Anarşizmin Sınırında Bir Liberteryen: Murray N. Rothbard ve Anarko-kapitalist Felsefesi

Öz

Literatürde “bireyci anarşizm”, “serbest piyasa anarşizmi” gibi kavramsallaştırmalarla anılan anarko-kapitalizm, minarşizmle birlikte liberteryenizmin çağdaş ve özgün yorumlarından birisidir. Bilindiği üzere anarko-kapitalizm bir yandan cebir ve tekel aracı olarak gördüğü devleti reddetmekte ve böylece anarşizme oldukça yakın bir pozisyonda konumlanmaktadır. Ama diğer yandan eşitlik karşısında tercihini özgürlükten yana kullanarak ve özel mülkiyetin dokunulmazlığını savunarak liberal değerlere de bağlılığını muhafaza etmektedir. Devlete yönelik radikal eleştirileri nedeniyle klasik liberalizmden büyük bir kopuşu temsil etse de anarko-kapitalizmin özgürlük ve mülkiyet haklarına yaptığı baskın ve belirgin vurgu nedeniyle anarşizmle klasik liberalizm arasında bir yerde durduğu ve ikisinin arasında bir denge ve yeni sentez kurma çabası olduğu söylenebilir. Bu çalışmada anarşizmle liberalizm arasında bir sentez kurma çabası olarak değerlendirilebilecek olan anarko-kapitalizm, önemli temsilcilerinden Murray Newton Rothbard’ın görüşleri dolayımında incelenecektir. Onun görüşleri daha çok, mülkiyetin savunusu ve devlete yönelik eleştirel tutumu üzerinden şekillenmektedir. Ancak insanı konu edinen her disiplinin, arka planda felsefi bir antropolojiye dayandığı dikkate alındığında bu görüşlerin söz konusu antropolojik temelin hesaba katılmaksızın anlaşılması da mümkün değildir. İşte bu makalede, Rothbard’ın anarko-kapitalist felsefesi, dayandığı felsefi kabuller ve antropolojik temeller bağlamında incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Liberteryenizm
• Minarşizm
• Anarko-Kapitalizm
• Murray N. Rothbard

A Liberterian on the Edge of Anarchism: Murray N. Rothbard and His Anorcho-kapitalist Philosophy

Öz

Anarcho-capitalism, referred to in the literature with conceptualizations such as “individualist anarchism” and “free market anarchism,” is one of the contemporary and original interpretations of libertarianism, along with minarchism. As is well known, anarcho-capitalism rejects the state, which it views as an instrument of coercion and monopoly, and thus occupies a position quite close to anarchism. But on the other hand, it maintains its commitment to liberal values by choosing freedom over equality and defending the sanctity of private property. Although it represents a major departure from classical liberalism due to its radical criticism of the state, anarcho-capitalism can be said to occupy a position somewhere between anarchism and classical liberalism due to its dominant and pronounced emphasis on freedom and property rights, and to represent an effort to establish a balance and a new synthesis between the two. In this article, anarcho-capitalism, which can be seen as an attempt to synthesize anarchism and liberalism, will be examined in the context of the views of one of its important representatives, Murray Newton Rothbard. His views are shaped more by his stance on defending property and criticizing the state. However, considering that every discipline dealing with humans is based on a philosophical anthropology in the background, it is impossible to understand these views without taking into account the aforementioned anthropological foundation. In this article, Rothbard's anarcho-capitalist philosophy will be examined in the context of the philosophical assumptions and anthropological foundations on which it is based.

Anahtar Kelimeler

• Liberteryenism
• Minarşism
• Anarco-Kapitalism
• Murray N. Rothbard

Kaynakça

1. Aktan, Coşkun Can ve Merve Yolal Eroğlu. “Murray N. Rothbard: Devletin Meşruiyetine Radikal Bir Eleştiri” Liberteryenizm ve Anarko-kapitalizm içinde, Editörler: Coşkun Can Aktan ve Ahmet Taner, 163-186. İstanbul: Divan Kitap, 2021.
2. Block, Wloter. Murray N. Rothbard: In Memoriam. Alabama: Ludwig von Mises Institue, 1995.
3. Büyükbuğa, Belgin. “Anarko-kapitalizm Üzerine (Bir)inci İnceleme,” Liberal Düşünce 20/ 78, (2015): 23-43.
4. Cohen, Gerald A. Self-Ownership, Freedom and Equality. Cambridge: M.A. Cambridge University Press, 1995.
5. Crocetta, Roberto M. “Tarihsel ve Entelektüel Bağlam İçinde Murray N. Rothbard’ın Anarko-Kapitalist Siyasi Teorisi,” Çeviren: Mustafa Erdoğan, Liberal Düşünce 12/45, (2007): 201-220.
6. Gordon, David. Yeni Başlayanlar İçin Rothbard. Çeviren: Emre Didin, İstanbul: Liberus Kitap, 2024.
7. Hoppe, Hans-Hermann. Liberteryenizmi Doğru Anlamak. Çeviren: Eray Karakoç, İstanbul: Fihrist Kitap, 2025.
8. Kırlı, Özlem. Liberteryenizm. Ankara: Liberte Yayınları, 2023.

9. Kymlicka, Will. Çağdaş Siyaset Felsefesine Giriş. Çeviren: Ebru Kılıç, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2016.
10. Lemieux, Pierre. Anarko-Kapitalizm. Çeviren: Çiğdem Gelegen, İstanbul: İletişim Yayınları, 1988.
11. Nozick, Robert. Anarşi, Devlet ve Ütopya. Çeviren: Alişan Oktay, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2015.
12. Parry, Norman P. “Yeni Liberalizm” Liberalizmin El Kitabı içinde, Editör: Cennet Uslu, 301-350. Ankara: Liberte Yayınları, 2017.
13. Paul, Ron. Murray N. Rothbard: In Memoriam. Alabama: Ludwig von Mises Institue, 1995.
14. Pettit, Philip. Republicanism: A Theory of Freedom and Government. Oxford: Oxford University Press, 1997.
15. Raimondo, Justin. The Enemy of State: The Life of Murray R. Northbard. New York: Prometheus Books, 2000.
16. Rawls, John. A Theory of Justice, Cambridge: Harvard University Press, 1971.
17. Rothbard, Murray N. The Ethics of Liberty. New York & London: New York University Press, 1998.
18. Rothbard, Murray N. Anatomy of State. Auburn. Alabama: Ludwig von Mises Institute, 2009.
19. Rothbard, Murray N. Devletin Anatomisi. Çevirenler: Emre Turku ve Burcu Turku, Ankara: Episteme Yayınları, 2024.
20. Rothbard, Murray N. The Logic ve Action I: Method, Money, and the Austrian School. Cheltenham UK: Edward Elgar Publishing Ltd., 1997.
21. Rotbard, Murray N. Eşitlikçilik: Doğaya Karşı İsyan. Çeviren: Mustafa Acar, Ankara: Liberte Yayınları, 2009.
22. Rotbard, Murray N. Özgürlüğün Etiği. Çeviren: Recep Tapramaz, Ankara: Liberte Yayınları, 2009.
23. Rothbard, Murray N. “Society Without a State,” Liberterian Forum VII, sayı: 1 (1975): 3-6.
24. Rothbard, Murray N. İktidar ve Piyasa. Çevirenler: Ahmet Uzun ve A. Meral Uzun, Ankara: Liberte Yayınları, 2023.
25. Rothbard, Murray N. Yeni Bir Özgürlük İçin Liberteryen Manifesto. Çeviren: Ulus Sevdi, İstanbul: Fihrist Kitap, 2025.
26. Rothbard, Murray N. Power and Market-Government and Economy. Kansas City, Sheed Adrews and Mcmeel Inc., 1977.
27. Rothbard, Murray N. Egalitarianism as A Revolt Against Nature and Other Essays. Auburn, Alabama: Ludwig Von Mıses Instıtute, 2000.
28. Sandel, Michael. Liberalizm ve Adaletin Sınırları. Çeviren: Emre Zeybekoğlu, Ankara: Dost Kitabevi, 2014.
29. Taner, Ahmet. Murray N. Rothbard: Liberal Gelenekte ve Siyaset Felsefesindeki Yeri. Ankara: Liberte Yayınları, 2010.
30. Wolf, Jonathon. An Introduction to Political Philosophy. Oxford: Oxford University Press, 1996.
31. Yavaşça, Kerem. “Friedrich A. Hayek, Robert Nozick ve Murray N. Rothbard’ın Devlet Kavramına Yaklaşımlarının Mukayeseli Analizi,” Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4/1, (2020): 95-110.