SÜRDÜRÜLEBİLİR MODA BAĞLAMINDA ERKEK GÖMLEK KOLEKSİYONU HAZIRLAMAYA İLİŞKİN ÖRNEK BİR UYGULAMA

Öz

Tekstil ve moda sektörünün çevre, ekonomik ve sosyal anlamda birçok olumsuz uygulama ve yaklaşım içermesi yönüyle sürdürülebilirlikle doğrudan ilişkili olduğunu söylemek mümkündür. Bu durum sürdürülebilir moda anlayışına yönelik farklı tasarım stratejilerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Tekstil ve moda sektöründeki üretim artıklarının, sürdürülebilir moda yaklaşımı ile değerlendirilerek özgün erkek gömlek tasarımlarından oluşan kapsül bir koleksiyon hazırlamak ve hazırlanan koleksiyona ilişkin erkek tüketicilerin görüşlerinin belirlenmesinin amaçlandığı bu araştırmanın modeli; tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmada hazırlanan koleksiyona ilişkin erkek tüketicilerin görüşlerini belirlemek amacıyla anket hazırlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara’da ikamet etmekte olan erkek tüketiciler, örneklemini ise anketi cevaplamaya gönüllü 390 erkek tüketici oluşturmaktadır. Anket sonucunda elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerden faydalanılarak analiz edilmiş ve tablolar üzerinden yorumlanmıştır. Tüketicilerin yaş değişkeni ile hazırlanan koleksiyona ilişkin görüşleri arasında istatistiksel bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla χ² (Ki-kare) ilişki analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, erkek tüketicilerin hazırlanan koleksiyonda yer alan tasarımları orijinal buldukları, hazırlanan koleksiyonun sürdürülebilirliğe katkı sağlaması açısından önemli olduğu, geliştirilen tasarımlardan satın almak istedikleri, geliştirilen tasarımların yeni bir giysi almaya yönelik istek uyandırdığı, geliştirilen tasarımları satın alması için çevrelerindekilere önerebilecekleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• sürdürülebilir moda
• hazır giyim üretim artıkları
• erkek gömlek tasarımları

AN EXAMPLE APPLICATION TO PREPARE MEN'S SHIRT COLLECTION IN THE CONTEXT OF SUSTAINABLE FASHION

Öz

It is possible to say that the textile and fashion industry is directly related to sustainability in terms of including many negative practices and approaches in environmental, economic and social terms: This situation leads to the emergence of different design strategies for sustainable fashion understanding. The model of this research, which aims to prepare a capsule collection consisting of original men's shirt designs by evaluating the production residues in the textile and fashion industry with a sustainable fashion approach and to determine the opinions of male consumers regarding the prepared collection, is a descriptive research based on the survey model. A questionnaire was prepared to determine the opinions of male consumers about the collection prepared in the research. The population of the research consists of male consumers residing in Ankara and the sample consists of 390 male consumers who volunteered to answer the questionnaire. The data obtained as a result of the survey were analyzed using statistical methods and interpreted through tables. In order to determine whether there is a statistical relationship between the age variable of the consumers and their opinions on the collection, χ² (Chi-square) relationship analysis was performed. As a result of the research, it has been determined that male consumers find the designs in the collection original, that the collection is important in terms of contributing to sustainability, that they want to buy the designs developed, that the designs developed arouse a desire to buy a new garment, and that they would recommend the designs developed to those around them for purchase.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• sustainable fashion
• ready-to-wear production residues
• men's shirt design

Kaynakça

1. 1. Aral, N. [2009]. “Tekstil Atıklarından Oluşturulan Kompozitlerin Performans Özelliklerinin İncelenmesi”, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. 2. Yavuz, A. [2010]. “Sürdürülebilirlik Kavramı ve İşletmeler Açısından Sürdürülebilir Üretim Stratejileri”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt/Volume: 7. Sayı/Issue: 14[https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/ 183283 Erişim Tarihi:20.07.23].
3. 3. Şahin, Y. ve Odabaşı, S. [2018]. “Sürdürülebilir Kalkınmada Moda Tasarımcısının Rolü’ne Yönelik Alanyazın İncelemesi”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14 [2], 413-425. [www.academia.edu/120566412/Sürdürülebi_li_r_Kalkinmada_Moda_Tasarimcisinin_Rolü_Ne_Yöneli_k_Alanyazin_İncelemesi_ Erişim Tarihi: 12.04.2025].
4. 4. Şenel, A. [2019]. “Yönlendirici Bir Faktör Olarak Moda Olgusunun Hazır Giyim Sektörü Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi Ve Baskı Desenlerini Belirleyici Bir Faktör Olarak Trendler”, İstanbul Arel Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Moda ve Tekstil Tasarımı Anasanat Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul 2019.
5. 5. Ateş, T. , Asma, A. & Süel, B. [2020]. “Sürdürülebilir Moda Üretiminde Tasarımcının Rolü”, İstanbul Aydın Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 6 [12], 99-111. [Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/aydinsanat/issue/62387/839998 Erişim Tarihi 12.11.2021].
6. 6. Cengiz, G. [2021]. “Sürdürülebilir Tüketim Ekseninde Sürdürü-lebilir Moda Pazarlaması Uygulamaları”, İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 3[2], : 131 144. [https://dergipark.org.tr/ en/download/article-file/2107803 Erişim Tarihi 12.03.2022].
7. 7. Moorhouse, D. [2020]. “Making fashion sustainable: Waste and collective responsibility”. One Earth, 3[1],17–19. [https://www. researchgate.net/publication/343197581_Making_Fashion_Sustainable_Waste_and_Collective_Responsibility Erişim Tarihi: 10.04. 2025]
8. 8. Thompson, N. [2017] “Textile Waste & The 3R’s: Textile waste strategy recommendations for the City of Toronto”, York University, Toronto, Ontario, Canada.

9. 9. Yücel, S., Tiber, B. [2018]. “Hazır Giyim Endüstrisinde Sürdürülebilir Moda”, Tekstil ve Mühendis,Yıl: 2018/4, Cilt: 25, Sayı: 112. [www.tekstilvemuhendis.org.tr/tr/2018_-cilt-25-/112/ hazir_giyim_endustrisinde_surdurulebilir_moda--doi-_10-7216-1300759920182511211 Erişim Tarihi: 12.04.2025]
10. 10. Kozak, M. [2010]. “Tekstil Atıkların Yapı Malzemesi Olarak Kullanım Alanlarının Araştırılması”, Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi, [https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/206878 Erişim Tarihi: 10.04.2025]
11. 11. Fletcher, K. [2008]. Sustainable Fashion and Textiles, London: Earthscan Pres.
12. 12. Güner, Y. Çeğindir, N.Y. [2019]. İleri Dönüşüm [ upcycle] Yöntemiyle Kadınlara Kullanılmayan Giysilerden Yeni Ürün Geliştirme Becerilerinin Kazandırılması [Ankara-Keçmek Örneği], Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 65. [www.researchgate.net/publication/338459082_Ileri_Donusum_Upcycle_Yontemiyle_Kadinlara_Kullanilmayan_Giysilerden_Yeni_Urun_Gelistirme_Becerilerinin_Kazandirilmasi_Ankara-KECMEK_Ornegi Erişim Tarihi: 12.04.2025]
13. 13. Koca, E., Öz, C., Artaç, B. [2016]. “Hazır Giyim Sektöründe Sürdürülebilirliğin Yöneticiler Açısından Değerlendirilmesi”. Tekstil ve Mühendis. 23[103], :220 230. [https://www.researchgate. net/publication/309163129_Hazir_Giyim_Sektorunde_Surdurulebilirligin_Yoneticiler_Acisindan_Degerlendirilmesi Erişim Tarihi 12.11.2024].
14. 14. Yıldırım, L. [2017]. “Geri Dönüşüm/İleri Dönüşüm/Tekrar Kullanım Kapsamında İkinci El Giysiler Ve Sürdürülebilirlik”, SDÜ ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 10: 20. [https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/395308 Erişim Tarihi 05.11.2024].
15. 15. Niinimäki, K. [2013]. Sustainable fashion: New approaches [pp. 12–31]. Aalto ARTS Books. [www.academia.edu/68551167/ Sustainable_Fashion_New_Approaches Erişim Tarihi: 12.04.2025 ].
16. 16. Öz, B. [2022]. “Türk Hazır Giyim Markalarının Sürdürülebilir Modaya Yönelik Faaliyetlerinin İncelenmesi”, T.C. Haliç Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tekstil Ve Moda Tasarımı Anasanat Dalı, İstanbul.
17. 17. Paralı, A. [2020]. “Sürdürülebilir Moda Tasarımı Kapsamında Yeniden Üretim ve Geri Dönüşüm İçin Giysi Tasarımı Fikirleri”, Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi. Volume: 6 Issue: 12, s:121-138. [https://www.researchgate.net/publication/348183626 _Surdurulebilir_Moda_T asarimi_Kapsaminda_Yeniden_Uretim_ ve_Geri_Donusum_icin_Giysi_Tasarimi_FikirleriClothing_Design_Ideas_for_Reproduction_and_Recycling_in_the_ Context_of_ Sustainable_Fashion_Design Erişim Tarihi: 23.10.2023].
18. 18. Şenol, D. "Sürdürülebilir Moda Tasarimina Bir Yaklaşım: Denim Giysi Atıklarının İleri Dönüşümü" Ulakbilge, 63 [2021 Ağustos]: s. 1108–1118. [doi: 10.7816/ulakbilge-09-60-07]
19. 19. Kılıç, S. [2013]. “Giyim Sektöründeki Üretim Artıklarının Sürdürülebilir Moda Yaklaşımı İle Değerlendirilmesi Ve Örnek Bir Uygulama” Yüksek Lisans Tezi Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
20. 20. Türkmen, N. [2009]. “Tekstil Ve Moda Tasarımı Açısından Sürdürülebilirlik Ve Dönüşüm”, Sanatta Yeterlik Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
21. 21. Saini, C. P., Nair, M. K., Shankar, K. T. [2020]. Recycling and Reuse of Fashion: A Way to Sustainable Environment. In Circular Economy and Re-Commerce in the Fashion Industry. IGI Global. [www.researchgate.net/publication/341502698_Recycling_and_Reuse_of_Fashion_A_Way_to_Sustainable_Environment Erişim Tarihi: 12.04.2025]
22. 22. Akdeniz, P.C., Dursun, Y. [2022]. “Sürdürülebilir Tüketim Motivasyonunda Sürdürülebilir Moda Kavramının Etkisi”, Hacettepe University Journal of Social Sciences, Cilt: 4, Sayı: 1 [dergipark.org.tr/en/download/article-file/1980519 Erişim Tarihi: 12.04.2025]
23. 23. Arseven. A. D. [2001]. Alan Araştırma Yöntemi. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık
24. 24. Karasar, N. [2020]. “Bilimsel Araştırma Yöntemleri”, [35. Basım]. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
25. 25. Kuzu, A., Aydın,C., Yıldız, M., Erik, H.E., Keskinkılıç, H. G., Aslan, D., Şengelen, M. [2019]. “Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi’nde Yaşlanma İle İlgili Ölçütlerin Değerlendirilmesi”. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. Cilt:28, Sayı: 1, s. 17-27. [https:// www.researchgate.net/publication/330739387_DUNYA_SAGLIK_ORGUTU_AVRUPA_BOLGESI%27NDE_YASLANMA_ve_ILGILI_OLCUTLERIN_DEGERLENDIRILMESI? enrichId=rgreq-b9a1ca257758037f6a6e42fff6e432cfXXX&enrichSource=Y292ZXJQYWdlOzMzMDczOTM4NztBUzo3NjA1NjQxMzM0MjEwNjNAMTU1ODM0NDAyODk1NQ%3D%3D&el=1_x_3&_esc=publicationCoverPdf]
26. 26. Koç, F., Saatçioğlu, K., Çelik, R. ve Nadasbaş, S. E., [2016]. “Moda Tüketicilerinin Giysi Seçiminde Trendleri [Eğilim] Kullanma Durumları Ve Giysi Stillerinin Belirlenmesine İlişkin Davranış Analizi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 9 Sayı: 43 Volume: 9 Issue: 43. [https://www.sosyalarastirmalar.com/ articles/the-usage-of-trends-in-the-clothing-selection-of-fashion-consumers-and-thebehavior-analysis-about-the-determination-of-c.pdf Erişim Tarihi: 12.04.2025 ]
27. 27. TÜİK - Veri Portalı [tuik.gov.tr]. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi. İl, Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus
28. 28. Balcı, A. [2005]. “Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler”, Ankara: Pegem A Yayıncılık.
29. 29. Özdamar, K. [1999]. “Paket Programlar ve İstatistiksel Veri Analizi”, Eskişehir: Kaan Kitabevi.
30. 30. Tavşancıl, E. [2005]. “Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi”, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
31. 31. Ceylan, A. [2019]. Hazır Giyim İşletmelerinin Tasarım Yaklaşım-larının Tasarımcı- Yönetici Bağlamında Değerlendirilmesi, Yayım-lanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara.
32. 32. Dağcı Büyük, H., Ünal, S., Erciş, A. [2020]. “Sürdürülebilir Giysi Satın Almada Etik Unsurların Değerlendirilmesi: Sosyal Ağ Kullanıcıları Üzerine Bir Araştırma”, Eskişehir Osmangazi Üniver-sitesi İİBF Dergisi. Aralık, C. 15, S: 3, 1159 1184. [dergipark.org.tr/ tr/download/article-file/812691 Erişim Tarihi: 12.04.2025]
33. 33. Öztürk, D., Tekin, M. [2020]. “Hazır Giyim Sektöründe Tüketicilerin Satın Alma Davranışları”, Ünye İİBF Dergisi, Cilt:3, Sayı: 1, Haziran. [https://www.researchgate.net/publication/ 342642902_Hazir_Giyim_Sektorunde_Tuketicilerin_Satin_Alma_Davranislari_Consumer_Buying_Behavior_in_ Apparel_Industry Erişim Tarihi: 24.10.2023].
34. 34. Çetin, K., [2016]. “Kadın Tüketicilerin Giysi Satın Alma Davranışları ve Marka Bağımlılığı”, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. C.2, S. 2, s. 22-40. [https://dergipark. org.tr/tr/download/article-file/264673 Erişim Tarihi 25.06.2023].
35. 35. Önder, N. [2021, Mart]. Moda Sektöründe Yeni Moda: “Sürdürülebilirlik” [www.Marketingturkiye.com.Tr/Haberler/Moda-Sektorunde-Yeni-Moda Surdurulebilirlik/ Erişim Tarihi: 20.04.2025]