Araştırma Makalesi

Thomas Kuhn’un Fen Eğitimine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi: Endoktrinasyon Çerçevesinde Gelen Tepkiler

Sayı: 18 14 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Thomas Kuhn’un Fen Eğitimine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi: Endoktrinasyon Çerçevesinde Gelen Tepkiler

Öz

Bu makalede, bilim felsefecisi kimliğiyle tanınan Thomas Kuhn’un eğitim ve özellikle fen eğitimi alanındaki görüşlerine değinilmektedir. Fen eğitimi, bilim, bilimin doğası ve bilim uygulamaları hakkında düşünceler geliştirmeye odaklanarak fen öğrenimi için gerekli olan beceri ve anlayışın geliştirilmesini amaçlamaktadır. Fen eğitiminin temel amaçlarından biri bilimin gerçek doğasının tespit edilmesi ve bu doğrultuda bir eğitim modelinin belirlenmesidir. Bu çerçevede Kuhn’un bilim tarihine yönelik incelemeleri neticesinde ileri sürdüğü paradigma kavramı bilimin doğası ve fen eğitimi konusundaki görüşlerin değişimine yol açmıştır. Kuhn açısından fen eğitimi yürürlükteki bilim yapma tarzının temelinde yatan paradigma ve öğretilerinin bilim insanlarına ve öğrencilere aktarılması sürecidir, bu nedenle fen eğitimi yalnızca olağan bilim döneminde mümkündür. Kuhn’un eğitim modeli, mevcut paradigmayla ilişkili olarak karşılaşılan bulmaca ya da sorunları çeşitli örneklerden hareketle tekrar tekrar çözmeye çalışan öğrenciler aracılığıyla gerçekleştirilir. Kuhn’un olağan bilimin sınırları içerisinde kalarak değerlendirdiği fen eğitimi anlayışı eleştirel düşünceyi engellediği iddiasıyla Karl Popper, John Watkins ve Richard Bailey tarafından katı, tutucu, dogmatik ve endoktrinasyonu vurgulayan bir eğitim anlayışı olarak görülmektedir. Bu çerçevede makalede, öncelikli olarak Kuhn’un bilimin doğası ve bilimin gelişim tarzına yönelik belirlemeleri doğrultusunda fen eğitimine yönelik düşünceleri ve bu düşüncelerin eğitim alanındaki yansımaları incelenmektedir. Ardından, Kuhn’un fen eğitimi üzerine görüşlerinin iddia edildiği gibi dogmatik bir yapıda olmadığı, endoktrinasyonu ya da zorla öğretimi vurgulamadığı, bu tür yorumların radikal bir yaklaşımdan öteye gidemediği ileri sürülmektedir. Son olarak makalede, Kuhn’un fen eğitimi anlayışının yalnızca bir durum tespiti ya da bir fen eğitimi tasviri olarak değerlendirilmesi gerektiği düşüncesi ön plana çıkarılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bailey, Richard. “Science, Normal Science and Science Education: Thomas Kuhn and Education,” Learning for Democracy 2, no: 2 (2006): 7-20.
  2. Bailey, Richard. Education in the Open Society – Karl Popper and Schooling. Ashgate: Aldershot, 2000.
  3. Dewey, John. “Science as Subject-matter and as Method,” Science 31, no: 787 (1910): 121-127.
  4. Elkana, Yehuda. “Science, Philosophy of Science and Science Teaching,” Educational Philosophy and Theory 2, no: 1 (1970): 15-35.
  5. Erduran, Sibel. “Fen Bilimlerine Alanlararası Bakış ve Eğitimde Uygulamalar,” Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 1, no: 1 (2013): 43-49.
  6. Hodson, Derek. “Philosophy of Science, Science, and Science Education,” Studies in Science Education 12, (1985): 25-57.
  7. Kuhn, Thomas. “Keşfin Mantığı mı Yoksa Araştırmanın Psikolojisi mi?” Bilginin Gelişimi & Bilginin Gelişimiyle İlgili Teorilerin Eleştirisi içinde, Editör: Imre Lakatos ve Alan Musgrave, 1-29. İstanbul: Paradigma Yayınları, 1992.
  8. Kuhn, Thomas. Bilimsel Devrimlerin Yapısı. Çeviren: N. Kuyaş, İstanbul: Kırmızı Yayınları, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2022

Kabul Tarihi

1 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 18

Kaynak Göster

Chicago
Yardımcı, Alper Bilgehan, ve Mehmet Ali Sarı. 2022. “Thomas Kuhn’un Fen Eğitimine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi: Endoktrinasyon Çerçevesinde Gelen Tepkiler”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 18: 173-85. https://doi.org/10.55256/temasa.1202382.