Derleme

Gerçekliğin Duyumsal İnşası Sürecinde Metafiziksel Olabilirliğin Radikal Reddi Meselesi ve Ernst Mach

Sayı: 9 6 Temmuz 2018
PDF İndir
EN TR

Gerçekliğin Duyumsal İnşası Sürecinde Metafiziksel Olabilirliğin Radikal Reddi Meselesi ve Ernst Mach

Öz

Ernst Mach, pozitivist düşünce geleneğine önemli katk ılar sağlamış öncü filozoflardan birisidir.

O, deney içeriklerinin ötesinde bir dünyayı işaret eden tüm kavramları ve kuramları

anlamsız kategorisine indirgeyerek yok saymıştır. Ona göre, doğru bilgi duyusal temelden

yoksun metafizik düşünceden değil, duyusal olarak temellendirilen fenomenlerden meydana

gelmiştir. Bu sebepledir ki, metafizik önermeler, gözlem ve deneyin ötesinde var olan

mistik bir hakikati kabul ettiğinden doğrulanması mümkün değildir. Mach, doğa bilimsel

araştırmalarda mistisizme imkân sağlayan düşünce ve davranış ilişkilerinin gerçeklikten

uzak metafizik teorilere neden olacağını belirtmiştir. O, metafizik teorilerin ise zamanla

insanlığı felakete sürükleyeceğini ifade etmiştir. Zira insanlık tarihi metafiziğin kudret

kazandığı zamanlarda ve toplumlarda korkunç olaylarla karşı karşıya kalmıştır. Mach,

insanlık tarihinde metafizik düşünceler nedeniyle yaşanan zulümler karşısında metafizik

düşünceyi hala benimseyen toplumları ilkellik ve barbarlık ile itham etmiştir. Ona göre,

modern dünyada olması gereken düşünceyi metafiziğin anlamsız içeriğinden temizleyerek

doğru bilgiyi duyusal temelde doğa bilimsel çizgiye taşımaktır. Böylece dünyaya ilişkin gerçek

bilginin elde edilmesi mümkün olacaktır. Aksi takdirde insanlığın sonu felakettir. Nitekim

Mach, bilim, felsefe ve metafizik üzerine geliştirdiği düşünceleri ile çağının sınırlarını

aşarak etkisi günümüze kadar ulaşan farklı bir filozof olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aristoteles. Metafizik, çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınları, 1996.
  2. Aster, Von Ernst. “Modern Fizik ve Felsefe”. İstanbul Üniversitesi Felsefe Arkivi Dergisi, 3(1949), 98-106.
  3. Ayer, Jules Alfred. Language, Truth And Logic. London: Victor Gollancz Ltd., 1947. Baç, Murat. “Wittgenstein ve Anlamın Ortalıkta Olması”. Felsefe Tartışmaları Dergisi, 28(2001), 47-60.
  4. Carnap, Rudolf. “The Elimination of Metaphysics Through Logical Analysis of Language”. In Logical Positivism, ed. Alfred Ayer, 60-81. New York: The Free Press, 1959.
  5. Carnap, Rudolf. Philosophical Foundations of Physics: An Introduction to the Philosophy of Science. New York: Basic Books Inc., 1966.
  6. Cevizci, Ahmet. Felsefe. İstanbul: Sentez Yayınevi, 2007.
  7. Delacampagne, Christian. 20. Yüzyıl Felsefe Tarihi, çev. Devrim Çetinkasap. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010.
  8. Demir, Ömer. Bilim Felsefesi. Ankara: Vadi Yayınları, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

6 Temmuz 2018

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2018

Kabul Tarihi

28 Mayıs 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 9

Kaynak Göster

Chicago
Saygılı, Serdar. 2018. “Gerçekliğin Duyumsal İnşası Sürecinde Metafiziksel Olabilirliğin Radikal Reddi Meselesi ve Ernst Mach”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 9: 88-108. https://izlik.org/JA22EJ57GW.