Zihin-Beden Problemine Searle’ün Yaklaşımı
Öz
Bu makalemizin amacı, Searle’ün zihin-beden problemine yaklaşımının özgünlüğünün değerlendirilmesidir.
Searle söz konusu probleme yönelik yaklaşımını, felsefede yaygın olan
iki görüşün eleştirisinden hareketle geliştirir: Materyalizm ve düalizm. Ona göre, evrende
biri zihin diğeri madde olmak üzere iki tözün mevcudiyetini savunan düalizm kadar, zihinsel
nitelikleri fiziksel niteliklere indirgeyen versiyonu içinde materyalizm de hatalıdır. Bu
itibarla da Searle’ün yaklaşımı, materyalizm-düalizm ikileminden kaçınan, ama bununla
birlikte iki düşünme yolunun da haklı yönlerini sentezleyen bir özgünlük sergiler. Ona göre,
indirgemeci ya da eleyici versiyonları dışında materyalizm, bilince ve çeşitli zihinsel durumlara
beyindeki süreçlerin neden olduğunu kabul etmesi bakımından haklıdır. Düalizm
ise, iki ayrı töz varsayımının hatasına rağmen, zihinsel olanın indirgenemezliğine yaptığı
vurgu bakımından haklıdır. Searle beyindeki süreçlerin zihinsel durumlara neden olmasındaki
“nedensellik” türü yanında, zihinsel durumların nesnelere yöneltilmesine neden olan
ikinci bir “nedensellik” türünü açığa çıkarır: Yönelimsel nedensellik. Özetlediğimiz bu çerçeve
içinde, Searle’ün zihin-beden problemine, fizikalizmin indirgemeci ve eleyici olmayan
bir versiyonunu ortaya koymak suretiyle çözüm aradığını gösterdik.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Churchland, Paul M. Madde ve Bilinç, çev. Berkay Ersöz. İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
- Dennett, Daniel. Bilinç Açıklanıyor, çev. Sibel Kibar. İstanbul: Alfa Yayınları, 2017.
- Gödelek, Kâmuran. Zihin Felsefesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2011.
- Nagel, Thomas. Zihin ve Evren, çev. Özge Çağlar Aksoy. İstanbul: Jaguar Kitap Yayınları, 2015.
- Revonsuo, Antti. Bilinç, çev. Selim Değirmenci. İstanbul: Küre Yayınları, 2017.
- Searle, John R. Intentionality: An Essay in the Philosophy of Mind. Cambridge: Cambridge University Press, 1983.
- Searle, John R. Akıllar, Beyinler ve Bilim, çev. Kemal Bek. İstanbul: Say Yayınları, 2005.
- Searle, John R. Bilinç ve Dil, çev. Muhittin Macit ve Cüneyt Özpilavcı. İstanbul: Litera Yayınları, 2005.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
S. Atakan Altınörs
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
6 Temmuz 2018
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2018
Kabul Tarihi
13 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 9