Saul Aaron Kripke Semantiğinde Özel Adlar ve Gönderim Problemi
Öz
Saul Aaron Kripke, son yüzyılın semantik geleneğinin önemli filozoflarından birisidir. Kripke, özel adların gönderimlerini, olanaklı dünyalar kuramını kullanarak açıklamaya çalışmıştır. Böylece özel adların olanaklı dünyalardaki gönderimi, önermelerin doğruluk değerini belirlemektedir. Ancak Frege ve Russell, özel adların gönderiminde, betimleyici gönderim kuramlarını kullanmıştır. Betimleyici kuramla beraber, özel adlar ile betimleyiciler arasında hem özdeşlik hem de anlamsal bir zorunluluk kurulmuştur. Kripke, olanaklı dünyalar kuramıyla beraber adların gönderimleri ile betimleyicileri arasındaki ilişkiyi olgusal bağlamında değerlendirmiştir. Olanaklı dünyalar kuramı, olgusal dünyanın farklı zihinsel versiyonları olarak karşımıza çıkmaktadır. Zihinsel sürecin ürünleri olan olanaklı dünyalar kuramı, önermelerin olgu bağlamında değerlendirilmesinin sorgulamasına sebep olmuştur. Olgu karşıtı durumların değerlendirilmesiyle özel adlar ve betimleyicileri arasındaki özdeşlik ve anlamsal zorunluluk algısı değişmiştir. Kripke’nin çalışmalarıyla beraber Kant’tan sonra devam eden apriori zorunluluk düşüncesi aposteriori zorunluluğa olanak tanımıştır. Bu çalışmamızda Kripke’nin olanaklı dünyalar kuramı bağlamında özel adların gönderimi ve gönderimin zorunluluk ilişkisi incelenecektir. Ayrıca Kripke semantiğinde özel adlar, gönderim ve betimleyiciler arasındaki gönderim ilişkisi tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyüz, Turgay. “Kant’ın Analitik ve Sentetik Ayrımının Aristotelesçi Felsefe Geleneği Bakımından Değerlendirilmesi,” Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (2017): 149-159.
- Altınörs, Atakan. Dil Felsefesine Giriş. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2003.
- Aristoteles. Metafizik. Çeviren: Ahmet Arslan, İstanbul: Sosyal Yayınları, 2010.
- Başoğlu, Recep Yavuz ve Mehmet Taylan Cüyaz. “Boş Adlar ve Özel Adların Ontolojik Yükü,” Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar (2010/1): 114-126.
- Boz, Erdoğan. “Dil Felsefesine Göre Özel Adların Anlamsal Görünümü,” Türk Dili (2020/2): 36-46.
- Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayıncılık, 2010.
- Çelebi, Vedat. “Kripke’de Özel Adlar, Fiziksel Durumlar ve Zihinsel Durumlar İçin İleri Sürülen Özdeşlik Tezi Tartışması,” Beytülhikme Felsefe Dergisi (2017/2): 51-74.
- Çetres, İbrahim Halil. “Sentaks ve Semantik Arasında: Saul A. Kripke” VI. Mantık Çalıştayı içinde, Editör: Şafak Ural ve Vedat Kamer, 83-87. İstanbul: Mantık Derneği Yayınları, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
18 Ekim 2022
Kabul Tarihi
2 Kasım 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 19
Chicago
Urtekin, Gülsima, ve Serdar Saygılı. 2023. “Saul Aaron Kripke Semantiğinde Özel Adlar ve Gönderim Problemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 19: 6-17. https://doi.org/10.55256/temasa.1190999.