ETİK POLİTİKAYI ÖNCELER Mİ? ARİSTOTELES’İN YANITI VE GÜNÜMÜZDE POLİTİKA

Öz

Etiğin politikayı önceleyip öncelemediği ya da politikanın etik ilkelere ihtiyacı olup olmadığı sorusu siyaset felsefesinin ana sorularından biri olmuştur. Soru genellikle olumsuz bir biçimde yanıtlanmış ve politikacıların bunlardan birini seçmesi gerektiğine inanılmıştır. Etik ve politika arasındaki ilişkiyi açıklığa kavuşturmak için öncelikle “politikanın amacı nedir?” sorusunun yanıtlanması gerekmektedir. Nikomakhos’a Etik’te Aristoteles etiği politikanın bir parçası, politikanın amaçlarına ulaşması için gereken bir araç olarak görür. Aristoteles’e göre politikanın asıl amacı yurttaşların erdemli kişiler olmalarını sağlayarak onları iyi yurttaşlar kılmaktır. Çağdaş siyaset felsefesi Aristoteles’in düşüncelerini onaylayarak ya da ona karşı çıkarak onu izler. Bugün siyasette yanıt aranması gereken soru, Aristoteles’in dediği gibi erdemin, mutluluğun ya da iyi-olmanın bir önkoşulu olup olmadığıdır.

Anahtar Kelimeler

• Aristoteles, etik, politika, iyi olma, mutluluk, erdem, adalet, aklıbaşındalık

DOES ETHICS HAVE PRIORITY TO POLITICS: ARISTOTLE’S RESPONSE AND CONTEMPORARY POLITICS

Abstract

The question that does ethics have priority to politics or does politics actually need ethical principles has been one of main question of political philosophy and it has been responded mostly negatively and believed that man must choose only one of them either politics or ethics, but they can exist together peacefully in one person or the State. To clarify the connection between ethics and politics we have to raise the question, namely what is the aim of politics. Aristotle tackles this question in his Nichomachean Ethics in detail and shows the necessary connection among them. Aristotle considers ethics a part of politics, as a mean which politics needs in reaching its aims. According to Aristotle, the main concern of politics is to acquire the citizen virtuous character and so to make them good citizens. Contemporary politics is following the paths of Aristotle’s analysis, either acknowledging or opposing his ideas. The challenge in politics today is the question that is virtue a precondition for well-being of the citizens?

Keywords

• Aristotle, ethics, politics, well-being, happiness, virtue, justice, phronesis

Kaynakça

1. ARISTOTELES, Nikomakhos’a Etik,çev. Saffet Babür, Ankara: Ayraç Yayınevi, 1998a.
2. ARISTOTELES, Politics, trnsl. H. Rackham, LoebClassical Library. Cambridge: Harward Univesity Press, 1998b.
3. ARISTOTELES, Eudemos’a Etik, çev. Saffet Babür, Ankara: Dost Kitabevi, 1999.
4. ARISTOTELES, Eudemos’a Etik, çev. Saffet Babür, Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2015.
5. HORKHEİMER, Max, Akıl Tutulması, çev: Orhan Koçak, İstanbul: Metis Yayıncılık, 2002.
6. ImmanuelKant, “Aydınlanma Nedir?” Sorusuna Yanıt (1784). Seçilmiş Yazılar içinde, çev.Nejat Bozkurt, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1984a, s. 213.
7. KALAYCI, Nazile, “Aristoteles”. Siyaset Felsefesi Tarihi Platon’dan Zizek’e içinde, Ahu Tunçel-Kurtul Gülenç (ed.), Ankara: Doğu-Batı Yayınları, 2014, s.48-63.
8. KANT, Immanuel, “Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel Bir Tarih Anlayışı”, Felsefe Yazıları içinde,çev. Uluğ Nutku, İstanbul: YAZKO Yayınevi, 4.Kitap, 1982, s. 117-129.

9. KANT, Immanuel, “Aydınlanma Nedir?” Sorusuna Yanıt (1784),Seçilmiş
10. Yazılar içinde, çev. Nejat Bozkurt, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1984a, s. 213
11. KANT, Immanuel, Sürekli (Ebedi) Barış Üstüne Felsefi Bir Deneme (1795),
12. Seçilmiş Yazılar içinde, çev. Nejat Bozkurt, İstanbul: Remzi Kitabevi, b, s. 223-266. MACHİAVELLİ, Niccolo, Hükümdar, çev. Necdet Adabağ, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009.
13. ÖZCAN, Muttalip, Aristoteles Etiği ve MacIntyre’ın Erdem Görüşü, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2001.
14. PLATON, Devlet, çev: S. Eyuboğlu, M. A. Cimcoz, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1999.
15. PLATON, Kriton, Diyaloglar içinde, çev. Tanju Gökçöl, İstanbul: Remzi Kitabevi, 2010, s. 280-294.
16. ROSS, W. David, Aristoteles, çev: A. Arslan, İ. O. Anar, Ö. Y. Kavasoğlu, Z. Kurtoğlu, İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2002.
17. TEPE, Harun, “ Kant Etiği ve Barış Düşüncesi: Etik Savaşları Önleyebilir Mi?”, Barışın Felsefesi 200.Ölüm Yıldönümünde Kant içinde, IoannaKuçuradi (ed.), Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2006, s. 73.
18. TOPAKKAYA, Arslan, “Siyaset Felsefesi Bağlamında Platon-Aristoteles Karşılaştırılması”, Sistematik Felsefe Bağlamında Platon Aristoteles Karşılaştırması içinde, (A.Topakkaya, B. Ö. Şahin), Ankara:Nobel Akademik Yayıncılık, 2014, s. 157-190.