Platon’da Oyunun Bağlayıcı İşlevi Üzerine

Öz

Platon’da oyun kavramı çoğunlukla etik ve pedagojik işlevleri açısından ele alınır. Bu çalışmada ise Platon’un bu kavramı aynı zamanda bilgi hiyerarşisinde bilgi ve sanı arasında, din düşüncesinde ise tanrı ve insan arasında bir bağlayıcı ve aracı kavram olarak nasıl kullandığı üzerinde durulacaktır. Oyun, Platon’un epistemolojisinde doğrudan yer alan bir kavram değil, bulanık alanları ve geçiş bölgelerini açıklamak için kullanılan işlevsel bir kavramdır. Platon’da tanrı-insan ilişkisi oyun olarak gerçekleşir ve hakikat yolunda tanrılar insanın oyun arkadaşıdır. Tanrıların eylemleri insana oyun olarak görünür çünkü bu alan insan bilgisine açık değildir. Platon, ne zaman tanrılarla ilgili konuşmak gerekse çekimser davranır ve oyunbaz bir üsluba başvurur. Bu nedenle Platon’un felsefesinde mitolojik tanrıların idealar karşısındaki ikincil konumu ve bu tanrılara felsefesinde yer verme biçimi de oyun kavramıyla doğrudan bağlantılı olarak ele alınır. Platon için felsefenin kendisi dahi eğlenceli bir uğraş yani bir oyundur. Bu açıdan oyun kavramı olmaksızın Platon’un felsefesini anlamanın mümkün olmayacağı düşünülerek; bu kavramın evren anlayışıyla epistemolojisini bir araya getirmek için neden gerekli bir kavram olduğu gösterilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Oyun
• Platon
• Tanrı-İnsan İlişkisi
• Bilgi Hiyerarşisi
• Hakikat

On The Connective Function of Play in Plato

Öz

In Plato, the concept of play is mostly considered in terms of its ethical and pedagogical functions. This study, however, will focus on how Plato also uses this concept as a connecting and mediating concept between knowledge and opinion in the hierarchy of knowledge, and between God and man in religious thought. Play is not a concept directly present in Plato's epistemology, but rather a functional concept used to clarify ambiguous areas and transitional zones. In Plato, the relationship between God and man takes place as play, and in the adventure of truth, the gods are man's playmates.The actions of the gods appear as play to man because this realm is not open to human knowledge. Whenever Plato needs to speak about the gods, he is hesitant and resorts to a playful style. Therefore, the secondary position of mythological gods vis-à-vis the Forms and the way he incorporates these gods into his philosophy are also directly related to the concept of play. For Plato, even philosophy itself is an enjoyable pursuit, that is, a game. Therefore, considering that it is impossible to understand Plato's philosophy without the concept of play, this study will attempt to demonstrate why this concept is necessary for bringing together his understanding of the universe and his epistemology.

Anahtar Kelimeler

• Play
• Plato
• God-Man Relationship
• Hierarchy Of Knowledge
• Truth

Kaynakça

1. Ardley, Gavin. “The Role of Play in the Philosophy of Plato,” Philosophy (1967): 226-244.
2. Aydın, Hasan. Eski Yunan Felsefesinde Aşk. İstanbul: Bilim ve Gelecek, 2013.
3. Brisson, Luc. Plato the Myth Maker. Çeviren: Gerard Naddaf, Chicago: The University of Chicago, 1998.
4. Brun, Jean. Platon ve Akademia. Çeviren: İsmail Yerguz, Ankara: Dost, 2007.
5. Copleston, Frederick. Platon. Çeviren: Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea, 1998.
6. Cornford, Francis Macdonald. Platon'un Epistemolojisi. Çeviren: Ahmet Cevizci, İstanbul: Albaraka, 2022.
7. Dursun, Yücel. Oyunun Ontolojisi. Ankara: Doğu Batı, 2014.
8. Elias of Alexandria. “Prolegomena philosophiae” in Commentaria in Aristotelem Graeca, vol. 18, pt. 1, Editör: Hermann Usener, 118.13-19. Berlin: Georg Reimer, 1900.

9. Erhat, Azra. Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi, 1972.
10. Gökberk, Macit. Felsefe Tarihi. İstanbul: Remzi, 2008.
11. Guthrie, W.K.C. Yunan Felsefesi tarihi-IV. Çeviren: Ahmet Ergenç, İstanbul: Kabalcı, 2021.
12. Han, Yingyi. “Divine Play: Religious Interpretation of Play Philosophy,” HTS Teologiese Studies / Theological Studies 80, (1), (2024): 1-7.
13. Herakleitos. Fragmanlar. Çeviren: Cengiz Çakmak, İstanbul: Alfa, 2014.
14. Huizinga, Johan. Homo Ludens. Çeviren: Mehmet Ali Kılıçbay, Ankara: Doğu Batı, 2023.
15. Jaeger, Werner. İlk Yunan Filozoflarında Tanrı Düşüncesi. Çeviren: Güneş Ayas, İstanbul: İthaki, 2011.
16. Leartios, Diogenes. Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri. Çeviren: Candan Şentuna, İstanbul: Yapı Kredi, 2022.
17. Platon. Birinci Alkibiades. Çeviren: İrfan Şahinbaş, İstanbul: MEB, 1997.
18. Platon. Devlet Adamı. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2014.
19. Platon. Devlet. Çevirenler: Sabahattin Eyüboğlu ve M. Ali Cimcoz, İstanbul: Türkiye İş Bankası, 2000.
20. Platon. Gorgias. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2011.
21. Platon. İon. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2017.
22. Platon. Kratylos. Çeviren: Erman Gören, İstanbul: Dergâh, 2016.
23. Platon. Lysis, Lakhes. Çeviren: Sabahattin Eyüboğlu, İstanbul: Sosyal, 2001.
24. Platon. Minos-Epinomis. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2013.
25. Platon. Phaidros. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2017.
26. Platon. Philebos. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2019.
27. Platon. Protagoras. Çeviren: Nurettin Şazi Kösemihal, İstanbul: Sosyal, 2001.
28. Platon. Sofist. Çeviren: Mehmet Karasan, İstanbul: MEB, 1988.
29. Platon. Sokrates'in Savunması. Çeviren: Erman Gören, İstanbul: Kabalcı, 2006.
30. Platon. Şölen. Çeviren: Eyüp Çoraklı, İstanbul: Alfa, 2022.
31. Platon. Theaitetos. Çeviren: Furkan Akderin, İstanbul: Say, 2018.
32. Platon. Timaios. Çeviren: Özgüç Orhan, Ankara: Fol, 2024.
33. Platon. Yasalar. Çevirenler: Candan Şentuna ve Saffet Babûr, İstanbul: Kabalcı, 2007.
34. Sageng, John Richard. “Introduction to Part III: Games and Gameworlds” in The Philosophy of Computer Games, Editörler: John Richard Sageng vd., 177-183. Dordrecht, Heidelberg, New York, London: Springer, 2012.
35. Sevil, Ekrem. Platon'un Tanrı Anlayışı. İstanbul: Birey, 2007.
36. Tuncel, Bedrettin. Tiyatro Tarihi Cilt 1. İstanbul: Devlet, 1938.
37. Yıldız, Erdal. “Aion'un Oyunu,” Kutadgubilig Felsefe-Bilim Araştırmaları Dergisi (11), (2007): 45-63.
38. Zeller, Eduard. Grek Felsefesi Tarihi. Çeviren: Ahmet Aydoğan, İstanbul: Say, 2017.