Bonnie Honig’in Agonistik Hümanizmi Bağlamında İnsan Haklarının Antropolojisini Yeniden Düşünmek

Öz

İnsan hakları birçok kavram gibi belli bir insan veya insan doğası anlayışına dayanmaktadır. Ancak bu temellendirme pratik ve teorik yönden birçok eleştiri ile karşılaşmaktadır. Eleştirel yazın incelediğinde merkezi eleştirinin insan haklarının temelindeki soyut, özcü ve metafizik bir insan anlayışına odaklandığı görülmektedir. Bununla birlikte insan haklarının insan doğasıyla ilgisine yakından bakıldığında en temel antropolojik problemin metafizik-normatiflik paradoksu olduğu söylenebilir. Ancak bu sorunun ya normatif temelciliği yücelten ya da antropolojiyi tamamen yok sayarak hakları siyasal düzenin işlevsel araçlarına indirgeyen kısır yaklaşımlar tarafından ele alındığı izlenmektedir. Bu tespit ise insan hakları antropolojisini yeniden ele almayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Bonnie Honig’in agonistik hümanizm anlayışını merkeze alarak, belirtilen insan hakları paradoksunun bu ikili temellendirme çerçevesinin ötesinde nasıl yeniden düşünülebileceğini tartışmaktır. Çalışmanın sonucunda, üzerinde düşünülmesi gereken sınırlılıkları ile birlikte Honig’in yaklaşımının metafiziğe düşmeyen ancak belli bir antropolojik temeli yok saymayan dinamik, performatif ve çoğulcu bir antropolojiye imkân sunduğu ileri sürülmektedir. Bu yönüyle çalışma, insan haklarının yeniden üretken bir şekilde düşünülebilmesi için literatüre alternatif bir antropoloji perspektifi sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Hakları
• Felsefi Antropoloji
• Metafizik-Normatiflik Paradoksu
• Bonnie Honig
• Agonistik Hümanizm

Rethinking the Anthropology of Human Rights in the Context of Bonnie Honig's Agonistic Humanism

Öz

Human rights, like many concepts, are based on a particular understanding of humanity or human nature. However, this justification faces numerous criticisms, both in practice and theory. A review of critical literature reveals that the central critique focuses on an abstract, essentialist, and metaphysical understanding of humanity underlying human rights. However, a closer look at the relationship between human rights and human nature reveals that the most fundamental anthropological problem is the paradox of metaphysics and normativity. However, it seems that this problem is addressed by sterile approaches that either glorify normative foundationalism or completely disregard anthropology, reducing rights to functional tools of the political order. This finding necessitates a re-examination of the anthropology of human rights. The aim of this study is to discuss how the aforementioned human rights paradox can be rethought beyond this dualistic framework, centering on Bonnie Honig's understanding of agonistic humanism. The study concludes that, despite its limitations, Honig's approach offers the possibility of a dynamic, performative and pluralistic anthropology that avoids metaphysics but does not disregard a certain anthropological foundation. In this respect, the study aims to offer an alternative anthropological perspective to the literature, enabling a productive rethinking of human rights.

Anahtar Kelimeler

• Human Rights
• Philosophical Anthropology
• The Paradox of Metaphysics and Normativity
• Bonnie Honig
• Agonistic Humanism

Kaynakça

1. Agamben, Giorgio. Kutsal İnsan: Egemen, İktidar ve Çıplak Hayat. Çeviren: İsmail Türkmen, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2001.
2. Arendt, Hannah. Totalitarizmin Kaynakları 2: Emperyalizm. Çeviren: Bahadır Sina Şener, İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
3. Baxi, Upendra. The Future of Human Rights. 2. ed. New Delhi and New York: Oxford University Press, 2006.
4. Bodin, Jean. On Sovereignty: Four Chapters from The Six Books of the Commonwealth. New York: Cambridge University Press, 2010.
5. Butler, Judith. Antigone’s Claim: Kinship Between Life and Death. New York: Columbia University Press, 2000.
6. Celermajer, Danielle ve Alexadre Lefebvre. “Bringing the Subject of Human Rights into Focus” in The Subject of Human Rights, Editörler: Danielle Celermajer ve Alexandre Lefebvre, 1-25. California: Stanford University Press, 2020.
7. Cevizci, Ahmet. ed. Paradigma Felsefe Sözlüğü. 6. baskı. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2005.
8. Connolly, William E. Identity-difference: Democratic Negotiations of Political Paradox. London: University of Minnesota Press, 1991.

9. Dembour, Marie-Bénédicte. Who Believes in Human Rights? New York: Cambridge University Press, 2006.
10. Donnelly, Jack. Universal Human Rights in Theory and Practice. New York: Cornell University Press, 2013.
11. Douzinas, Costas. İnsan Haklarının Sonu. Çevirenler: Kasım Akbaş ve Umre Deniz Tuna, Ankara: Dipnot Yayınları, 2018.
12. Foucault, Michel. Özne ve İktidar. Çevirenler: Işık Ergüden ve Osman Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2011.
13. Foucault, Michel. Toplumu Savunmak Gerekir. Çeviren: Şehsuvar Aktaş, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2002.
14. Heyd, David. “Human Nature: An Oxymoron?,” Journal of Medicine and Philosophy 28, sayı: 2 (2003): 151-169. https://doi.org/10.1076/jmep.28.2.151.14205
15. Hobbes, Thomas. Leviathan. Çeviren: Semih Lim, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2007.
16. Honig, Bonnie. “The Time of Rights: Emergent Thoughts in an Emergency Setting” in The New Pluralism. William Connolly and The Contemporary Global Condition, Editörler: David Campbell ve Morton Schoolman, 85-120. Durham and London: Duke University Press, 2008.
17. Honig, Bonnie. Antigone, Interrupted. New York: Cambridge University Press, 2013.
18. Honig, Bonnie. Emergency Politics Paradox, Law, Democracy. Princeton and Oxford: Princeton University Press, 2009.
19. Honig, Bonnie. Political Theory and the Displacement of Politics. 30th Anniversary Edition. Ithaca and London: Cornell University Press, 2023.
20. Hoover Joe. “Towards a Politics for Human Rights: Ambiguous Humanity and Democratizing Rights,” Philosophy And Social Criticism 39, sayı: 9 (2013b): 935-961.
21. Hoover, Joe. “Rereading the Universal Declaration of Human Rights: Plurality and Contestation, Not Consensus,” Journal of Human Rights 12, sayı: 2 (2013a): 1-39. https://doi.org/10.1080/14754835.2013.784663
22. Kant, Immanuel. Groundwork of the Metaphysics of Morals. Çeviren: Mary Gregor, Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
23. Lacan, Jacques. The Seminar of Jacques Lacan: Book VII: The Ethics of Psychoanalysis, 1959-1960. Çeviren: Dennis Porter, New York: W. W. Norton & Company, 1992.
24. Langlois, Anthony J. “The Elusive Ontology of Human Rights,” Global Society 18, sayı: 3 (2004): 243-261. doi: 10.1080/1360082042000221469 Mouffe, Chantal. “Democracy, Human Rights and Cosmopolitanism: An Agonistic Approach” in The Meanings of Rights: The Philosophy and Social Theory of Human Rights, Editörler: Costas Douzinas ve Conor Gearty, 181-192. United Kingdom: Cambridge University Press, 2014.
25. Mouffe, Chantal. Dünyayı Politik Düşünmek: Agonistik Siyaset. Çeviren: Murat Bozluolcay, İstanbul: İletişim Yayınları, 2015.
26. Nietzsche, Friedrich. The Will to Power. Çevirenler: R. J. Hollingdale ve Walter Kaufmann, New York: Random House, 1967.
27. Pollman, Arnd. “Human Rights Beyond Naturalism” in Human Rights and Human Nature. Editörler: Marion Albers, Thomas Hoffmann ve Jörn Reinhardt, 121-136. Dordrecht: Springer, 2014.
28. Rancière, Jacques. “İnsan Hakları’nın Öznesi Kimdir?,” Çeviren: Emre Koyuncu, Tesmeralsekdiz 04 İnsan Hakları: Nasıl Hak, Hangi İnsan 3, sayı: 4 (2009): 53-65.
29. Rawls, John. A Theory of Justice. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1999.
30. Schaap, Andrew. “Introduction” in Law and Agonistic Politics. Editör: Andrew Schaap, 6-25. Farnham: Ashgate, 2009.
31. Schmitt, Carl. Siyasi İlahiyat: Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm. Çeviren: Emre Zeybekoğlu, Ankara: Dost Kitabevi, 2005.
32. Sophokles, Antigone. Çeviren: Ari Çokona, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2021.
33. Stucki, Saskia. One Rights: Human and Animal Rights in the Anthropocene. Switzerland: Springer, 2023.