HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER

Enfel Doğan; Eldina Memic

doi:10.7884/teke.632

HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER

Öz

Bir dildeki göstergeleri, yalınlaştırma ve güncelleştirme amacıyla aynı dil içinde başka göstergelerle söyleme işlemine dil içi çeviri adı verilmektedir (Göktürk, 1978: 60). ‘Dili eskimiş’ eserlerdeki kelime ve cümlelerin yenileriyle değiştirilmesi olarak dil içi çevirinin Türk kültür hayatındaki rolü çok önemlidir. Yeni neslin anlayabileceği bir şekilde eseri yeni dilde yeniden yazmak oldukça zor ve sorumluluk gerektiren bir görevdir. Eserin özünden uzaklaşmadan, yazarın asıl vermek istediği motif, duygu, anlam ve düşünceler kaçırılmadan yapılması gereken narin çalışmadır. Diller arası çeviride, çevirmen kendini iki dil arasında bir yaratıcı gibi düşünebilirken, dil içi çeviri bu özgürlüğü tanıyamaz. Bu çalışmada Servet-i Fünûn romanının en büyük şahsiyetlerinden Halit Ziya Uşaklıgil’in “Mai ve Siyah” romanının 1942 tarihli baskısıyla 1988 tarihli baskısı karşılaştırılarak Şemsettin Kutlu tarafından yapılan sadeleştirmenin hangi ölçüde ve ne şekilde olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır.

Kaynakça

AKYÜZ, Ç. (2015). Yeni Lisan, Eski Tarz: Ziya Gökalp’in Koşma ve Destanları, Turkish
Studies. 10(4), 20.
AKYÜZ, K. (1979). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri (1860-1923). Ankara: Ankara
Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Yayınları.
APAYDIN, M. (1997). Edebi Metne Yazarı Tarafından Yapılan Müdahaleler ve Irazca’nın
Dirliği’ne Bu Açıdan Bakış. Adana: Türkoloji Araştırmaları, 41-67.
ARSLAN, F. (2011). Dil İçi Çeviri ve Gençliğe Hitabe. Ankara Üniversitesi Dil ve TarihCoğrafya
Fakültesi Türkoloji Dergisi, 18(1), 128.

BEKTAŞ, S. (2008). Dil İçi Çeviride Kültürel ve Dilsel Değişimden Kaynaklanan Çeviri
Sorunları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
BERK, Ö. (2005). Dil İçi Çeviriler ve Mai ve Siyah. İÜEF Fransız Dili ve Edebiyatı Anabilim
Dalı Dergisi, Dilbilim, XIV, 141-142.
DOĞAN, E. (2011). Dil İçi Çevirisi ve Mehmed Rauf’un Eylül Romanında Yaptığı Dil İçi
Çevirisi Üzerine. Türkbilig, 21, 4.
DOĞAN, E. (2012). Türkçe Cümle Bilgisi I. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
ERGÜZEL, M. M. (2007). Diller Arası ve Dil İçi Çeviri ile Şiveler Arası Aktarma Mantığı
Üzerine. İstanbul: Dil ve Kültür Üzerine Yazılar, Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, 71-
GHANOONI, A. R. (2012). A Review of the History of Translation Studies, Theory and
Practice in Language Studies, 2(1), 77-85.
GILSON, E. (1969). Linguistique et Philosophie. Paris, Librairie Philosophique J. Vrin.
GÖKTÜRK, A. (1978). Yazınsal Çeviride Metin-Ötesi Anlam İlişkileri, Türk Dili, (Çev.
Sorunları Özel Sayısı). 322, 60.
KARAKAYA, A. (2004). Çeviride Dil Meselesine İçeriden Bir Bakış: Çeviri Sürecinde ve
Eğitiminde Dil İçi Çeviri, Sakarya: Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi
Mütercim Tercümanlık Bölümü, Uluslararası Çeviri Sempozyumu Bildirileri, 11-12,
-256.
KOLCU, A.İ. (2005). Servet-i Fünûn Edebiyatı, Ankara: Salkımsöğüt Yayınları
TDK. (2011). Büyük Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
KORNING ZETHSEN, K. (2009). Intralingual Translation: An Attempt at Description, Meta:
Translators' Journal, 54(4), 795-812.
KUDRET, C. (1979). Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman-I, Tanzimattan Meşrutiyete Kadar
(1859-1910) İnceleme ve Örnekler. İstanbul: Varlık Yayınevi.
ÖZBALCI, M. ve KARACA, A. (2006). Servet-i Fünûn Edebiyatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
PARLATIR, İ., ENGINÜN, İ., HUYUGÜZEL, Ö. F., ERCILASUN, B. ve SÜTÇU, T. (2013).
Yeni Lisan Hareketi’nden Ölümüne Kadar Türk Basınında Ziya Gökalp. Turkish
Studies, 8(9), 2297.
TANPINAR, A. H. (1969). Edebiyat Üzerine Makaleler. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
TEPELI, Y. (1999). Halit Ziya’nın Maî ve Siyah’ta Yaptığı Sadeleştirme Üzerine Bir İnceleme.
Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
TIMURTAŞ, F. K. (1963). Dil Davası ve Ziya Gökalp. İstanbul: Fakülteler Matbaası.
UŞAKLIGIL, H. Z. (2001). Mai ve Siyah. (Haz. Enfel DOĞAN). İstanbul, Özgür Yayınları.
UŞAKLIGIL, H. Z. (1942). Mai ve Siyah. (Yay. İbrahim HİLMİ). İstanbul: Hilmi Kitabevi
UŞAKLIGIL, H. Z. (1988). Mai ve Siyah. (Haz. Şemsettin KUTLU) İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
VARDAR, B. (1978). Dilbilim Açısından Çeviri. Ankara: Türk Dili, (Çeviri Sorunları Özel
Sayısı), C. XXXVIII, 322, 66.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Enfel Doğan

Eldina Memic Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2016

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.7884/teke.632

IZ

https://izlik.org/JA32XS78MN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Doğan, E., & Memic, E. (2016). HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(2). https://doi.org/10.7884/teke.632

AMA

1.Doğan E, Memic E. HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. TEKE. 2016;5(2). doi:10.7884/teke.632

Chicago

Doğan, Enfel, ve Eldina Memic. 2016. “HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 (2). https://doi.org/10.7884/teke.632.

EndNote

Doğan E, Memic E (01 Haziran 2016) HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 2

IEEE

[1]E. Doğan ve E. Memic, “HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”, TEKE, c. 5, sy 2, Haz. 2016, doi: 10.7884/teke.632.

ISNAD

Doğan, Enfel - Memic, Eldina. “HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5/2 (01 Haziran 2016). https://doi.org/10.7884/teke.632.

JAMA

1.Doğan E, Memic E. HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. TEKE. 2016;5. doi:10.7884/teke.632.

MLA

Doğan, Enfel, ve Eldina Memic. “HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 5, sy 2, Haziran 2016, doi:10.7884/teke.632.

Vancouver

1.Enfel Doğan, Eldina Memic. HALİD ZİYA UŞAKLIGİL’IN Ş. KUTLU TARAFINDAN SADELEŞTİRİLMİŞ MAİ VE SİYAH’I ÜZERİNE BAZI TESPİTLER. TEKE. 01 Haziran 2016;5(2). doi:10.7884/teke.632

Cited By

MODERN TÜRK HİKÂYECİLİĞİNİN İLK ÜRÜNLERİNDEN MÜSAMERETNAME’NİN SÖZ VARLIĞI ÜZERİNE BAZI NOTLAR

ASYA STUDIES

https://doi.org/10.31455/asya.1196741