Araştırma Makalesi

Platon’da Ahlak ve Siyaset İlişkisi

Sayı: 20 15 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Platon’da Ahlak ve Siyaset İlişkisi

Öz

Platon’un siyasi görüşleri sıklıkla Devlet’te ortaya koyulan “filozof kral” önermesinin sınırları dahilinde yorumlanmakta ve buradan hareketle Platon, ütopik ve aynı zamanda totaliter bir yönetim taraftarı olarak suçlanmaktadır. Bu bakış açısı bir yandan Devlet’in asıl amacının birey ve toplumda adaletin tesis edilmesi ve siyasi etik temelde adil olmayan rejimlerin esaslı bir eleştirisinin yapılması olduğunu ihmal ederken, diğer yandan filozof kral önermesinin son dönem eserleri Devlet Adamı ve Yasalar’da revize edilmiş olmasını göz ardı etmektedir. Elbette Platon’un ahlak ve siyaset anlayışının sistematik bir bütünlükte olmayışı sözünü ettiğimiz hatalı yorumlara zemin hazırlamaktadır. Zira Platon’da henüz ne felsefenin teorik uğraşlarından bağımsız bir şekilde konumlandırılmış pratik bir saha ne de açık olarak sınırları birbirinden ayırt edilmiş etik-politik olgular alanı mevcuttur. Bu sebeple Platon’da ahlak ve siyaset ilişkisini araştırırken karşımıza çıkan en büyük güçlük, düşünürün yaşadığı dönemde bu iki sahanın nerdeyse tümüyle iç içe geçmiş olmasıdır. Öte yandan Platon’un pratik sahada (ahlaki ve siyasi olan arasında) bir ayrımı tercih etmeme ihtimalini de hesaba katmak zorundayız. İşte bu yazının öncellikli amacı Platon’un, başta adalet kavramında olmak üzere felsefi sisteminin temel kavram ve varsayımlarında ahlak ile siyaset arasında nasıl bir ilişki tesis ettiğini ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ağaoğulları, Mehmet Ali. Kent Devletinden İmparatorluğa. Ankara: İmge Kitapevi, 2004.
  2. Annas, Julia. “Politics and Ethics in Plato’s Republic” in Politeia. Klassiker Auslegen, Editör: O. Höffe, 105-121. Berlin: Akademie Verlag, 2011.
  3. Annas, Julia. An Introduction to Plato’s Republic. Oxford: Oxford University Press, 1981.
  4. Aristoteles. Nikomakhos’a Etik. Çeviren: Saffet Babür, Ankara: Ayraç Yayınevi, 1998.
  5. Baumanns, Peter. Einführung in die praktische Philosophie. Stuttgart: Friedrich Frommann Verlag, 1977.
  6. Boyacı, Nihal Petek. “Platon” Siyaset Felsefesi Tarihi. Platon’dan Zezek’e içinde, Editör: A. Tunçel ve K. Gülenç, 23-47. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2017.
  7. Davidson, Thomas. Greklerde Eğitim Düşüncesi. Çeviren: A. Aydoğan, İstanbul: Say Yayınları, 2008.
  8. Despotopoulos, Konstantinos. “Die politische Philosophie Platons,” Archiv für Rechts- und Sozialphilosophie 73, no. 2 (1987): 179-194.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eskiçağ Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2023

Kabul Tarihi

21 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 20

Kaynak Göster

Chicago
Çilingir, Lokman. 2023. “Platon’da Ahlak ve Siyaset İlişkisi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 20: 213-35. https://doi.org/10.55256/temasa.1367200.