2004 – 2016 YILLARI ARASINDA TÜRKİYE’DE TÜKETİCİ ENDEKSİ VE TÜKETİM HARCAMALARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

Öz

Gerçekleştirilen çalışmada, Tüketici Güven Endeksi ile Tüketim Harcamaları arasındaki nedensellik ilişkisi incelenmiştir. Tüketicilerin tutum ve beklentilerinin değerlendirildiği Tüketici Güven Endeksi, ekonominin genel durumunun, bireylerin gelirlerinin ve gelir beklentilerinin öğrenilerek tüketicilerin eğilimlerinin ölçüldüğü verileri yansıtır. Bu bağlamda çalışmada Tüketici Güven Endeksi’nin Tüketim harcamalarını ne yönde etkilediği araştırılmıştır. Buna göre her iki değişkene ait 2004Ç1-2016Ç1’e kadar olan sürece ait 49 adet gözlemden yararlanılmıştır. Gözlemlerin 2016 yıllarına kadar ait olmasının iki nedeni vardır. Bunlardan ilki veri setinden “Tüketim Harcamaları”nın ilgili döneme kadar aylık olarak toplanabilmesi, ikincisi de Türkiye’nin yeni ekonomik modele geçiş için milat olarak kabul edilecek dönem olarak kabul edilebilir olmasıdır. Her iki değişkene ait veriler, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Elektronik Veri Dağıtım sisteminden alınmıştır. Ekonometrik analiz neticesinde ortaya çıkan sonuca göre; kısa dönemde Tüketici Güven Endeksi’nden Tüketim Harcamalarına doğru bir nedensellik ilişkisinin varlığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Tüketici Güven Endeksi
• Tüketim Harcamaları
• Tüketici Kararları
• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
• Nedensellik

AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF RELATIONSHIP BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE INDEX AND CONSUMER PRICE FROM 2004 TO 2016

Öz

In this research, the causality relationship between Consumer Confidence Index and Consumption Expenditure has been studied. Consumer Confidence Index in which the attitude and expectations of the consumers have been evaluated, reflects the data about the general situation of economics and the income of individuals and their expectations. In this sense, in what aspects Consumer Confidence Index affects the Consumption Expenditure has been researched. Accordingly, on both variables belonging up to the time 2004Q1-2016Q1, 49 observations have been made use of. There are two reasons why the observations in this study belong to the years up to 2016. The first of these is that "Consumption Expenditures" can be collected monthly until the relevant period, and the second is that it can be accepted as the period that will be considered as a milestone for the transition to the new economic model of Türkiye. The data belonging to both variables has been taken from the Central Bank of Turkey Data Delivery System. As a result of the analysis implemented by ecometric modelling, it has been realized that there is a causality relationship going from Consumer Confidence Index to Consumption Expenditure in short-run

Anahtar Kelimeler

• Consumer Confidence Index
• Consumption Expenditure
• Consumer Decision
• The Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT)
• Causality

Kaynakça

1. Acemoglu, D. ve Scott, A. “Consumer Confidence and Rational Expectations: Are Agents’ Beliefs Consistent with the Theory?.”, The Economic Journal, 1994, ss.1-19.
2. Arısoy, İbrahim, “Türkiye Ekonomisinde İktisadi Güven Endeksleri ve Seçilmiş Makro Değişkenler Arasındaki İlişkilerin VAR Analizi”, Maliye Dergisi, S.162., ss.304-315.
3. Arısoy İ. ve Aytun, C. “Türkiye’de Tüketim Harcamaları Krediler ve Tüketici Güveni Arasındaki İlişkilerin Analizi”, Business and Economic Research Journal, No:2, ss. 33-45
4. Bozkurt, V., Yusuf (2014), Tüketici Güveni Perakende Satışlardaki Değişimi Öngörebilir Mi?: Bir Örnek Uygulama, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, C.10, S.23, 243-254.
5. Carroll, C. D., Fuhrer, J. C., & Wilcox, D. W. (1994). “Does Consumer Sentiment Forecast Household Spending? If So, Why?.” The American Economic Review, No.5., 1397-1408.
6. Çelik, Sadullah (2010), “An Unconventional Analysis of Consumer Confidence İndex For The Turkish Economy”, International Journal Of Economics And Finance Studies, No.1. 121-129.
7. Dominitz, J., Manski, C., “How Should We Measure Consumer Confidence?”, The Journal of Economic Perspectives, Vol. 18, No. 2 (Spring, 2004), pp. 51-66
8. European Commission, (2011), “The Joint Harmonised EU Programme of Business and Consumer Surveys: User Guide”, http://ec.europa.eu/economy_finance/db_indicators/surveys/documents/userguide_en.pdf

9. Garner, C.A. (1991)., “Forecasting Consumer Spending: Should Economists Pay Attention to Consumer Confidence Surveys?” Federal Reserve Bank of Kansas Economic Review, 1991, pp. 57-71.
10. Görmüş, Ş., Güneş, S. (2010), “Consumer Confidence, Stock Prices and Echange Rates: The Case of Turkey”, Applied Econometrics and International Development, Vol.10, No.2., 2010, 103-114.
11. Katona, George (1960), “Changes in Consumer Expectations and Their Origin”, Princeton University Press, 53-90.
12. Ludvigson, S. C. (2004). “Consumer Confidence And Consumer Spending.” The Journal of Economic Perspectives, No:2, 29-50.
13. Mermer, İrem, “Tüketici Güven Endeksi ve Hisse Senedi Getirileri İlişkisi: BIST Üzerine bir Uygulama, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2014, 1-80.
14. Mishkin, F. S. (1978). Consumer Sentiment and Spending on Durable Goods. Brookings Papers on Economic Activity, No.1. , pp. 217-232.
15. Özsağır, Arif (2007), “Ekonomide Güven Faktörü,” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, C.6, S.20., 46-62.
16. Özdemir, Z., Gonca (2013 Tüketici Güveninin Tüketim Harcamalari İle İlişkisi Ve Öngörü Gücü: Türkiye Örneği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ankara,http://www3.tcmb.gov.tr/kutuphane/TURKCE/tezler/goncaozdemir.pdf (Erişim Tarihi 28.10.2016)
17. UMRSC, Survey of Consumers, University of Michigan, https://data.sca.isr.umich.edu/survey-info.php (Erişim Tarihi:20.10.2016)
18. Türkan, E. (2008). Özel Tüketim Talebinin İzlenmesinde Kartlı Alışveriş: Yeni bir Tüketim Endeksi Önerisi (e.t.t.e) Ankara: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, ss. 1-12.