TR
EN
BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI
Öz
Bu çalışma, bitkisel tabaklanmış koyun derilerinde tanen formülasyonlarının standartlaştırılmış RGB yüzey görüntüleri ve evrişimli sinir ağları kullanılarak ayırt edilme potansiyelini incelemektedir. Deneysel tasarımda iki tanen ailesinden toplam 26 formülasyon kullanılmıştır: mimoza, kebrako ve çam esaslı kondanse formülasyonlar ile valeks, kestane ve mazı esaslı hidrolize formülasyonlar. Canon EOS 760D ile alınan görüntüler ön plan ayrımı sonrasında 15.600 adet 200 × 200 px deri yüzey yamasına dönüştürülmüştür. ImageNet ağırlıklarıyla başlatılan ResNet-18 ve EfficientNet-B0 modelleri 26 sınıflı sınıflandırma için eğitilmiş; K numunesinden gelen yamalar model geliştirme, bağımsız T numunesinden gelen yamalar ise nihai test amacıyla kullanılmıştır. ResNet-18 K-doğrulama aşamasında 0,960 makro-F1 değerine, bağımsız T-test setinde ise %25,1 doğruluk ve 0,225 makro-F1 değerine ulaşmıştır. EfficientNet-B0 için bu değerler sırasıyla 0,927, %27,2 ve 0,240 olarak hesaplanmıştır. Performans değerleri 26 sınıflı rastgele tahmin düzeyinin üzerinde olmakla birlikte, K-doğrulama ve T-test sonuçları arasındaki belirgin fark bağımsız tekerrür kaynaklı alan değişimini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, bitkisel tanen kimyasının deri yüzeyinde ölçülebilir görsel izler bırakabildiğini; ancak yalnız RGB yamalarıyla bağımsız numunelerde kesin 26 sınıflı formülasyon tanımanın sınırlı kaldığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
- koyun derisi
- bitkisel tabaklama
- tanen formülasyonu
- evrişimli sinir ağı
- görüntü işleme
- veri sızıntısı
Destekleyen Kurum
Destekleyen Kuruluş Bulunmamaktadır.
Etik Beyan
Çalışma insan katılımcı, kişisel veri veya canlı hayvan deneyi içermediğinden etik kurul izni gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Bienkiewicz, K., (1983), Physical Chemistry of Leather Making, Krieger Publishing Company, Malabar, Florida, USA. http://ci.nii.ac.jp/ncid/BA7835197X
- Covington, A.D., (1997), Modern tanning chemistry, Chemical Society Reviews, 26(2), 111-126. doi:10.1039/CS9972600111.
- Covington, A.D., (2009), Tanning Chemistry: The Science of Leather, Royal Society of Chemistry, Cambridge, UK. https://doi.org/10.1039/9781839168826
- Falcão, L., Araújo, M.E.M., (2018), Vegetable tannins used in the manufacture of historic leathers, Molecules, 23(5), 1081. doi:10.3390/molecules23051081.
- Kanth, S.V., Venba, R., Madhan, B., Chandrababu, N.K., Sadulla, S., (2009), Cleaner tanning practices for tannery pollution abatement: Role of enzymes in eco-friendly vegetable tanning, Journal of Cleaner Production, 17(5), 507-515. doi:10.1016/j.jclepro.2008.05.004.
- Pizzi, A., (2008), Tannins: Major sources, properties and applications, In: Belgacem, M.N., Gandini, A. (Eds.), Monomers, Polymers and Composites from Renewable Resources, Elsevier, Amsterdam, 179-199. https://doi.org/10.1016/b978-0-08-045316-3.00008-9
- Zengin, G., Tekin, Y., Adıgüzel Zengin, A., (2016), Saraciyelik derilerde yağlayıcı akrilik polimerin yaşlanma üzerine etkisi, Tekstil ve Mühendis, 23(101), 33-43. http://dx.doi.org/10.7216/1300759920162310104
- Aldemir, E., Özdemir, H., Kılınç, S., (2016), Kumaş sıklıklarının görüntü işleme teknikleri ile otomatik olarak belirlenmesi, Tekstil ve Mühendis, 23(104), 247-262. doi:10.7216/1300759920162310402.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Deri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
28 Haziran 2026
Kabul Tarihi
13 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 33 Sayı: 143
APA
Ömür, Ş., Örk Efendioğlu, N., & Sinecen, M. (2026). BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI. Tekstil ve Mühendis, 33(143), 171-178. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1980874
AMA
1.Ömür Ş, Örk Efendioğlu N, Sinecen M. BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI. Tekstil ve Mühendis. 2026;33(143):171-178. doi:10.7216/teksmuh.1980874
Chicago
Ömür, Şükrü, Nilay Örk Efendioğlu, ve Mahmut Sinecen. 2026. “BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI”. Tekstil ve Mühendis 33 (143): 171-78. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1980874.
EndNote
Ömür Ş, Örk Efendioğlu N, Sinecen M (01 Eylül 2026) BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI. Tekstil ve Mühendis 33 143 171–178.
IEEE
[1]Ş. Ömür, N. Örk Efendioğlu, ve M. Sinecen, “BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI”, Tekstil ve Mühendis, c. 33, sy 143, ss. 171–178, Eyl. 2026, doi: 10.7216/teksmuh.1980874.
ISNAD
Ömür, Şükrü - Örk Efendioğlu, Nilay - Sinecen, Mahmut. “BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI”. Tekstil ve Mühendis 33/143 (01 Eylül 2026): 171-178. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1980874.
JAMA
1.Ömür Ş, Örk Efendioğlu N, Sinecen M. BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI. Tekstil ve Mühendis. 2026;33:171–178.
MLA
Ömür, Şükrü, vd. “BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI”. Tekstil ve Mühendis, c. 33, sy 143, Eylül 2026, ss. 171-8, doi:10.7216/teksmuh.1980874.
Vancouver
1.Şükrü Ömür, Nilay Örk Efendioğlu, Mahmut Sinecen. BİTKİSEL TABAKLANMIŞ KOYUN DERİLERİNDE TANEN FORMÜLASYONLARININ RGB YÜZEY GÖRÜNTÜLERİ VE DERİN ÖĞRENME İLE SINIFLANDIRILMASI. Tekstil ve Mühendis. 01 Eylül 2026;33(143):171-8. doi:10.7216/teksmuh.1980874