ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI [Turkish]
Temaşa Felsefe Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Temaşa Felsefe Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır. COPE İş Akış Diyagramları (Türkçe).
Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel yapı taşıdır. Bu, yazarların ve onları destekleyen enstitülerinin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir:
Yayın Etiği Beyanı
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Yazarlar tarafından araştırma veya yayını kötüye kullanmaya yönelik olasılık söz konusu ise; bulguların güvenilir olmadığına ve yazarların kurumlarının olayı soruşturmadığına dair kanıtlar var veya olası soruşturma haksız veya sonuçsuz görünüyor ise, editörler endişe ifadesi yayınlamayı düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE yönergeleri dikkate alınır.
Makale Değerlendirme Süreci
1. Yazının Dergi Sistemine Yüklenmesi
Yazar, (birden fazla yazar olması halinde sorumlu yazar) Dergipark aracılığıyla yazıyı yükler ve değerlendirme sürecinin bir parçası olarak yazar(lar)la ilgili bilgileri sisteme girer. Dergiye Dergipark dışında bir yolla ulaştırılmaya çalışılan yazılar hiçbir şekilde değerlendirme sürecine alınmaz.
2. Yayın Kurulu Ön Değerlendirmesi
Sekreter, derginin şartlarına uygun olduğundan emin olmak için makalenin biçimini derginin Yazım Kuralları uyarınca değerlendirir. Buna uymayan yazılar reddedilebilir. Yazılar bu aşamada bahsedilen ölçütlerden başka herhangi bir ölçüte tabi tutulmaz.
3. Editör Ön Değerlendirmesi
Baş Editör ve Editör, yazının derginin kapsamına uygunluğunu ve içeriğinin yeterince özgün ve yenilikçi olup olmadığını kontrol eder. Yazı hakkında derginin kapsamına uygun olmadığı kanaatine varırsa, hakem incelemesine göndermeden reddetme ya da değerlendirme sürecini herhangi bir aşamasında sonlandırma hakkını saklı tutar.
4. Hakemlere Davet
Editör, uzmanlık alanlarına göre belirlediği hakemlere davetiye gönderir. Genel tavır yazıların en az iki hakem tarafından incelenmesini sağlamak yönündedir. Fakat hakemler arasında yazıya dair karşıt kanaatler oluşması halinde baş editör daha fazla sayıda hakemi davet edebilir. Yayınlanabilmeleri için, yazılar en az iki hakemden olumlu rapor alma şartını sağlamalıdır.
5. Davetiyelere Yanıt
Davet edilen hakemler, değerlendirilecek yazının uzmanlık alanlarının sınırlarına girip girmemesi ve iş yüklerinin durumuna göre davetiyeleri kabul edebilir ya da geri çevirebilirler. Fakat davetiyelere olumlu yanıt veremeyen ve yayın sürecine bizzat katkıda bulunamayan hakemlerin diğer olası yetkin hakemleri önererek değerlendirme sürecine katkıda bulunmaları oldukça önemli bulunmakta ve teşvik edilmektedir.
6. Yazının İncelenme Süreci
Yazının incelenmesi süreci iki aşamadan oluşur: gözden geçirme ve detaylı inceleme. Eğer hakemler yazının içeriğinde ya da felsefi görüşlerin sunuluşunda büyük sorunlar tespit ederlerse, detaylı analiz aşamasına geçmeden yazıyı reddetme hakkına sahiptirler. Fakat hakemler ilk aşamanın sonunda yazı hakkında olumlu kanaat edinirlerse ikinci aşamaya geçerek yazıyı detaylı bir analize tabi tutarlar. Bu süreçte hakemlerin yazıya dair fikirlerini paylaşmaları ve yazara gerekli hususları belirtmeleri beklenmektedir. Süreç sonlandığında hakemler yazının yayına (1) kabulü, (2) reddi, (3) düzeltilerek tekrar sisteme yüklenmesi şeklinde üç tavsiye kararından birini yayın kuruluna rapor olarak bildirirler.
7. Baş Editörün Son Değerlendirmesi
Baş editör, son kararı vermeden önce hakemlerden gelen tüm değerlendirmeleri inceler. Hakem raporları önemli ölçüde farklılık gösterirse baş editör son kararı verebilmek için yazıyı başka bir hakeme daha gönderebilir.
8. Editörün Kararının Yazara Bildirilmesi
Editör, yazara yazıyla ilgili alınan nihai kararı bildiren bir karar mektubu gönderir. Editör bu karar mektubuna hakemlerin yazıya dair rapor ve yorumlarını da dahil eder. İkili kör-inceleme sürecine dair akademik ve etik teammüllerin bir parçası olarak hakemlerin kimliği yazarla ve yazarın kimliği de hakemlerle asla paylaşılmaz.
9. Sonraki Adımlar
Buraya kadarki süreç sonunda yazının yayınlanmasına karar verilirse editör kurulu yazıyı yayına hazırlar. Eğer metin düzeltilerek sisteme tekrar yüklenmek üzere yazara geri gönderilmişse yazar kendisinden beklenen düzeltmeleri ve varsa kendi düzenlemelerini de ekleyerek yazının son halini sisteme yükler. Değerlendirme ve yayın sürecinde gecikmelerin önüne geçmek için yazarın düzeltilmiş son versiyonu sisteme mümkün olan en kısa sürede yüklemesi beklenir. Son hali hakemler tarafından değerlendirildikten sonra hakemler yazının yayınlanması konusunda (1) kabul, (2) ret kararlarından birini tavsiye ederler. Eğer yazarlardan önemli değişiklikler istenmemişse baş editör yazının hakemlerce tekrar değerlendirilmesini talep etmeyebilir. Bu aşamadan sonra (yazının son versiyonunu yayınlamama hakkını kendilerinde saklı tutmak kaydıyla) baş editör ve yayın kurulunun uygun gördüğü bir sayıda yazının yayınlanmasına karar verilir.
İntihal Politikası
Temaşa Felsefe Dergisi intihal konusunda sıfır tolerans politikası benimsemiştir. Değerlendirme süreci başlamadan önce yazar(lar); “iThenticate”, “Turnitin” gibi intihal programları tarafından taratılan makalenin intihal raporunu sisteme yüklemelidir. Çalışma dosyası ve intihal raporu sisteme yüklendikten sonra değerlendirme süreci başlatılacaktır. Makalelerin intihal rapor oranı yüzde 25'den fazla olmamalıdır. İntihal raporu yüzde 25'den fazla olan makaleler reddedilecektir ya da yazardan çalışma için düzeltme istenecektir.
Temaşa Felsefe Dergisi'ne gönderilen makalelerin orijinalliğini kontrol etmek öncelikli olarak yazarların sorumluluğundadır. Araştırma ve yayın etiğine uygun bulunmayan veya intihal riski tespit edilen makaleler kesinlikle değerlendirilmeye tabi tutulmamaktadır.
Dergide yayınlanan çalışmaların bilim ve dil bakımından sorumluluğu yazarlara ait olup, bu konuda Temaşa Felsefe Dergisi, Editörler Kurulu, Yayın Kurulu ve Sekretaryası sorumlu tutulamaz. Çalışmaların etik ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir. Yukarıda bahsedilen kurallar makale başvurusunda bulunan tüm yazarlar tarafından kabul edilmiş sayılır.
Temaşa Felsefe Dergisi'ne gönderilen makalelerin orijinalliğini kontrol etmek öncelikli olarak yazarların sorumluluğundadır. Dergi Editörlüğü de hem hakem önerileri hem de kendi inisiyatifiyle makalenin orijinalliğini kontrol etmek amacıyla ayrıca intihal tespit yazılımı kullanabilir. Araştırma ve yayın etiğine uygun bulunmayan veya intihal riski tespit edilen makaleler kesinlikle değerlendirilmeye tabi tutulmamaktadır.
1. Yazarlık
· Kaynakça listesi eksiksiz olmalıdır.
· İntihal ve sahte veriye yer verilmemelidir. İntihal taraması neticesinde benzerlik oranı %25 ve üzeri olan makaleler dergi yayın politikası gereğince doğrudan RED edilir.
· Aynı araştırmanın birden fazla dergide yayımlanmasına teşebbüs edilmemeli, bilim araştırma ve yayın etiğine uymalıdır.
· Chicago 7. Edisyon yazı formatına uygun olarak hazırlanmayan makaleler Ön Kontrol Aşamasında DOĞRUDAN reddedilir.
· Bir makale ÖN KONTROL sürecine dâhil edilir, bu süreçte yazara iletilen hususlar düzeltilmezse makale reddedilir.
Bilim araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
f) Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 8).
2. Yazarın Sorumlulukları
· Tüm yazarlar önemli oranda araştırmaya katkıda bulunmalıdır.
· Makaledeki tüm verilerin gerçek ve özgün olduğu beyanı gerekir.
· Tüm yazarlar geri çekmeyi ve hataların düzeltilmesini sağlamak zorundadır.
3. Hakemliklerin Sorumlulukları
· Değerlendirmeler tarafsız olmalıdır.
· Hakemler araştırmayla, yazarlarla ve/veya araştırma fon sağlayıcılar ile çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
· Hakemler ilgili yayımlanmış ancak atıfta bulunulmamış eserleri belirtmelidirler.
· Kontrol edilmiş makaleler gizli tutulmalıdır.
Hakem, editörlere editoryal kararlar vermede ve Yazar'ın makalelerini geliştirmesinde yardımcı olmak için önemli bir role sahiptir. Hakemlerden makalenin incelemesini maksimum 1 aylık bir zaman diliminde tamamlaması beklenir. Hakem bu kurala uyamayacaksa editöre bildirmeli ve inceleme sürecinden kendini mazur görmelidir. Hakem değerlendirmeler objektif olarak yapılmalı ve hakemler destekleyici argümanlarla görüşlerini net bir şekilde ifade etmelidir.
4. Editöryal Sorumluluklar
· Editörler bir makaleyi kabul etmek ya da reddetmek için tüm sorumluluğa ve yetkiye sahiptir.
· Editörler kabul ettiği ya da reddettiği makaleler ile ilgili çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
· Sadece alana katkı sağlayacak makaleler kabul edilmelidir.
· Hatalar bulunduğu zaman düzeltmenin yayımlanmasını ya da geri çekilmesini desteklemelidir.
· Hakemlerin ismini saklı tutmalıdır ve intihal/sahte veriye engel olmalıdır.
İntihali Ortaya Çıkarma
Temaşa Felsefe Dergisi’ne yayınlanmak üzere gönderilen makaleler, ez iki hakem tarafından çift taraflı kör hakemlik değerlendirmesine tabi tutulur. Ayrıca intihal tespitinde kullanılan özel bir program aracılığıyla makalelerin daha önce yayımlanmamış olduğu ve intihal içermediği teyit edilir.
Hakemlik süreci bilimsel yayımlamanın başarısının merkezinde bulunmaktadır. Hakemlik sürecinin korunması ve iyileştirilmesi taahhüdümüzün bir parçasıdır ve Temaşa Felsefe Dergisi'nin bilim camiasına yayıncılık etiği ile ilgili her durumda özellikle şüpheli, yinelenen yayınlar olması durumunda ya da intihal durumlarında yardım etme zorunluluğu vardır.
Okuyucu, Temaşa Felsefe Dergisi'nde yayınlanan bir makalede önemli bir hata veya yanlışlık fark ettiğinde veya editoryal içerikle ilgili başka bir talebi/şikayeti bulunduğunda (intihal, yinelenen makaleler vb.), belirtilen adrese şikayette bulunmalıdır: e-posta: arslan_topakkaya@hotmail.com. Talebi/Şikayetleri iyileştirme fırsatı sunduğu için memnuniyetle karşılarız ve hızlı ve yapıcı bir şekilde yanıt vermeyi amaçlarız.