Derleme

SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME

Cilt: 30 Sayı: 132 31 Aralık 2023
PDF İndir

SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME

Öz

Koruyucu tekstiller modern insan hayatının önemli bir parçası haline gelmiştir. Değişen iklim koşulları ve yaygınlaşan bulaşıcı hastalıklar, insanların koruyucu tekstillere olan ihtiyacını arttırmaktadır. Sivrisinekler, pek çok zararlı organizmayı insanlara taşıyan bu nedenle de hastalıklara ve ölümlere sebep olan böceklerdir. Toplum sağlığı açısından önemli bir tehdit kaynağı oldukları için sivrisineklerden korunma yöntemleri büyük önem arz etmektedir. Sivrisineklere karşı en etkili korunma yöntemi ise, tekstil malzemeleri ile kişisel korunmanın sağlanmasıdır. Sivrisinek kovucu maddelerin çeşitli yöntemlerle, konvansiyonel ve özellikle nanolifli tekstil yüzeylerine dâhil edilmesiyle hem yüksek oranda hem de uzun süre koruyuculuk sağlayan ürünler elde etmek mümkündür. Sivrisinek kovucu maddeler içerisinde doğal yağlar, insan sağlığı ve çevresel etkenler nedeniyle önem kazanmaktadır. Ancak bu maddeler uçucu yapıda oldukları için kalıcılıkları sınırlıdır. Bu nedenle, sivrisinek kovucu maddenin kontrollü salımına ve uzun süreli etkili olmasına olanak sağlayan mikrokapsülasyon teknikleri ön plana çıkmıştır. Bu makalede, sivrisineklerden koruma sağlayan tekstil malzemelerinin üretimi ve etkinliği üzerine yapılan çalışmalar incelenerek detaylı bir şekilde sunulmuştur. Ayrıca; sivrisinek kovucu maddelerin ve tekstil yapılarına entegrasyonunun, koruyuculuk ve toplum/çevre sağlığı üzerindeki etkileri tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ

Proje Numarası

FAY-2023-1410

Teşekkür

Bu derleme çalışması; Bursa Uludağ Üniversitesi BAP Birimi tarafından desteklenen FAY-2023-1410 “Sitronella Yağı Esaslı Mikrokapsüller İçeren Sivrisinek Kovucu Poliüretan Nanolifli Yüzey Üretimi ve Karakterizasyonu” adlı altyapı projesi kapsamında hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. 1. Thum, M. D., Weise, N. K., Casalini, R., Fulton, A. C., Purdy, A. P., Lundin, J. G., (2022), Incorporationof N, N,‐diethyl‐meta‐toluamide within Electrospun Nylon‐6/6 Nanofibers, Journal of Applied Polymer Science, 139(48), e53237.
  2. 2. Iliou, K., Kikionis, S., Petrakis, P. V., Ioannou, E., Roussis, V., (2019), Citronella Oil‐loaded Electrospun Micro/nanofibrous Matrices as Sustained Repellency Systems for the Asian Tiger Mosquito Aedes Albopictus, Pest Management Science, 75(8), 2142-2147.
  3. 3. Gupta, P., Preet, S., Singh, N., (2022), Preparation of Thymus Vulgaris (L.) Essential Oil Nanoemulsion and Its Chitosan Encapsulation for Controlling Mosquito Vectors, Scientific Reports, 12(1), 4335.
  4. 4. Ciera, L., Beladjal, L., Van Landuyt, L., Menger, D., Holdinga, M., Mertens, J., Van Langenhove, L., De Clerk, K., Gheysens, T., (2019), Electrospinning Repellents in Polyvinyl Alcohol-nanofibres for Obtaining Mosquito-repelling Fabrics, Royal Society Open Science, 6(8), 182139.
  5. 5. Sarıışık, A. M., Okur, S., Asma, Ş., (2012), Odor Adsorption Kinetics on Modified Textile Materials Using Quartz Microbalance Technique, Acta Physica Polonica A, 121(1), 243-246.
  6. 6. Miao, M., Xin, J. H., (2018), Engineering of High-Performance Textiles, Woodhead Publishing.
  7. 7. Yuce, I., (2018), Sivrisineklerden Koruyucu Tekstil Ürünlerinin İncelenmesi, Academic Perspective Procedia, 1(1), 498-506.
  8. 8. Sanei-Dehkordi, A., Moemenbellah-Fard, M. D., Saffari, M., Zarenezhad, E., Osanloo, M., (2022), Nanoliposomes Containing Limonene and Limonene-rich Essential Oils as Novel Larvicides against Malaria and Filariasis Mosquito Vectors, BMC Complementary Medicine and Therapies, 22(1), 140.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tekstil Bilimi, Tekstil Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

5 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 30 Sayı: 132

Kaynak Göster

APA
Çelen, R., Kanmaz, D., Aras, C., Yıldız, S., Tiritoğlu, M., Duzyer Gebizli, S., Koral Koç, S., & Karaca, E. (2023). SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Tekstil ve Mühendis, 30(132), 351-367. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1341597
AMA
1.Çelen R, Kanmaz D, Aras C, vd. SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Tekstil ve Mühendis. 2023;30(132):351-367. doi:10.7216/teksmuh.1341597
Chicago
Çelen, Rumeysa, Dilayda Kanmaz, Cansu Aras, vd. 2023. “SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Tekstil ve Mühendis 30 (132): 351-67. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1341597.
EndNote
Çelen R, Kanmaz D, Aras C, Yıldız S, Tiritoğlu M, Duzyer Gebizli S, Koral Koç S, Karaca E (01 Aralık 2023) SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Tekstil ve Mühendis 30 132 351–367.
IEEE
[1]R. Çelen vd., “SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”, Tekstil ve Mühendis, c. 30, sy 132, ss. 351–367, Ara. 2023, doi: 10.7216/teksmuh.1341597.
ISNAD
Çelen, Rumeysa - Kanmaz, Dilayda - Aras, Cansu - Yıldız, Serkan - Tiritoğlu, Mehmet - Duzyer Gebizli, Sebnem - Koral Koç, Serpil - Karaca, Esra. “SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Tekstil ve Mühendis 30/132 (01 Aralık 2023): 351-367. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1341597.
JAMA
1.Çelen R, Kanmaz D, Aras C, Yıldız S, Tiritoğlu M, Duzyer Gebizli S, Koral Koç S, Karaca E. SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Tekstil ve Mühendis. 2023;30:351–367.
MLA
Çelen, Rumeysa, vd. “SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME”. Tekstil ve Mühendis, c. 30, sy 132, Aralık 2023, ss. 351-67, doi:10.7216/teksmuh.1341597.
Vancouver
1.Rumeysa Çelen, Dilayda Kanmaz, Cansu Aras, Serkan Yıldız, Mehmet Tiritoğlu, Sebnem Duzyer Gebizli, Serpil Koral Koç, Esra Karaca. SİVRİSİNEK KOVUCU TEKSTİL MALZEMELERİ ÜZERİNE BİR DERLEME. Tekstil ve Mühendis. 01 Aralık 2023;30(132):351-67. doi:10.7216/teksmuh.1341597

Cited By