DUNHUANG VE TUVA’DAKİ TÜRK RUNİK METİNLERİNDE BULUNAN MANİHAİST MOTİFLER

Öz

Bu makalede eski Türkçe dönemine ait iki metin ele alınmıştır. Bunlardan birincisi 930 yılında Dunhuang‟daki Dayuntang Manihaist manastırında yazılmış olan Irk Bitig adlı fal kitabıdır. İkincisi ise Tuva‟daki Yenisey nehrinin kıyısında bulunan runik mezar taşıdır. Bu mezar taşı, 9. yy.‟nin ikinci yarısında Kırgız Han‟ın yeğenine ithaf edilmiştir. İki metinde Manihaist geleneklerinin tesiri görülmektedir. Bu durum göstermektedir ki orta devrin ilk dönemlerindeki coğrafî bölgelerde Manihaistlerin kültürü ve dini büyük ölçüde etkili olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Manihaist,Dunhuang,Bodhisattva,Irk Bitig,Elegest II

Kaynakça

1. KLIMKEIT, H. J. (1983). The Sun and Moon as gods in Central Asia. South Asian Religious
2. Art Studiest, 2, 11-23.