The Place of Islamic and Jewish Philosophers in Thirteenth Century Latin Encyclopedism: A Study on Vincentius Belvacensis’ Speculum Maius

Öz

This article examines how Islamic and Jewish philosophers were received in thirteenth century Latin encyclopedism through Vincentius Belvacensis’ Speculum Maius. The study employs content analysis to identify the Latin names under which these thinkers appear in the encyclopedia, the books and chapters in which they are mentioned, and the contexts in which they are used. The analysis shows that the Latin world did not exclude the Islamic intellectual tradition, but incorporated it into the encyclopedic order of knowledge through specific functions. However, this reception was not neutral. al-Kindi, İbn Sina, Rhazi, al-Farabi, Ibn Rushd, Ibn Gabirol were highlighted mostly not in relation to metaphysic and theology, but in fields such as medicine, natural knowledge, alchemy, and the classification of sciences. This points to the selective and hierarchical character of encyclopedic knowledge. In this respect, Speculum Maius provides an important basis for examining the place of Islamic thought in the Latin West in terms of reception, selection, and reconfiguration.

Anahtar Kelimeler

• Medieval Philosophy
• Latin Encyclopedism
• Vincentius Belvacensis
• Speculum Maius
• Islamic Intellectual Tradition

13. Yüzyıl Latin Ansiklopediciliğinde İslam ve Yahudi Filozofların Konumu: Vincentius Belvacensis’in Speculum Maius’u Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu makale, on üçüncü yüzyıl Latin ansiklopediciliğinde İslam ve Yahudi filozofların nasıl alımlandığını Vincentius Belvacensis’in Speculum Maius’u üzerinden incelemektedir. Çalışmada içerik analizi yöntemi kullanılmış, ilgili düşünürlerin ansiklopedide hangi Latince adlarla geçtiği, hangi kitap ve bölümlerde yer aldığı ve hangi bağlamlarda kullanıldığı tespit edilmiştir. İnceleme, Latin dünyanın İslam düşünce geleneğini dışlamadığını, aksine onu ansiklopedik bilgi düzenine belirli işlevlerle dahil ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte bu alımlama tarafsız değildir. Kindî, İbn Sînâ, Râzî, Fârâbî, İbn Rüşd ve İbn Cebirol gibi isimler çoğu zaman metafizik ve teoloji bağlamında değil, tıp, doğa bilgisi, simya ve ilimler tasnifi gibi alanlarda öne çıkarılmıştır. Söz konusu durum, ansiklopedik bilginin seçici ve hiyerarşik niteliğine işaret etmektedir. Bu bakımdan Speculum Maius, İslam düşünürlerinin Latin dünyasında bütünüyle yok sayılmadığını, ancak belirli bilgi alanları ve belirli temsil biçimleri içinde yeniden konumlandırıldığını göstermektedir. Dolayısıyla eser, İslam düşüncesinin Latin Batı’daki yerini alımlanma, seçilme ve yeniden düzenlenme süreçleri bakımından incelemek için önemli bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Orta Çağ Felsefesi
• Latin Ansiklopediciliği
• Vincentius Belvacensis
• Speculum Maius
• İslam Düşünce Geleneği

Kaynakça

1. Archer, Thomas Andrew. “Vincent of Beauvais” in Encyclopædia Britannica, Editör: Hugh Chisholm, 90-91. 28. Cilt, 11. Basım. Cambridge: Cambridge University Press, 1911.
2. Avicebron. Avencebrolis (Ibn Gebirol) Fons vitae, ex Arabico in Latinum translatus ab Iohanne Hispano et Dominico Gundissalino. Monasterii: Aschendorff, 1892.
3. Az, Mehmet Ata. İbn Rüşd ve Thomas Aquinas’ta Akılların Birliği. İstanbul: Klasik Yayınları, 2021.
4. Beauvais, Vincent de. Speculum Doctrinale. Tome II. Duaci: ex officina typographica Baltazaris Belleri, sub Circino aureo, 1624.
5. Beauvais, Vincent de. Speculum Naturale. Tome III. Duaci: ex officina typographica Baltazaris Belleri, sub Circino aureo, 1624.
6. Blair, Ann M. Too Much to Know: Managing Scholarly Information before the Modern Age. New Haven: Yale University Press, 2010.
7. Burnett, Charles. “Some Comments on the Translating of Works from Arabic into Latin in the Mid-Twelfth Century” in Orientalische Kultur und europäisches Mittelalter. Editörler: Albert Zimmermann vd., 161-171. Berlin-Boston: De Gruyter, 1985.
8. Cantimpratensis, Thomas. Liber de natura rerum. 1. Text. Editio princeps secundum codices manuscriptos. Berlin: Walter de Gruyter, 1973.

9. Classen, Albrecht (ed.). Handbook of Medieval Studies Terms Methods Trends. 3 Cilt. Berlin New York: Walter de Gruyter, 2010.
10. CNRS, Centre national de la recherche scientifique. “SourcEncyMe Sources des encyclopédies médiévales,” Erişim 1 Mart 2026. https://sourcencyme.irht.cnrs.fr/
11. Dönmez, Süleyman. Aklın Birlikten Çokluğa Yolculuğu. Ankara: Birleşik Dağıtım Kitabevi, 2009.
12. Efendiler, R. Erdi. “Dominiken rahibi Vincent de Beauvais’nin Türk tarihi açısından önemi üzerine bir değerlendirme,” Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 11/2, (Ekim 2024): 488-503. https://doi.org/10.69878/deuefad.1446287
13. Efendiler, Rahim Erdi. “Vincent De Beauvais'nin Speculum Historiale eserinin XXXI. ve XXXII. kitaplarının Türk Tarihi Açısından Değerlendirme ve Notlandırılması.” Doktora Tezi, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi, 2025.
14. Fārābī. Über den Ursprung der Wissenschaften (De ortu scientiarum): Eine mittelalterliche Einleitungsschrift in die philosophischen Wissenschaften. Münster i. W.: Aschendorff, 1916.
15. Ferrario, Gabriele. “The Book on Alums and Salts of Pseudo-Rāzī: The Arabic and Hebrew Traditions,” Ambix 70, (2023): 1-208. https://doi.org/10.1080/00026980.2023.2222505
16. Fijalkowski, Adam. “The Arabic Authors in the Works of Vincent of Beauvais” in Wissen über Grenzen: Arabisches Wissen und lateinisches Mittelalter, Editörler: Andreas Speer ve Lydia Wegener, 483-495. Berlin-New York: Walter de Gruyter, 2006.
17. Franklin-Brown, Mary. Reading the World: Encyclopedic Writing in the Scholastic Age. Chicago: University of Chicago Press, 2012.
18. Hasse, Dag Nikolaus. “The Social Conditions of the Arabic-(Hebrew-) Latin Translation Movements in Medieval Spain and in the Renaissance” in Wissen über Grenzen: Arabisches Wissen und lateinisches Mittelalter, Editörler: Andreas Speer vd., 68-88. Berlin-New York: De Gruyter, 2006. https://doi.org/10.1515/9783110194319.68
19. Gätje, Helmut. “Der Liber de sensu et sensato von al-Fārābī bei Albertus Magnus,” Oriens Christianus 48, (1964): 107-116.
20. Moureau, Sébastien. “Physics in the Twelfth Century: The Porta elementorum of Pseudo-Avicenna’s Alchemical De anima and Marius’ De elementis,” Archives d'histoire doctrinale et littéraire du Moyen Âge 80/1, (2013): 147-222. https://doi.org/10.3917/ahdlm.080.0147
21. Munk, Solomon. Mélanges de philosophie juive et arabe. Paris: A. Franck, 1859.
22. Neckam, Alexander. Alexandri Neckam De naturis rerum, libro duo: with the poem of the same author, De laudibus divinæ sapientiæ. London: Longman, Green, Longman, Roberts, and Green, 1863.
23. Ribémont, Bernard. De Natura Rerum: Études sur les Encyclopédies Médiévales. Orléans: Paradigme, 1995.
24. Schneider, Robert. J. “Vincent of Beauvais’ ‘Opus universale de statu principis’: A Reconstruction of Its History and Contents” in Vincent de Beauvais: intentions et réceptions d'une oeuvre encyclopédique au Moyen Age, Editörler: Monique Paulmier, Foucart, Serge Lusignan ve Alain Nadeau, 285-299. Saint-Laurent: Bellarmin; Paris: Vrin, 1990.
25. Seymour, Michael Charles. Bartholomeus Anglicus and his Encyclopedia. Aldershot: Variorum, 1992.
26. St. Clair, Eva. “Algazel on the Soul: A Critical Edition,” Traditio 60, (2005): 47-84. https://doi.org/10.1353/trd.2005.0007
27. Stange, Emil. Die Encyklopädie des Arnoldus Saxo, zum ersten Mal nach einem Erfurter Codex herausgegeben von Professor Dr. Emil Stange. 3 Cilt. Erfurt: F. Bartholomäus, 1905-1907.
28. Tobin, Rosemary Barton. Vincent of Beauvais’ “De eruditione filiorum nobilium”: The Education of Women. New York: P. Lang, 1984.
29. Voorbij, Johannes B. “Purpose and Audience: Perspectives on the Thirteenth-Century Encyclopedias of Alexander Neckam, Bartholomaeus Anglicus, Thomas of Cantimpré and Vincent of Beauvais” in The Medieval Hebrew Encyclopedias of Science and Philosophy, Editör: Steven Harvey, 31-45. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2000.
30. Weisheipl, James A. “Classification of Sciences in Medieval Thought,” Mediaeval Studies 27, (1965): 54-90.
31. Zamorensis, Johannes Egidius. Historia naturalis. Spain: Junta de Castilla y León, 1994.