Araştırma Makalesi

Ilımlılıktan İkircikliğe: Charles Taylor’ın Otantiklik ve Anlam Ufku Kavramlarının Bir Eleştirisi

Sayı: 24 1 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Ilımlılıktan İkircikliğe: Charles Taylor’ın Otantiklik ve Anlam Ufku Kavramlarının Bir Eleştirisi

Öz

Charles Taylor, modernleşme sürecinin insanlığa miras bıraktığı üç temel problemi teşhis ederken, birbiriyle iç içe geçen bu sorunları “bireyciliğin anlam kaybı”, “araçsal aklın egemenliği” ve “özgürlüğün daralması” olarak adlandırmaktadır. Bu makale, Taylor’ın “modernliğin sıkıntıları” olarak nitelendirdiği bu problemlere getirdiği çözüm arayışında merkezi bir konum verdiği “otantiklik” ve “anlam ufku” kavramlarını sorunsallaştırmakta ve bu kavramlardaki anlamsal ikircikliğin teşhis edilen sorunlara çözüm üretme kapasitesini zayıflattığını savunmaktadır. Bu savunuya göre söz konusu kavramsal ikircikliğin kaynağında, Taylor’ın düşünce çizgisi boyunca pozitif ve negatif özgürlük kuramları arasında salınan ikircikli konumlanışı yatmaktadır. Çalışma, bu sav çerçevesinde, literatürde Taylor’a yöneltilen üç temel itirazı ve bu itirazlara Taylor’ın verdiği yanıtları incelemekte; söz konusu yanıtların eleştirileri bertaraf etmeyi başaramadığını ileri sürmektedir. Taylor’ın felsefesine yöneltilen ilk eleştiri, liberal tarafsızlık ile perfeksiyonizmin kuramsal olarak bağdaşmadığı iddiasıdır. İkinci eleştiri, postmodern çoğulculuk koşullarında onun “anlam inşası” anlayışının normatif temellerinin belirsiz kaldığı savını dile getirmektedir. Üçüncü eleştiri ise, Taylor’ın otantiklik idealinin modern teknoloji karşısında ontolojik açıdan yetersiz kaldığını öne sürmektedir. Gerek bu itirazlardan önce benimsediği pozisyonunda gerekse onlara verdiği yanıtlarda Taylor, bir yandan otantikliğin “iyi”nin tekil bir içeriğinin dayatılmasına indirgenmesi şeklindeki pozitif özgürlük eleştirisinden kaçınmaya, öte yandan toplumların biçimlenişinde bazı pozitif değerlerin kurucu rolünü yadsıdığı için eleştirilen negatif özgürlük anlayışına yöneltilen itirazlardan uzak durmaya çalışarak “ılımlı” bir ara konum geliştirmeye gayret etmiştir. Ancak birbirleriyle uzlaşmaz geleneklerden kavramları sentezleme girişimi, pozisyonunda sistematik bir kavramsal ikirciklilik ortaya çıkarmıştır. Makale, “otantiklik” ve “anlam ufku” kavramlarına odaklanarak, Taylor’ın konumunun bu kavramların ait oldukları geleneklerdeki nispeten belirgin anlamlarını aşındırdığını ve böylece teşhis ettiği sorunları çözmede yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

yoktur

Kaynakça

  1. Berlin, Isaiah. “Two Concepts of Liberty” in Four Essays on Liberty, 118-172. Oxford: Oxford University Press, 1969.
  2. Bloom, Allan. The Closing of the American Mind. New York: Simon & Schuster, 1987.
  3. Feenberg, Andrew. Between Reason and Experience: Essays in Technology and Modernity. Cambridge, MA: MIT Press, 2010.
  4. Gadamer, Hans-Georg. Truth and Method. Çevirenler: Joel Weinsheimer ve Donald G. Marshall, New York: Crossroad, 1989.
  5. Gadamer, Hans-Georg. Truth and Method. 2nd. Çevirenler: Joel Weinsheimer ve Donald G. Marshall, London: Continuum 2004.
  6. Harvey, David. Postmodernliğin Durumu. Çeviren: Sungur Savran, İstanbul: Metis Yayınları, 2010.
  7. Heidegger, Martin. Being and Time. Çevirenler: John Macquarrie ve Edward Robinson, Oxford: Blackwell, 2001.
  8. Lyotard, Jean-François. The Postmodern Condition: A Report on Knowledge. Çevirenler: Geoff Bennington ve Brian Massumi, Manchester: Manchester University Press, 1994.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Felsefesi , Çağdaş Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

19 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 24

Kaynak Göster

Chicago
Duran, Elif. 2025. “Ilımlılıktan İkircikliğe: Charles Taylor’ın Otantiklik ve Anlam Ufku Kavramlarının Bir Eleştirisi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 24: 408-23. https://doi.org/10.55256/temasa.1805228.