Araştırma Makalesi

CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI

Cilt: 5 Sayı: 4 15 Aralık 2016
  • Galip Güner
PDF İndir
TR

CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI

Öz

Codex Cumanicus, Türklerin kültürü ve dillerinin tarihi bakımından son derece değerli bir eserdir. Hem zengin kelime hazinesiyle Türkçenin söz varlığına büyük katkı sağlamakta hem de tarihî Türk lehçelerine ait pek çok eserde bilhassa Arap alfabesinden kaynaklanan fonetikle alakalı birçok sorunun hâllinde yardımcı olacak verileri barındırmaktadır. Sadece fiil çekimlerinin ve Kuman / Kıpçakların gündelik hayatına dair kelime listelerinin bulunduğu İtalyan bölümündeki kelime sayısının 3201 olduğu dikkate alındığında eserin önemi daha iyi ortaya çıkmaktadır. Bu önemli verileri muhtevi olması bakımından Codex Cumanicus’un metninin farklı bakış açılarıyla yeniden ele alınması ve elde edilen sonuçlardan hareketle Kuman / Kıpçakların dili hakkında yeni verilerin tespit edilebilmesi de mümkün olacaktır. Eserin söz varlığının önemli bir bölümünün XIII. yüzyılda konuşulan Kuman / Kıpçak Türkçesine dayanıyor olması da bu doğrultuda son derece kıymetlidir. Zira Türkçenin tarihî metinlerinin önemli bir kısmının edebî dille kayda geçirilmiş olmaları dilin standardın dışına kayan kullanımlarının tespitinde güçlükler yaratmaktadır. İşte bu noktada Codex Cumanicus, standart dilin dışına çıkan ve ağız özelliği olarak niteleyebileceğimiz verileriyle son derece ilgi çekici niteliği de olan bir eserdir. İtalyan ve Alman kökenli tüccarlar ve / veya rahiplerin bizzat Kumanların / Kıpçakların yaşadıkları coğrafyada, derlemeye dayalı olarak kayda geçirdikleri zengin ve içerik bakımından çeşitlilik arz eden veriler bu farklılığın en güzel örneklerinden birini teşkil etmektedir. Devrinin kültürüne, ekonomisine, tarihine, dinine ve gündelik hayatına dair dil verilerini içeren Codex Cumanicus üzerinde birçok çalışma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu çalışmada ise eserde kaydedilmiş eşya adları belirlenmiş ve yapıları ana hatlarıyla irdelenmeye çalışılmıştır. Belirlenen eşya adları ayrıca kullanım alanlarına göre tasnif edilerek verilmiştir. Böylece XIII. yüzyılda Kuman / Kıpçakların sosyal hayatına dair izlerin takip edilebilmesinin ve onların nasıl bir hayatı yaşadıklarını tespit edebilmenin yolunun kelimeler aracılığıyla açılmasına da bir katkı sağlanmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ARGUNŞAH, M. ve GÜNER, G. (2015). Codex Cumanicus. İstanbul: Kesit Yay

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Galip Güner Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2017

Kabul Tarihi

2 Ocak 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 5 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Güner, G. (2016). CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(4). https://izlik.org/JA69WU95JA
AMA
1.Güner G. CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI. TEKE. 2016;5(4). https://izlik.org/JA69WU95JA
Chicago
Güner, Galip. 2016. “CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 (4). https://izlik.org/JA69WU95JA.
EndNote
Güner G (01 Aralık 2016) CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5 4
IEEE
[1]G. Güner, “CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI”, TEKE, c. 5, sy 4, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69WU95JA
ISNAD
Güner, Galip. “CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 5/4 (01 Aralık 2016). https://izlik.org/JA69WU95JA.
JAMA
1.Güner G. CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI. TEKE. 2016;5. Available at https://izlik.org/JA69WU95JA.
MLA
Güner, Galip. “CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 5, sy 4, Aralık 2016, https://izlik.org/JA69WU95JA.
Vancouver
1.Galip Güner. CODEX CUMANICUS BAĞLAMINDA KUMANLARIN / KIPÇAKLARIN GÜNDELİK HAYATINA DAİR SÖZ VARLIĞI: EŞYA ADLARI. TEKE [Internet]. 01 Aralık 2016;5(4). Erişim adresi: https://izlik.org/JA69WU95JA

27712  27714 27715