Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
Bu dergi, bilimsel kayıtların bütünlüğünü ve doğruluğunu korumayı en önemli önceliği olarak kabul eder. Yayınlanan makalelerde veya yayın sürecindeki çalışmalarda ortaya çıkabilecek hatalar, etik ihlaller veya usulsüzlükler titizlikle ele alınır. Dergimiz, düzeltme, geri çekme ve endişe bildirimi süreçlerinde Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından belirlenen yönergeleri ve akış şemalarını esas alır.
Aşağıda belirtilen politika, makalenin yayın durumuna (basım öncesi veya sonrası) ve hatanın niteliğine göre uygulanacak prosedürleri tanımlar.
1. Yayın Sonrası Düzeltmeler (Corrections: Erratum ve Corrigendum)
Bilimsel kaydın kalıcı ve doğru olması esastır. Yayınlanmış bir makalede bilimsel anlamı, yorumu veya sonucu etkileyen ancak makalenin tamamını geçersiz kılmayan bir hata tespit edildiğinde düzeltme yayınlanır. Düzeltme talepleri editoryal incelemeye tabidir.
Erratum (Yazım Hatası): Dergi yayın süreci kaynaklı (dizgi, biçimlendirme vb.) önemli hatalar için yayınlanır.
Corrigendum (Düzeltme): Yazar(lar) kaynaklı hatalar için yayınlanır.
Süreç:
Baş Editörler; hatanın türünü, makale üzerindeki etkisini ve sunulan kanıtları değerlendirir.
Düzeltme onaylandığında, orijinal makaleden ayrı bir yayın olarak, derginin mevcut sayısında yayınlanır.
Düzeltme metni, orijinal makaleye elektronik ortamda kalıcı bir bağlantı (link) ile bağlanır.
Orijinal makalenin PDF veya HTML sürümü değiştirilmez; ancak düzeltme notu ile ilişkilendirilir (Küçük yazım hataları için düzeltme yayınlanmaz).
2. Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi / Article Withdrawal)
Bu işlem, yalnızca kabul edilmiş ancak henüz resmi olarak bir sayıda cilt/sayı numarası atanarak yayınlanmamış (örneğin; "Erken Görünüm" veya "Articles in Press" aşamasındaki) makaleler için geçerlidir.
Gerekçeler:
Mükerrer gönderim (başka bir dergiye eş zamanlı gönderim).
Sahte veri kullanımı, intihal veya yazarlık hakları ihlali gibi etik dışı davranışlar.
Makalenin bilimsel geçerliliğini ortadan kaldıran ciddi bilimsel hatalar.
Süreç:
Geri çekilen makalenin HTML ve PDF sürümleri dergi sisteminden tamamen kaldırılır.
Kaldırılan içeriğin yerine, makalenin neden geri çekildiğini açıkça belirten bir bildirim ve derginin Geri Çekme Politikasına yönlendiren bir bağlantı eklenir.
3. Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası / Article Retraction)
Makale resmi olarak yayınlandıktan sonra (cilt, sayı ve sayfa numarası aldıktan sonra), bilimsel kaydın düzeltilmesi amacıyla geri çekme işlemi uygulanır. Bu, bilimsel literatürdeki en ciddi işlemlerden biridir.
Gerekçeler:
Etik İhlaller: İntihal, verilerin uydurulması veya tahrif edilmesi, izinsiz yayın, çıkar çatışmasının gizlenmesi veya sahte yazarlık.
Bilimsel Hatalar: Bulguların veya sonuçların güvenilirliğini tamamen ortadan kaldıran hesaplama veya yöntem hataları.
Tekrar Yayın (Redundant Publication): Bulguların daha önce başka bir yerde uygun atıf veya izin olmaksızın yayınlanmış olması.
Süreç ve İşlemler: Dergi, COPE geri çekme yönergelerine uygun olarak şu adımları izler:
Geri Çekme Bildirimi: Makalenin başlığını ve yazarlarını içeren resmi bir "Geri Çekme Bildirimi" (Retraction Note) derginin yayınlanacak ilk sayısında yer alır. Bu bildirim, İçindekiler tablosunda listelenir.
Bağlantılandırma: Elektronik versiyonda, orijinal makale ile geri çekme bildirimi arasında karşılıklı ve kalıcı bir dijital bağlantı sağlanır.
Erişim: Çevrimiçi makaleye erişilmek istendiğinde, okuyucu öncelikle geri çekme bildirimi ile karşılaşır; ardından dilerse orijinal makaleye devam edebilir.
Filigran: Orijinal makalenin PDF sürümü sistemden silinmez (tarihsel kaydın korunması amacıyla). Ancak, PDF dosyasının her sayfasına, okuyucunun içeriğin geçersiz olduğunu anlamasını sağlayacak belirgin bir "GERİ ÇEKİLDİ / RETRACTED" filigranı eklenir.
4. Makale Kaldırma (Article Removal)
İstisnai durumlarda, bir makalenin dergi arşivinden tamamen kaldırılması gerekebilir. Bu durum yalnızca şu hallerde uygulanır:
Makalenin içeriğinin kişilik haklarını ihlal etmesi veya iftira niteliği taşıması.
Yasal bir mahkeme kararı veya bağlayıcı bir yasal zorunluluk bulunması.
Makaledeki verilerin veya yöntemlerin uygulanmasının ciddi bir sağlık veya güvenlik riski oluşturması.
Bu durumlarda, makale metni yerine kaldırılma gerekçesini belirten bir açıklama yayınlanır.