MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU

Taşpolot Sadıkov; Kerim Sarıgül

MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU

Öz

Bu çalışmada makine çevirisinin ortaya çıkışı, gelişimi ve bugün geldiği nokta değerlendirilmekte, popüler makine çeviri sistemleri (Google Çeviri, Microsoft Bing Çeviri, Yandex Çeviri) üzerinden günümüzde yaygın kullanılan makine çevirisi yöntemlerine değinilmektedir. 20 milyar kelime içeren Birleşmiş Milletler belgeleri üzerinde eğitilen Google Çeviri; ilk yıllarda “Kural Tabanlı Makine Çevirisi” yöntemini ve “İstatistiksel Makine Çevirisi” yöntemini kullanmış, son yıllarda ise insan çevirisine daha yakın olan “Sinirsel Makine Çevirisi” yöntemini kullanmaya başlamıştır. Bu yöntemi İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Portekizce, Çince, Japonca, Korece ve Türkçe olmak üzere 9 dilde kullanmaktadır. 95’ten fazla dilde çeviri hizmeti sunan Yandex Çeviri ise; önceden öğretilmiş dil kurallarına göre değil, üzerinde çalıştığı dilleri istatistiki yöntemlerle analiz ederek çeviri yapmaktadır. Yandex bu yöntemi son yıllarda geliştirerek hibrit bir model (istatistiksel makine çevirisi ve sinirsel makine çevirisini birlikte) kullanmaya başlamıştır. Microsoft Bing Çeviri ise 70’tan fazla dilde metin çeviri hizmeti vermekte, bunlardan 60’ında Sinirsel Makine Çevirisi yöntemini, 10 dilde ise istatistiksel makine çevirisi yöntemini kullanmaktadır. Makalede istatistiksel makine çevirisi Türkçe-Kırgızca, sinirsel makine çevirisi ise İngilizce-Türkçe örnekler üzerinden değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aslan, E. (2018). Otomatik çeviri araçlarının yabancı dil öğretiminde kullanımı: Google çeviri örneği. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 87-104.
Balkul, H. İ. (2015). Türkiye’de akademik çeviri eğitiminde çeviri teknolojilerinin yerinin sorgulanması: müfredat analizi ve öğretim elemanlarının konuya ilişkin görüşleri üzerinden bir inceleme. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
Bing Çeviri: https://www.bing.com/translator/
Google Çeviri: https://translate.google.com/
Hutchins J. (2005). The first public demonstration of machine translation: The Georgetown-IBM system, 7th January 1954. http://www.hutchinsweb.me.uk/GU-IBM-2005.pdf (Erişim: 10.09.2018).
Hutchins, WJ., & Somers, HL. (1992). An introduction to machine translation. Londra: Academic Press.
Klein, G., Kim, Y., Deng, Y., Senellart, J., and Rush, A. M. (2017). OpenNMT: Open-source toolkit for neural machine translation. 2017, ArXiv https://arxiv.org/abs/1701.02810 (Erişim: 25.09.2019).
Microsoft (2020). What languages does Microsoft translator support?. Web: https://goo.gl/EbYg9g (Erişim 15.10.2018)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Taşpolot Sadıkov Bu kişi benim
Kyrgyzstan

Kerim Sarıgül
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA95HP32TT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sadıkov, T., & Sarıgül, K. (2021). MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(1), 192-205. https://izlik.org/JA95HP32TT

AMA

1.Sadıkov T, Sarıgül K. MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU. TEKE. 2021;10(1):192-205. https://izlik.org/JA95HP32TT

Chicago

Sadıkov, Taşpolot, ve Kerim Sarıgül. 2021. “MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 (1): 192-205. https://izlik.org/JA95HP32TT.

EndNote

Sadıkov T, Sarıgül K (01 Mart 2021) MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 1 192–205.

IEEE

[1]T. Sadıkov ve K. Sarıgül, “MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU”, TEKE, c. 10, sy 1, ss. 192–205, Mar. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95HP32TT

ISNAD

Sadıkov, Taşpolot - Sarıgül, Kerim. “MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10/1 (01 Mart 2021): 192-205. https://izlik.org/JA95HP32TT.

JAMA

1.Sadıkov T, Sarıgül K. MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU. TEKE. 2021;10:192–205.

MLA

Sadıkov, Taşpolot, ve Kerim Sarıgül. “MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2021, ss. 192-05, https://izlik.org/JA95HP32TT.

Vancouver

1.Taşpolot Sadıkov, Kerim Sarıgül. MAKİNE ÇEVİRİ YÖNTEMLERİ VE MAKİNE ÇEVİRİSİNİN BUGÜNKÜ DURUMU. TEKE [Internet]. 01 Mart 2021;10(1):192-205. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95HP32TT