına Bir
Arz-ı Hâldir, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(2), 116-121.
ROUX, J. P. (2012). Eski Türk Mitolojisi. Ankara: Ankamat.
SESLİ, H. (1968). Muhteva Bakımından Dil ve Gerçek. Erzurum: Atatürk Üniversitesi
Basımevi.
TECZ - TAMBA, İ. (1998). Anlambilim. İstanbul: İletişim Yayınları.
TEZCAN, S. (2001). Dede Korkut Oğuznameleri Üzerine Notlar. İstanbul: YKY.
TRİER, J. (1931). Der Deutsche Wortschatz Im Sinnbezirk Des Verstandes. Heidelberg.
TRİER, J. (1969). Kelime Alanları ve Kavram Alanları Üzerine. (Çev. Hüseyin SESLİ).
Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
Türkçe Sözlük. (Haz. Haluk AKALIN vd.). Ankara: TDK.
TÜRKTAŞ, M. M. (2013). Dede Korkut Hikâyelerinde Adı Geçen Hayvanlar ve Bu
Hayvanların Diğer Türk Lehçelerindeki Adlandırılışı, Önder GÖÇGÜN’e Armağan (2.
Cilt). (Ed. Mithat AYDIN). Denizli: Pamukkale Üniversitesi Yayınları, 1095-1102.
VARDAR, B. (2007). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yayınları.
YILMAZ, E. (2003). Dedem Korkut Kitabı’nın Tasvir Dünyası, TDAY Belleten, 1-17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Servet Karçığa Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2016

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.7884/teke.613

IZ

https://izlik.org/JA93ZT57WF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karçığa, S. (2016). DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(1). https://doi.org/10.7884/teke.613

AMA

1.Karçığa S. DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ. TEKE. 2016;5(1). doi:10.7884/teke.613

Chicago

Karçığa, Servet. 2016. “DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 (1). https://doi.org/10.7884/teke.613.

EndNote

Karçığa S (01 Nisan 2016) DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 1

IEEE

[1]S. Karçığa, “DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ”, TEKE, c. 5, sy 1, Nis. 2016, doi: 10.7884/teke.613.

ISNAD

Karçığa, Servet. “DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5/1 (01 Nisan 2016). https://doi.org/10.7884/teke.613.

JAMA

1.Karçığa S. DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ. TEKE. 2016;5. doi:10.7884/teke.613.

MLA

Karçığa, Servet. “DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2016, doi:10.7884/teke.613.

Vancouver

1.Servet Karçığa. DEDE KORKUT KİTABI’NDA HAYVANLA İLGİLİ KELİMELERİN TASNİFİ. TEKE. 01 Nisan 2016;5(1). doi:10.7884/teke.613

Cited By

From mythological ages to Anthropocene: Nature and human relation

Journal of Human Sciences

https://doi.org/10.14687/jhs.v16i3.5124