Friedrich Nietzsche’de Acı Kavramına Nietzsche Ağladığında Filmi Üzerinden Filmozofik Bakış

Yıl 2025, Sayı: 24, 113 - 132, 01.12.2025

Birgül Alıcı , Nevin Arvas

https://doi.org/10.55256/temasa.1767507

Öz

Dünyada insanın gelişimini, kendi iradesini eline alarak hayata evet deme pratiğine dayandıran ünlü filozof Friedrich Nietzsche, herhangi bir duygunun veya düşüncenin esiri olmadan kişinin kendini gerçekleştirmesi gerektiğine dikkat çeker. Ona göre bu yolda ‘acı’ sıradan bir kötülük veya bastırılması gereken bir duygu değil; insan varoluşunun yapısal, dönüştürücü ve hatta yüceltici bir öğesidir. Bu öğreti, düşünürün metafizik eleştirisi, kültür yorumu ve psikolojik analizleri üzerine bina edilmiş özgün bir perspektif sunar. Bu çalışmanın amacı, Nietzsche’nin acı kavramının filmozofik yaklaşımla nasıl ele alınıp düşünüldüğünü ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışmada Friedrich Nietzsche’yi ana karakter olarak ele alması nedeniyle amaçsal örneklem tekniği ile seçilen Nietzsche Ağladığında filmi, filmozofik yöntemle analiz edilmiştir. Nietzsche’nin ahlak, iyi-kötü, din gibi pek çok konuda görüşleri ve eserleri bulunduğundan çalışma, varoluşçu görüşleri ekseninde ele aldığı acı kavramı odağında sınırlandırılmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda filmde Breuer ve Nietzsche karakterleri özelinde varoluşsal sorunlar içinde acılarla mücadele etme pratikleri üzerine bir filmozofik düşünme sunulduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sinema , Acı , Filmozofik Düşünme , Friedrich Nietzsche , Nietzsche Ağladığında

A Filmosophic View of the Concept of Pain in Friedrich Nietzsche Through the Film When Nietzsche Wept

Öz

The renowned philosopher Friedrich Nietzsche, who grounded human development in the practice of affirming life by taking control of one's own will, emphasizes that a person must realize themselves without being enslaved by any emotion or thought. According to him, on this path, 'pain' is not an ordinary evil or an emotion to be suppressed; it is a structural, transformative, and even sublime element of human existence. This doctrine offers a unique perspective built upon the thinker's metaphysical critique, cultural commentary, and psychological analyses. The purpose of this study is to reveal how Nietzsche's concept of pain is approached and contemplated from a filmosophic perspective. To this end, the film When Nietzsche Wept, chosen using a purposive sampling technique due to its central focus on Friedrich Nietzsche as the main character, was analyzed with the filmosophic method. Since Nietzsche has views and works on many subjects such as morality, good and evil, and religion, the study was limited to focusing on the concept of pain within the framework of his existentialist views. As a result of the study, it was understood that the film presents a filmosophic reflection on the practices of struggling with pain within existential problems, specifically through the characters of Breuer and Nietzsche.

Anahtar Kelimeler

Cinema , Pain , Filmosophic Thinking , Friedrich Nietzsche , When Nietzsche Wept

Kaynakça

• Akçağ, Bülent. “Nietzsche’nin ‘Üstinsanı’ ile Jim Jarmusch’un ‘Zombileşen İnsanının’ Karşılaşması,” Sinefilozofi Dergisi 4, sayı: 8 (2019): 177-179.
• Aydınlı, Süleyman. “Filmozofi: Sinemayı Yepyeni Tarzda Anlamak için Bir Manifesto,” Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi 4, sayı: 1 (2019): 183-86.
• Bir, Çiğdem. “The Dark Knight Filmindeki Joker Karakterinin Nietzsche’nin Üstinsanı Olarak İncelenmesi,” SineFilozofi Dergisi 4, sayı: 2 (2020): 266-269. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.675542
• Bozkurt Avcı, İkbal. "Dasein’ı Filmozofik Düşünmek: Bir Film-Zihin Olarak 'Hayat Ağacı',” Erciyes İletişim Dergisi / Journal of Erciyes Communication 7, sayı: 2 (2020): 1431-1452. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.708515
• Çapın, Sema. “Tasavvuf Edebiyatındaki İnsan-ı Kâmil ile Nietzsche Nihilizmindeki Üstinsanın Mukayesesi,” Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi 9, sayı: 18 (2023): 252-269.
• Çiçek, Ali ve Serkan Saygılı. “Friedrich Nietzsche Felsefesinde İnsan Problemi,” Kalemname Dergisi 10, sayı: 19 (2025): 1-16.
• Deleuze, Gilles. Nietzsche and Philosophy. New York: Continuum, 1983.
• Dürre, Mazlum. “Nietzsche’nin Nihilizm Söylem,” Felsefe Arkivi 52, (2020): 83–96. https://doi.org/10.26650/arcp2020-005
• Emir Özer, Z. “‘Eksik’ Hayvan – ‘Üstün’ İnsan Karşıtlığının Ötesinde: Nietzsche’de Unutma ve Derrida’da Dokunma Üzerine,” Jomops 1, sayı: 1 (2020): 97–103. https://doi.org/10.47333/modernizm.2020165084
• Folscheid, Dominique. Felsefe Akımları. Dost Kitabevi Yayınları, 2005.
• Frampton, Daniel. Filmosophy. Wallflower Press, 2006.
• Frampton, Daniel. Filmozofi: Sinemayı Yepyeni Bir Tarzda Anlamak İçin Manifesto. Çeviren: Cem Soydemir, Metis Yayınları, 2013.
• Heidegger, Martin. Heidegger. Çeviren: Ahmet Aydoğan, İstanbul: Say Yayınları, 2008.
• Işıklar, Uğur. “Kriz ve Fırsat Arasındaki İnce Çizgi: Nietzsche’nin Üstinsan Düşüncesi Bağlamında Tayfun Pirselimoğlu’nun Yol Kenarı Filmi,” Sinefilozofi Dergisi 7, sayı: 13 (2022): 126-141. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.949117
• Köse, Hüseyin ve Ömer Alanka. “Tekdüze Yaşamın Metafizik Şiddeti: Torino Atı,” İleti-ş-im sayı: 20 (2014): 9-31.
• Nehamas, Alexander. Edebiyat Olarak Yaşam: Nietzsche Açısından. Çeviren: Cem Soydemir, Ayrıntı Yayınları, 1999.
• Nietzsche, Friedrich. Böyle Buyurdu Zerdüşt. Bursa: Asa Kitabevi, 1999.
• Nietzsche, Friedrich. Böyle Söyledi Zerdüşt. Çeviren: Mehmet Tüzel, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011.
• Nietzsche, Friedrich. Deccal. İstanbul: Say Yayınları, 2014.
• Nietzsche, Friedrich. Deccal: Hristiyanlığa Lanet. Çeviren: Ayça Kaya, Say Yayınları, 2008.
• Nietzsche, Friedrich. Eğitici Olarak Schopenhauer: Zamana Aykırı Bakışlar 3. Çeviren: Mustafa Tüzel, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015.
• Nietzsche, Friedrich. İyinin ve Kötünün Ötesinde. İstanbul: Say Yayınları, 2013.
• Nietzsche, Friedrich. The Birth of Tragedy. Karbon Kitaplar, 2021.
• Nietzsche, Friedrich. The Will to Power. Çeviren: Walter Kaufmann ve R. J. Hollingdale, New York: Random House, 1967.
• Oğuzcan, Derya ve Gökmen Parlayandemir. “Çağdaş Türk Sinemasına Filmozofik Bakış,” Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi 18, (2021): 8-33.
• Öner, Erkan ve Serdar Çevikbaş. “Nietzsche’nin Platon Eleştirisi: Platoncu Değerlerin Yeniden Değerlendirilmesi,” Kaygı 31, (2018): 109-127. https://doi.org/10.20981/kaygi.474497
• Raptis, Buket Korkut. “Nietzsche’nin Bakışından Varoluşçuluk,” Kaygı 19, sayı: I1 (2020): 500-517.
• Rempel, Gerhard. “Sören Kierkegaard and Existentialism,” (1959): 41–43. Erişim 5 Haziran 2025.https://www.sorenkierkegaard.nl/artikelen/Engels/041.%20Soren%20Kierkegaard%20and%20Existentialism.pdf
• Sartre, Jean-Paul. Varlık ve Hiçlik: Fenomenolojik Ontoloji Denemesi. İstanbul: İthaki Penguen Kitap, 2014.
• Sartre, Jean-Paul. Varoluşçuluk. İstanbul: Say Yayınları, 1996.
• Schopenhauer, Arthur. Hayatın Anlamı. İstanbul: Say Yayınları, 2013.
• Solomon, Robert C. ve Kathleen M. Higgins. Reading Nietzsche. New York: Oxford University Press, 1988.
• Strathern, Paul. 90 Dakikada Kierkegaard. İstanbul: Gendaş, 1999.
• Tatar, Veysel. “Nietzsche’den İnsana Kısa Bir Bakış,” Çankırı Karatekin Üniversitesi Felsefe Bölümü I. Lisansüstü Felsefe Kongresi (2022): 338–345.
• Wisser, Richard. “Friedrich Nietzsche: Üstün İnsan Görünürde Mi?,” Felsefe Arkivi 27, (2013): 75–97.