Yapay zekâ okuryazarlığı üzerine yapılmış eğitim ve öğretim konulu lisansüstü çalışmaların sistematik olarak incelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı yapay zekâ okuryazarlığı üzerine yapılan eğitim ve öğretim konulu lisansüstü çalışmaların sistematik olarak incelenmesidir. Çalışmada doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 17 lisansüstü çalışma ölçüt örneklemeyle belirlenmiştir. Verilen toplanırken araştırmacı tarafından oluşturulan tez inceleme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Çalışmanın sonunda yapay zekâ okuryazarlığı üzerine eğitim ve öğretim konulu çok fazla doktora tezinin olmadığı, her çalışmanın amacının farklı olduğu, çalışmaların en fazla Akdeniz, Bahçeşehir, Sakarya, Van Yüzüncü Yıl Üniversitelerinde yürütüldüğü, konuyla alakalı çalışmanın en çok 2025’ta yapıldığı görülmüştür. Metodolojik bakımdan lisansüstü çalışmalarda en çok nicel yöntemlerin ve ilişkisel tarama deseninin kullanıldığı, uygun örnekleme yönteminin tercih edildiği, öğretmen ve öğretmen adayları üzerinde çalışıldığı, 250 üzeri örneklem büyüklüğünün tercih edildiği, verilerin en çok ölçeklerle toplandığı ve verilerin analizinde en fazla tanımlayıcı istatistiklere, parametrik testlere başvurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda önerilere yer verilmiştir. Konuya ilişkin doktora tezlerinin arttırılması, ilkokul öğrencileri üzerine çalışmaların yürütülmesi, deneysel desenlerle tasarlanan saha çalışmalarının tasarlanması, yapılan çalışmaların sistematik olarak incelenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Yapay zekâ yapay zekâ okuryazarlığı eğitim ve öğretim doküman incelenmesi sistematik inceleme
Kaynakça
- Akbulut, Ö. (2021). Çok değişkenli ve farklı ölçekli araştırmalarda örneklem büyüklüğünün tespiti. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 4(2), 199-215. https://doi.org/10.51970/jasp.946399
- Akkol, S., & Balkan, Z. E. (2024). Yapay zekânın ilkokul öğretmenleri tarafından kullanımı: 50 öğretmen üzerinde uygulama. SOCIAL SCIENCES STUDIES JOURNAL (SSSJournal), 10(10), 1754-1770.
- Almatrafi, O., Johri, A., & Lee, H. (2024). A systematic review of AI literacy conceptualization, constructs, and implementation and assessment efforts (2019–2023). Computers and Education Open, 6, 100173. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100173
- Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(Özel Sayı), 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Ateş, A. (2025). Eğitimde yapay zekâ konulu tezlerin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Ermenek Akademi Dergisi, 1(1), 46-52.
- Ateşgöz, K. (2025). Artificial Intelligence Literacy: Imperative for the Future or Optional Insight? Içinde M. Özel (Ed.), Digital Literacy as a Catalyst for Critical Thinking (ss. 207-223). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-96720-7_10
- Aydoğan, Ç. (2025). Yapay zekâ uygulaması kullanımının okul öncesi öğretmen adaylarının akademik yazım becerilerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Bechtold, L. (2025, Temmuz 29). Why AI literacy is crucial for safe, inclusive and strategic AI transformation. World Economic Forum. https://www.weforum.org/stories/2025/07/ai-literacy-and-strategic-transformation/ adresinden alındı.
- Biagini, G. (2025). Towards an AI-literate future: A systematic literature review exploring education, ethics, and applications. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 35(4), 2616-2666. https://doi.org/10.1007/s40593-025-00466-w
- Bingöl, İ. (2025). Üretken yapay zekâ destekli etkileşimli öğretimsel video oluşturma sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Boztepe, C. (2025). Eğitimde yapay zekâ uygulamaları: Fırsatlar, sınırlılıklar ve etik tartışmalar. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 98-121. https://doi.org/10.71272/debder.1706141
- Buketçi, H. (2024). Yapay ekâ alanında 2019-2022 yılları arasında yapılan yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. Educational Academic Research, 53, 55-64. https://doi.org/10.33418/education.1421766
- Bulut, M. A., Davarcı, M., Bozdoğan, N. K., & Sarpkaya, Y. (2024). Yapay zekanın eğitim üzerindeki etkileri. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 976-986.
- Burgsteiner, H., Kandlhofer, M., & Steinbauer, G. (2016). IRobot: teaching the basics of artificial intelligence in high schools. Proceedings of the Sixth Symposium on Educational Advances in Artificial Intelligence (EAAI-16), 4126-4127.
- Casal-Otero, L., Catala, A., Fernández-Morante, C., Taboada, M., Cebreiro, B., & Barro, S. (2023). AI literacy in K-12: a systematic literature review. International Journal of STEM Education, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00418-7
- Cengiz, S., & Peker, A. (2025). Generative artificial intelligence acceptance and artificial intelligence anxiety among university students: the sequential mediating role of attitudes toward artificial intelligence and literacy. Current Psychology, 44(9), 7991-8000. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07433-7
- Çelebi, C., Demir, U., & Karakuş, F. (2023). Yapay zekâ okuryazarlığı konulu çalışmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 535-560. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.67
- Dal, M. (2024). Yapay zekâ tabanlı ChatGPT’ye dayalı oluşturulan etkinliklerin 7. sınıf öğrencilerinin metin yazma, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Muş Alparslan Üniversitesi. Deniz, S. (2025). Eğitimde yapay zekâ uygulamalarının değerlendirilmesi: Bir karma-meta çalışması [Doktora Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Dikmen, S. (2024). ğrencilerin derse yönelik dikkatlerinin anlık olarak ölçen yapay zekâ yazılımının geliştirilmesi [Doktora Tezi]. Fırat Üniversitesi.
- Doğan, Ş. (2025). Yapay zekâ destekli fen öğretiminin ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
- Garip, S. (2023). Sosyal bilimlerde nicel araştırma geleneği üzerine kuramsal bir inceleme. International Journal of Social Science Research, 12(1), 1-19.
- Genç, A., & Çınar Yağcı, Ş. (2024). Çeviribilim alanında yapay zekâ üzerine ulusal alan yazında yazılmış makalelerin eğilimleri üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KÜSBD), 14(özel sayı), 119-136.
- Göçer, Ş. (2025). Yapay zekâ destekli çevrimiçi sınıf yönetiminin öğrencilerin İngilizce dersine ve yapay zekâya yönelik tutumları, öz-yönelimli öğrenmeleri ve akademik başarıları üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
- Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varışoğlu, B., Akçay, A., Bayrak, N., Baran, M., & Sözbilir, M. (2012). Trends in educational research in Turkey: A content analysis. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(1), 455–459.
- Gönen, B., & Ciğerci, F. M. (2025). Türkiye’de ilkokul düzeyinde yapay zekâya dayalı yapılmış çalışmaların sistematik analizi. Sınıf Öğretmenliği Araştırmaları Dergisi (SÖAD), 5(1), 18-32.
- Güzey Cem, Çakır, O., Athar, M. H., & Yurdaöz, E. (2023). Eğitimde yapay zekâ üzerine gerçekleştirilmiş araştırmalardaki eğilimlerin incelenmesi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 67-78. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
- İncemen, S., & Öztürk, G. (2024). Farklı eğitim alanlarında yapay zekâ: Uygulama örnekleri. International Journal of Computers in Education, 7(1), 27-49.
- İskender Topaloğlu, M. E. (2025). Yapay zekâ destekli uyarlanabilir öğrenme ortamının yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde telaffuz becerisine, konuşma kaygısına ve öz yeterliğe etkisi [Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Kandlhofer, M., Steinbauer, G., Hirschmugl-Gaisch, S., & Huber, P. (2016). Artificial intelligence and computer science in education: From kindergarten to university. 2016 IEEE Frontiers in Education Conference (FIE), 1-9. https://doi.org/10.1109/FIE.2016.7757570
- Karacif, F. B. (2024). Öğretmenlerin yapay zekâya bakış açıları ve eğitim ortamlarında kullanım durumlarının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Kaymak, A. F., Zorlu, Y., & Zorlu, F. (2025). Eğitimde yapay zekâ alanında Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 38(ITEAC2024-Kalite Süreçlerinde Dijital Dönüşüm, Uluslararasılaşma ve Kültürel Yaklaşımlar), 141-162.
- Kolcu, F. F. (2025). Matematik eğitiminde yapay zekânın kullanımına yönelik farklı paydaş görüşlerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
- Linares-Espinós, E., Hernández, V., Domínguez-Escrig, J. L., Fernández-Pello, S., Hevia, V., Mayor, J., Padilla-Fernández, B., & Ribal, M. J. (2018). Methodology of a systematic review. Actas Urológicas Españolas (English Edition), 42(8), 499-506. https://doi.org/10.1016/j.acuroe.2018.07.002
- Lintner, T. (2024). A systematic review of AI literacy scales. npj Science of Learning, 9(1), 50. https://doi.org/10.1038/s41539-024-00264-4
- Luan, H., Geczy, P., Lai, H., Gobert, J., Yang, S. J. H., Ogata, H., Baltes, J., Guerra, R., Li, P., & Tsai, C.-C. (2020). Challenges and future directions of big data and artificial intelligence in education. Frontiers in Psychology, 11, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.580820
- Ma, M., Ng, D. T. K., Liu, Z., & Wong, G. K. W. (2025). Fostering responsible AI literacy: A systematic review of K-12 AI ethics education. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, 100422. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100422
- Ma, S., & Lei, L. (2024). The factors influencing teacher education students’ willingness to adopt artificial intelligence technology for information-based teaching. Asia Pacific Journal of Education, 44(1), 94-111. https://doi.org/10.1080/02188791.2024.2305155
- Mahadewi, M. P., Aysya, A. A. A., Sofiyani, Z., & Fahmi, F. (2025). The importance of literacy on artificial intelligence for the higher education students: A systematic literature review. International Journal of Advances in Data and Information Systems, 6(1), 1-14. https://doi.org/10.59395/ijadis.v6i1.1350
- MEB. (2025). Eğitimde yapay zekâ politika belgesi ve eylem planı [2025-2029]. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analsis: an expanded sourcebook (2.). Sage Publications.
- Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Chu, S. K. W., & Qiao, M. S. (2021). Conceptualizing AI literacy: An exploratory review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100041
- Oruç, T., Yeşilyurt, M., & Kurt, M. (2024). Eğitimde yapay zekâ konulu çalışmaların betimsel analizi. Temel Eğitim, 6(24), 44-60.
- Öcal, H. (2024). Yapay zekâ teknolojisinin görsel sanatlar eğitiminde kullanım gerekliliğinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
- Özçetin, M. (2024). Üretken yapay zekâ araçlarının kodlama eğitiminde kullanımının incelenmesi: ChatGPT örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Özen, Y., & Gül, A. (2007). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren-örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 394-422.
- Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., … Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 10(1), 1-11. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
- Pehlivanlı, Y. B. (2025). Yapay zekâ teknolojisinin sosyal bilgiler eğitiminde kullanılması üzerine sosyal bilgiler öğretmen adayları ve akademisyen görüşleri [Yüksek Lisans Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Sarı, E. (2025). Yapay zekâ sohbet robotu kullanım sürecinde öğrencilerin İngilizce konuşma ve yazma becerilerinin geliştirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Sarımsakcı, A. (2025). Yapay zekâ destekli robotik kodlama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin robotik kodlama tutumuna ve bilgisayarca düşünme becerisine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
- Say, A. F. (2025). Öz düzenlemeli öğrenme süreçlerinde yapay zekâ teknolojileri konulu araştırmaların incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Schiavo, G., Businaro, S., & Zancanaro, M. (2024). Comprehension, apprehension, and acceptance: Understanding the influence of literacy and anxiety on acceptance of artificial Intelligence. Technology in Society, 77, 102537. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2024.102537
- Sperling, K., Stenberg, C.-J., McGrath, C., Åkerfeldt, A., Heintz, F., & Stenliden, L. (2024). In search of artificial intelligence (AI) literacy in teacher education: A scoping review. Computers and Education Open, 6, 100169. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100169
- Su, J., Ng, D. T. K., & Chu, S. K. W. (2023). Artificial intelligence (AI) literacy in early childhood education: The challenges and opportunities. Computers and Education: Artificial Intelligence, 4, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100124
- Suluk, B. (2025). İlkokul eğitiminde yapay zekâ: Türkiye’de öğrenci ve öğretmen odaklı çalışmaların sistematik incelemesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 205-222. https://doi.org/10.55008/te-ad.1757856
- Temur, S. (2024). Yapay zekânın eğitim sistemine entegrasyonunun potansiyel faydaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 2621-2656. https://doi.org/10.51460/baebd.1541524
- Temur, S. (2025). 2000-2024 yılları arasında eğitim alanında yapılan yapay zekâ konulu lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 1181-1218. https://doi.org/10.53444/deubefd.1600146
- Tosun, C. (2025). Yapay zekâ destekli dijital hikâye oluşturmanın erken çocukluk döneminde yaratıcı düşünme becerisine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Tunjera, N., & Chigona, A. (2025). AI literacy in preservice teachers preparation programs: A global meta-analysis. Proceedings of the 24th European Conference on e-Learning (ECEL 2025), 363-270.
- Üstün, A. B. (2024). Eğitim alanında yapay zekâ uygulamaları: lisansüstü tezlerin sistematik incelemesi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 6(2), 95-112.
- Ürkmez, S. (2025). Yapay zekâ uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
- Vatansever, A. N., Çoban, S., Yali Çoban, E., & Şen, K. (2025). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamalarına ilişkin bir literatür incelemesi. International Primary Education Research Journal, 9(2), 216-229.
- Wang, B., Rau, P.-L. P., & Yuan, T. (2022). Measuring user competence in using artificial intelligence: validity and reliability of artificial intelligence literacy scale. Behaviour & Information Technology, 42(9), 1324-1337. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2072768
- Yang, Y., Zhang, Y., Sun, D., He, W., & Wei, Y. (2025). Navigating the landscape of AI literacy education: insights from a decade of research (2014–2024). Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04583-8
- Yeşilyurt, S., Dündar, R., & Demir, R. Z. (2024). Türkiye’de yapay zekâ ve eğitim ilişkisini inceleyen lisansüstü tezlerin analizi: Bir meta sentez çalışması. Journal of Innovative Research in Social Studies, 7(1), 47-73. https://doi.org/10.47503/jirss.1484848
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs). Seçkin Yayıncılık. Yıldırım, K. (2025). Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin problem kurma süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarını kullanma kararlarının keşfedilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Mersin Üniversitesi .
- Yıldırımçakar, S. (2024). Yapay zekâ destekli fen öğretimi hakkında 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
- Yılmaz, K. (2020). Türkiye’de eğitim yönetimi araştırmalarında kullanılan bazı veri toplama araçları ile ilgili bir değerlendirme. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 1-18.
- Yılmaz, R., & Karaoğlan Yılmaz, F. G. (2023). Augmented intelligence in programming learning: Examining student views on the use of ChatGPT for programming learning. Computers in Human Behavior: Artificial Humans, 1(2), 100005. https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100005
- Yim, I. H. Y., & Su, J. (2025). Artificial intelligence literacy education in primary schools: a review. International Journal of Technology and Design Education, 35(5), 2175-2204. https://doi.org/10.1007/s10798-025-09979-w
- Younis, B. (2025). The artificial intelligence literacy (AIL) scale for teachers: A tool for enhancing AI education. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 41(1), 37-56. https://doi.org/10.1080/21532974.2024.2441682
- Zhang, S., Ganapathy Prasad, P., & Schroeder, N. L. (2025). Learning About AI: A Systematic Review of Reviews on AI Literacy. Journal of Educational Computing Research, 63(5), 1292-1322. https://doi.org/10.1177/07356331251342081
- Zhou, X., Li, Y., Chai, C. S., & Chiu, T. K. F. (2025). Defining, enhancing, and assessing artificial intelligence literacy and competency in K-12 education from a systematic review. Interactive Learning Environments, 33(10), 5766-5788. https://doi.org/10.1080/10494820.2025.2487538
A systematic review of postgraduate studies on education and training concerning artificial intelligence literacy
Öz
The aim of this study is to systematically review postgraduate studies on education and training in artificial intelligence literacy. Document analysis technique was used in the study. Seventeen postgraduate studies included in the study were determined by criterion sampling. A thesis review form created by the researcher was used while collecting the data. The data obtained were analysed using descriptive analysis. The study concluded that there are not many doctoral theses on education and training on artificial intelligence literacy, that the purpose of each study is different, that the studies were mostly conducted at Akdeniz, Bahçeşehir, Sakarya, and Van Yüzüncü Yıl Universities, and that the most studies on the subject were conducted in 2025. Methodologically, it was concluded that quantitative methods and correlational survey designs were most frequently used in postgraduate studies, appropriate sampling methods were preferred, studies were conducted on teachers and teacher candidates, sample sizes of over 250 were preferred, data were mostly collected using scales, and descriptive statistics and parametric tests were most frequently used in data analysis. Recommendations are provided at the end of the study. It is recommended to increase the number of doctoral theses on the subject, conduct studies on primary school students, design field studies with experimental designs, and systematically review the studies conducted.
Anahtar Kelimeler
Artificial intelligence artificial intelligence literacy education and teaching document review systematic review
Kaynakça
- Akbulut, Ö. (2021). Çok değişkenli ve farklı ölçekli araştırmalarda örneklem büyüklüğünün tespiti. Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, 4(2), 199-215. https://doi.org/10.51970/jasp.946399
- Akkol, S., & Balkan, Z. E. (2024). Yapay zekânın ilkokul öğretmenleri tarafından kullanımı: 50 öğretmen üzerinde uygulama. SOCIAL SCIENCES STUDIES JOURNAL (SSSJournal), 10(10), 1754-1770.
- Almatrafi, O., Johri, A., & Lee, H. (2024). A systematic review of AI literacy conceptualization, constructs, and implementation and assessment efforts (2019–2023). Computers and Education Open, 6, 100173. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100173
- Aras, A. (2024). Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51(Özel Sayı), 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
- Ateş, A. (2025). Eğitimde yapay zekâ konulu tezlerin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Ermenek Akademi Dergisi, 1(1), 46-52.
- Ateşgöz, K. (2025). Artificial Intelligence Literacy: Imperative for the Future or Optional Insight? Içinde M. Özel (Ed.), Digital Literacy as a Catalyst for Critical Thinking (ss. 207-223). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-96720-7_10
- Aydoğan, Ç. (2025). Yapay zekâ uygulaması kullanımının okul öncesi öğretmen adaylarının akademik yazım becerilerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Bechtold, L. (2025, Temmuz 29). Why AI literacy is crucial for safe, inclusive and strategic AI transformation. World Economic Forum. https://www.weforum.org/stories/2025/07/ai-literacy-and-strategic-transformation/ adresinden alındı.
- Biagini, G. (2025). Towards an AI-literate future: A systematic literature review exploring education, ethics, and applications. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 35(4), 2616-2666. https://doi.org/10.1007/s40593-025-00466-w
- Bingöl, İ. (2025). Üretken yapay zekâ destekli etkileşimli öğretimsel video oluşturma sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Boztepe, C. (2025). Eğitimde yapay zekâ uygulamaları: Fırsatlar, sınırlılıklar ve etik tartışmalar. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1), 98-121. https://doi.org/10.71272/debder.1706141
- Buketçi, H. (2024). Yapay ekâ alanında 2019-2022 yılları arasında yapılan yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. Educational Academic Research, 53, 55-64. https://doi.org/10.33418/education.1421766
- Bulut, M. A., Davarcı, M., Bozdoğan, N. K., & Sarpkaya, Y. (2024). Yapay zekanın eğitim üzerindeki etkileri. Ulusal Eğitim Dergisi, 4(3), 976-986.
- Burgsteiner, H., Kandlhofer, M., & Steinbauer, G. (2016). IRobot: teaching the basics of artificial intelligence in high schools. Proceedings of the Sixth Symposium on Educational Advances in Artificial Intelligence (EAAI-16), 4126-4127.
- Casal-Otero, L., Catala, A., Fernández-Morante, C., Taboada, M., Cebreiro, B., & Barro, S. (2023). AI literacy in K-12: a systematic literature review. International Journal of STEM Education, 10(1), 1-17. https://doi.org/10.1186/s40594-023-00418-7
- Cengiz, S., & Peker, A. (2025). Generative artificial intelligence acceptance and artificial intelligence anxiety among university students: the sequential mediating role of attitudes toward artificial intelligence and literacy. Current Psychology, 44(9), 7991-8000. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07433-7
- Çelebi, C., Demir, U., & Karakuş, F. (2023). Yapay zekâ okuryazarlığı konulu çalışmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 535-560. https://doi.org/10.51119/ereegf.2023.67
- Dal, M. (2024). Yapay zekâ tabanlı ChatGPT’ye dayalı oluşturulan etkinliklerin 7. sınıf öğrencilerinin metin yazma, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Muş Alparslan Üniversitesi. Deniz, S. (2025). Eğitimde yapay zekâ uygulamalarının değerlendirilmesi: Bir karma-meta çalışması [Doktora Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
- Dikmen, S. (2024). ğrencilerin derse yönelik dikkatlerinin anlık olarak ölçen yapay zekâ yazılımının geliştirilmesi [Doktora Tezi]. Fırat Üniversitesi.
- Doğan, Ş. (2025). Yapay zekâ destekli fen öğretiminin ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
- Garip, S. (2023). Sosyal bilimlerde nicel araştırma geleneği üzerine kuramsal bir inceleme. International Journal of Social Science Research, 12(1), 1-19.
- Genç, A., & Çınar Yağcı, Ş. (2024). Çeviribilim alanında yapay zekâ üzerine ulusal alan yazında yazılmış makalelerin eğilimleri üzerine bir araştırma. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (KÜSBD), 14(özel sayı), 119-136.
- Göçer, Ş. (2025). Yapay zekâ destekli çevrimiçi sınıf yönetiminin öğrencilerin İngilizce dersine ve yapay zekâya yönelik tutumları, öz-yönelimli öğrenmeleri ve akademik başarıları üzerine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Fırat Üniversitesi.
- Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varışoğlu, B., Akçay, A., Bayrak, N., Baran, M., & Sözbilir, M. (2012). Trends in educational research in Turkey: A content analysis. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(1), 455–459.
- Gönen, B., & Ciğerci, F. M. (2025). Türkiye’de ilkokul düzeyinde yapay zekâya dayalı yapılmış çalışmaların sistematik analizi. Sınıf Öğretmenliği Araştırmaları Dergisi (SÖAD), 5(1), 18-32.
- Güzey Cem, Çakır, O., Athar, M. H., & Yurdaöz, E. (2023). Eğitimde yapay zekâ üzerine gerçekleştirilmiş araştırmalardaki eğilimlerin incelenmesi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 5(1), 67-78. https://doi.org/10.53694/bited.1060730
- İncemen, S., & Öztürk, G. (2024). Farklı eğitim alanlarında yapay zekâ: Uygulama örnekleri. International Journal of Computers in Education, 7(1), 27-49.
- İskender Topaloğlu, M. E. (2025). Yapay zekâ destekli uyarlanabilir öğrenme ortamının yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde telaffuz becerisine, konuşma kaygısına ve öz yeterliğe etkisi [Doktora Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
- Kandlhofer, M., Steinbauer, G., Hirschmugl-Gaisch, S., & Huber, P. (2016). Artificial intelligence and computer science in education: From kindergarten to university. 2016 IEEE Frontiers in Education Conference (FIE), 1-9. https://doi.org/10.1109/FIE.2016.7757570
- Karacif, F. B. (2024). Öğretmenlerin yapay zekâya bakış açıları ve eğitim ortamlarında kullanım durumlarının incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Kaymak, A. F., Zorlu, Y., & Zorlu, F. (2025). Eğitimde yapay zekâ alanında Türkiye’de yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 38(ITEAC2024-Kalite Süreçlerinde Dijital Dönüşüm, Uluslararasılaşma ve Kültürel Yaklaşımlar), 141-162.
- Kolcu, F. F. (2025). Matematik eğitiminde yapay zekânın kullanımına yönelik farklı paydaş görüşlerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
- Linares-Espinós, E., Hernández, V., Domínguez-Escrig, J. L., Fernández-Pello, S., Hevia, V., Mayor, J., Padilla-Fernández, B., & Ribal, M. J. (2018). Methodology of a systematic review. Actas Urológicas Españolas (English Edition), 42(8), 499-506. https://doi.org/10.1016/j.acuroe.2018.07.002
- Lintner, T. (2024). A systematic review of AI literacy scales. npj Science of Learning, 9(1), 50. https://doi.org/10.1038/s41539-024-00264-4
- Luan, H., Geczy, P., Lai, H., Gobert, J., Yang, S. J. H., Ogata, H., Baltes, J., Guerra, R., Li, P., & Tsai, C.-C. (2020). Challenges and future directions of big data and artificial intelligence in education. Frontiers in Psychology, 11, 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.580820
- Ma, M., Ng, D. T. K., Liu, Z., & Wong, G. K. W. (2025). Fostering responsible AI literacy: A systematic review of K-12 AI ethics education. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, 100422. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100422
- Ma, S., & Lei, L. (2024). The factors influencing teacher education students’ willingness to adopt artificial intelligence technology for information-based teaching. Asia Pacific Journal of Education, 44(1), 94-111. https://doi.org/10.1080/02188791.2024.2305155
- Mahadewi, M. P., Aysya, A. A. A., Sofiyani, Z., & Fahmi, F. (2025). The importance of literacy on artificial intelligence for the higher education students: A systematic literature review. International Journal of Advances in Data and Information Systems, 6(1), 1-14. https://doi.org/10.59395/ijadis.v6i1.1350
- MEB. (2025). Eğitimde yapay zekâ politika belgesi ve eylem planı [2025-2029]. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı.
- Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analsis: an expanded sourcebook (2.). Sage Publications.
- Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Chu, S. K. W., & Qiao, M. S. (2021). Conceptualizing AI literacy: An exploratory review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100041
- Oruç, T., Yeşilyurt, M., & Kurt, M. (2024). Eğitimde yapay zekâ konulu çalışmaların betimsel analizi. Temel Eğitim, 6(24), 44-60.
- Öcal, H. (2024). Yapay zekâ teknolojisinin görsel sanatlar eğitiminde kullanım gerekliliğinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
- Özçetin, M. (2024). Üretken yapay zekâ araçlarının kodlama eğitiminde kullanımının incelenmesi: ChatGPT örneği [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Özen, Y., & Gül, A. (2007). Sosyal ve eğitim bilimleri araştırmalarında evren-örneklem sorunu. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 394-422.
- Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., … Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 10(1), 1-11. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
- Pehlivanlı, Y. B. (2025). Yapay zekâ teknolojisinin sosyal bilgiler eğitiminde kullanılması üzerine sosyal bilgiler öğretmen adayları ve akademisyen görüşleri [Yüksek Lisans Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Sarı, E. (2025). Yapay zekâ sohbet robotu kullanım sürecinde öğrencilerin İngilizce konuşma ve yazma becerilerinin geliştirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
- Sarımsakcı, A. (2025). Yapay zekâ destekli robotik kodlama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin robotik kodlama tutumuna ve bilgisayarca düşünme becerisine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
- Say, A. F. (2025). Öz düzenlemeli öğrenme süreçlerinde yapay zekâ teknolojileri konulu araştırmaların incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Schiavo, G., Businaro, S., & Zancanaro, M. (2024). Comprehension, apprehension, and acceptance: Understanding the influence of literacy and anxiety on acceptance of artificial Intelligence. Technology in Society, 77, 102537. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2024.102537
- Sperling, K., Stenberg, C.-J., McGrath, C., Åkerfeldt, A., Heintz, F., & Stenliden, L. (2024). In search of artificial intelligence (AI) literacy in teacher education: A scoping review. Computers and Education Open, 6, 100169. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100169
- Su, J., Ng, D. T. K., & Chu, S. K. W. (2023). Artificial intelligence (AI) literacy in early childhood education: The challenges and opportunities. Computers and Education: Artificial Intelligence, 4, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2023.100124
- Suluk, B. (2025). İlkokul eğitiminde yapay zekâ: Türkiye’de öğrenci ve öğretmen odaklı çalışmaların sistematik incelemesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 205-222. https://doi.org/10.55008/te-ad.1757856
- Temur, S. (2024). Yapay zekânın eğitim sistemine entegrasyonunun potansiyel faydaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(3), 2621-2656. https://doi.org/10.51460/baebd.1541524
- Temur, S. (2025). 2000-2024 yılları arasında eğitim alanında yapılan yapay zekâ konulu lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 63, 1181-1218. https://doi.org/10.53444/deubefd.1600146
- Tosun, C. (2025). Yapay zekâ destekli dijital hikâye oluşturmanın erken çocukluk döneminde yaratıcı düşünme becerisine etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
- Tunjera, N., & Chigona, A. (2025). AI literacy in preservice teachers preparation programs: A global meta-analysis. Proceedings of the 24th European Conference on e-Learning (ECEL 2025), 363-270.
- Üstün, A. B. (2024). Eğitim alanında yapay zekâ uygulamaları: lisansüstü tezlerin sistematik incelemesi. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 6(2), 95-112.
- Ürkmez, S. (2025). Yapay zekâ uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.
- Vatansever, A. N., Çoban, S., Yali Çoban, E., & Şen, K. (2025). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamalarına ilişkin bir literatür incelemesi. International Primary Education Research Journal, 9(2), 216-229.
- Wang, B., Rau, P.-L. P., & Yuan, T. (2022). Measuring user competence in using artificial intelligence: validity and reliability of artificial intelligence literacy scale. Behaviour & Information Technology, 42(9), 1324-1337. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2072768
- Yang, Y., Zhang, Y., Sun, D., He, W., & Wei, Y. (2025). Navigating the landscape of AI literacy education: insights from a decade of research (2014–2024). Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-025-04583-8
- Yeşilyurt, S., Dündar, R., & Demir, R. Z. (2024). Türkiye’de yapay zekâ ve eğitim ilişkisini inceleyen lisansüstü tezlerin analizi: Bir meta sentez çalışması. Journal of Innovative Research in Social Studies, 7(1), 47-73. https://doi.org/10.47503/jirss.1484848
- Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs). Seçkin Yayıncılık. Yıldırım, K. (2025). Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin problem kurma süreçlerinde üretken yapay zekâ araçlarını kullanma kararlarının keşfedilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Mersin Üniversitesi .
- Yıldırımçakar, S. (2024). Yapay zekâ destekli fen öğretimi hakkında 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
- Yılmaz, K. (2020). Türkiye’de eğitim yönetimi araştırmalarında kullanılan bazı veri toplama araçları ile ilgili bir değerlendirme. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 1-18.
- Yılmaz, R., & Karaoğlan Yılmaz, F. G. (2023). Augmented intelligence in programming learning: Examining student views on the use of ChatGPT for programming learning. Computers in Human Behavior: Artificial Humans, 1(2), 100005. https://doi.org/10.1016/j.chbah.2023.100005
- Yim, I. H. Y., & Su, J. (2025). Artificial intelligence literacy education in primary schools: a review. International Journal of Technology and Design Education, 35(5), 2175-2204. https://doi.org/10.1007/s10798-025-09979-w
- Younis, B. (2025). The artificial intelligence literacy (AIL) scale for teachers: A tool for enhancing AI education. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 41(1), 37-56. https://doi.org/10.1080/21532974.2024.2441682
- Zhang, S., Ganapathy Prasad, P., & Schroeder, N. L. (2025). Learning About AI: A Systematic Review of Reviews on AI Literacy. Journal of Educational Computing Research, 63(5), 1292-1322. https://doi.org/10.1177/07356331251342081
- Zhou, X., Li, Y., Chai, C. S., & Chiu, T. K. F. (2025). Defining, enhancing, and assessing artificial intelligence literacy and competency in K-12 education from a systematic review. Interactive Learning Environments, 33(10), 5766-5788. https://doi.org/10.1080/10494820.2025.2487538
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.52105/temelegitim.1852049 |
| IZ | https://izlik.org/JA92FP29NX |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 31 |
Amaç ve Kapsam
Temel Eğitim dergisinin amacı uluslararası ve disiplinlerarası özgün, bilimsel çalışmalar için mecra olmak, eğitimle ilgili nitelikli tartışmalar üretmek ve Türkiye’de eğitimle ilgili politikaların şekillenmesine katkı sağlamaktır. Bu sebeple yayımlanacak çalışmalardan teknik yetkinliğin yanı sıra, eğitim konusundaki tartışmalara yeni ve özgün katkılar sağlamaları da beklenmektedir. Böylelikle Türkiye’de eğitim alanında çalışma yapan kişilerin ve/veya kurumların yararlanacağı bir birikimin oluşmasına katkı sağlamak hedeflenmektedir.
The aim of the Journal of Primary Education is to be a medium for international and interdisciplinary original scientific studies, to produce qualified discussions about education and contribute to the shaping of policies related to education in Turkey. For this reason, the studies to be published are expected to provide new and original contributions to the discussions on education as well as technical competence. Thus, it is aimed to contribute to the formation of an accumulation of the people and/or institutions who will take advantage of working in the field of education in Turkey.
Temel Eğitim dergisi,okul öncesi ve ilkokul eğitimine yönelik yayım yapan hakemli, akademik bir dergidir. Dergi, bu kapsamda güncelliğini muhafaza eden bütün konularda, araştırma bulguları ve tasarımı ulusal ve uluslararası önem taşıyan nitelikli çalışmalar yayımlar. Dergi, kuramsal çerçevesi güçlü, ilgili alanyazını ele alınan konu ile eleştirel şekilde ilişkilendirmiş, araştırma dizaynı ve analizleri iyi yapılandırılmış, ulusal, uluslararası ileri araştırmalara ve politika uygulamalarına yönelik öneriler ve sonuçlar içeren çalışmalara öncelik tanınmaktadır. Dergide eğitim konusunu kuramsal açıdan ele alan ve konusuna pratik açılımlar sağlayan çalışmalara yer verilmektedir. Bu çerçevede farklı disiplinlerden özgün araştırmalar, deneysel ve klinik çalışmalar, politika analizleri ve vaka bildirimleri yayımlanmaktadır.
A) Temel Eğitimin önceliğine aldığı çalışmalar şunlardır:
A1) Kuram ve uygulama bağını kuran ve öğretmen yetiştirme süreçlerini destekleyen,
A2) Eğitimde gelişim, yönetim ve denetleme konularını derinlemesine inceleyen,
A3) Doğal eğitim ortamlarındaki öğrenci, veli, öğretmen, idarecilerin seslerini (düşüncelerini) iyi tasarlanmış çalışmalara aktaran,
A4) Yerel politika, program ve yenilikleri uluslararası bir bakış açısıyla değerlendiren,
A5) Yeni eğitim modelleri, ölçme araçları, disiplinler arası araştırma desenleri geliştirmeye yardımcı olan,
A6) Öğrenme ortamlarını teknolojiyle birleştiren,
A7) Multidisiplinler (disiplinlerarası) ve transdisipliner (disiplinler üstü) çalışmalar (STEM gibi),
A8) Eğitsel ölçme araçlarının geliştirildiği ve aynı anda kullanışlılığının sınandığı,
A9) Eğitim uygulamalarını geliştirmeye yardımcı teknoloji entegrasyonunu içeren,
A10) Teorik veya uygulamalı yeni bir eğitsel model geliştiren ve bu modeli değerlendiren,
A11) Öğretmenlerin mesleki gelişim süreçlerini destekleyen.
*Yukarıdaki özellikleri taşısa da aşağıdaki özelliklerden en az birisini içerisinde barındıran çalışmalar hakem değerlendirme sürecine dahil edilmeyecektir.
B) Temel Eğitim aşağıdaki çalışmaları kapsamı dışında tutmaktadır:
B1) Basit düzeyde kavramsal çerçeveye odaklanan çalışmalar,
B2) Yanlış metedoloji ile yütürülen çalışmalar,
B3) Yalnızca bir bağımsız değişkenle yürütülen basit nicel (Örneğin, x değişkeninin y değişkeni üzerindeki etkisi) çalışmalar,
B4) Yalnızca bir veri toplama aracı yoluyla yürütülen basit nitel ya da nicel çalışmalar (Örneğin, yalnızca demografik değişkenlere göre yapılan analizler, yalnızca görüşme ya da ölçek yoluyla),
B5) Yalnızca katılımcıların görüşleri üzerine temellendirilen çalışmalar,
B6) Yeterli sayıda örneklem üzerinden yürütülmemiş nicel çalışmalar (Bu tür araştırmalarda alanyazında kabul görmüş formüller dikkate alınmalı ve evrene bağlı minimum örneklem sayısı sınır belirlenmelidir.),
B7) Üniversite öğrencilerinin aldıkları bir derse yönelik oluşturdukları tutum, davranış vb. özelliklerini ölçen çalışmalar,
B8) Uluslararası konu kapsamı dışında olan yerel çalışmalar (Örneğin, yalnızca basit (uluslararası olmayan yerel odaklı) ölçek geliştirme ve uyarlamaya yönelik çalışmalar),
B9) Eğitim bilimlerinin veya temel eğitimin odağı dışında kalan çalışmalar (STEM eğitimi kapsamında mühendislik eğitimi çalışmaları editör görüşü doğrultusunda kabul edilebilir. Söz konusu disiplinler eğitim anlayışı çerçevesinde ele alınırsa dergi kapsamına uyabilir. Örneğin, tarih eğitimi modelleri geliştiren ve öğrencilerle uygulanan çalışmalar dergi kapsamına dahildir.),
B10) Zayıf bilimsel yöntemle yürütülmüş, geçerliği ve güvenirliği düşük çalışmalar (Örneğin, içerik analizi denildiği halde içerik analizi yapılmamış çalışmalar, nicel/nitel veri analizinin niteliği zayıf olan çalışmalar),
B11) Alanyazındaki yeri ve önemi net bir şekilde açıklanmayan çalışmalar (Örneğin, çalışmanın ilgili konuda alanyazına katkısı, kuramsal yeri ve altyapısı nitelikli bir şekilde açıklanmayan çalışmalar).
Journal of Primary Education is a peer-reviewed academic journal on preschool and primary school education. In this context, the journal publishes quality studies with research findings and designs of national and international importance in all up-to-date subjects. The journal prioritizes studies with robust theoretical frameworks, critically associating the relevant literature with the subject, well-structured research design and analysis, and recommendations and results for national and international advanced research and policy implementations. The journal includes theoretical studies that deal with education and provide practical expansions to the subject. Original research, experimental and clinical studies, policy analyses, and case reports from different disciplines are published in this context.
A) The studies that Primary Education prioritizes are as follows:
A1) Establishing the connection between theory and practice and supporting teacher training processes,
A2) Examining in depth the development, management, and supervision issues in education,
A3) Transferring the voices (thoughts) of students, parents, teachers, and administrators in natural education environments to well-designed studies,
A4) Evaluating local policies, programs, and innovations from an international perspective,
A5) Helping to develop new education models, measurement tools, and interdisciplinary research designs,
A6) Combining learning environments with technology,
A7) Multidisciplinary (interdisciplinary) and transdisciplinary (above-disciplinary) studies (such as STEM),
A8) Developing educational measurement tools and testing their usefulness at the same time,
A9) Including technology integration that helps develop educational practices,
A10) Developing a new theoretical or applied educational model and evaluating this model,
A11) Supporting the professional development processes of teachers.
*Studies with the above characteristics but at least one of the following characteristics will not be included in the peer review process.
B) Primary Education excludes the following studies from its scope:
B1) Studies focusing on a simple conceptual framework,
B2) Studies conducted with incorrect methodology,
B3) Simple quantitative studies conducted with only one independent variable (for example, the effect of variable x on variable y),
B4) Simple qualitative or quantitative studies conducted with only one data collection tool (for example, analyses conducted only according to demographic variables, only through interviews or scales),
B5) Studies based only on the opinions of participants,
B6) Quantitative studies not conducted with a sufficient number of samples (For such studies, accepted formulas in the literature should be taken into consideration, and a minimum sample size limit should be determined depending on the universe.),
B7) Attitudes, behaviors, etc., formed by university students towards a course they take. studies measuring their characteristics,
B8) Local studies outside the scope of international topics (For example, studies only focusing on simple (non-international, local) scale development and adaptation),
B9) Studies outside the focus of educational sciences or primary education (Engineering education studies within the scope of STEM education can be accepted according to the editorial opinion. If the disciplines in question are addressed within the education framework, they may fit the journal's scope. For example, studies developing history education models and applied with students are included in the scope of the journal.),
B10) Studies conducted with weak scientific methods, low validity and reliability (For example, studies that do not conduct content analysis even though content analysis is mentioned, studies with weak quantitative/qualitative data analysis),
B11) Studies whose place and importance are not clearly explained (For example, studies whose contribution to the literature on the relevant subject, theoretical place, and infrastructure of the study are not presented in a qualified manner).
Yazım Kuralları
Dosya Formatı: Gönderiler Microsoft Office Word (.doc, .docx) veya uyumlu bir dosya formatında hazırlanmalıdır.
Sayfa Yapısı: Tüm kenarlar için 2,5 cm kenar boşluğu bırakılmalıdır.
Yazı Tipi: Metnin tümü için 10 punto "Times New Roman" yazı tipi kullanılmalıdır.
Paragraf Yapısı: Paragraf öncesi 6 nk ve sonrasında ise 0 nk boşluk bırakılmalıdır. Satır aralıkları TEK aralık olarak belirlenmelidir.
File Format: Submissions should be prepared in Microsoft Office Word (.doc, .docx) or a compatible file format.
Page Layout: 2.5 cm margin must be left for all sides.
Font: 10 pt "Times New Roman" font should be used for the entire text.
Paragraph Structure: There should not be any spaces before and after the paragraph. Line spacing should be set at 1
Dergimizin intihal sınırı % 20 olarak belirlenmiştir. Bu sınırı aşan çalışmalar kesinlikle ret edilecektir. Yazarlar intihal raporu ile birlikte çalışmalarını sisteme yükleyebilir.
Lütfen ilk gönderimde makalenizi isim ve iletişim bilgilerinizi girmeden (kör) gönderiniz. Hakem sürecin tamamlanan ve yayınlanabilir kararı alan makaleleri gerekli düzenlemeleri yaparak isimli ve iletişim bilgileri ile sistemimize yükleyebilirsiniz. İlk gönderimde isim ve iletişim bilgileri olan makaleler yazarlara geri iade edilecektir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Journal of Primary Education (Temel Eğitim) follows "Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" and "Best Practice Guidelines for Journal Editors" published by Committee on Publication Ethic (COPE). For more information, please visit: https://publicationethics.org/
Code of Ethics
Editorial: The editors should;
- appoint at least two referees suitable for the subject of the candidate article,
- ensure the communication between the reviewer and the responsible authors, taking into account the blind review process,
- maintain their relations in a transparent and objective manner without discriminating between any authors and reviewers,
- not use their position for their own personal and academic interests,
- provide clear and detailed justifications for the rejected articles,
- consider also scientific research, publication and reviewer ethics.
Reviewers: The reviewers should;
- be experts in the fields addressed by the candidate article,
- obliged to make their criticisms objectively and clearly,
- not act in line with their own personal interests/opinions,
- be considered that the texts are personal and should not be shared with third parties,
- not transfer information from the article for their own work, and should not pursue any academic/personal interests,
- provide clear and detailed justifications for the rejected articles,
- consider also scientific research, publication and reviewer ethics.
Authors: The authors should;
- not be cite as authors People who do not contribute to the study during scientific research and writing,
- avoid situations such as irresponsible authorship, piracy, fabrication, multi-publishing, split-publishing, biased source, biased publication, violation of human-animal ethics, which are stated as unethical behaviors,
- act in accordance with the citation system specified in the journal during the writing phase of the candidate article,
- not be cite unpublished works,
- not publish part of any work without permission or reference,
- indicate the financial sources of the study, if any.
Open Access Policy
Articles published in this journal are permanently free for everyone to read, download, copy, distribute, print, search and link to the full texts of these articles.
License Policy
Articles published in this journal are licensed under Creative Commons Attribution 4.0 International license.
Copyright Policy
This journal allow the author(s) to hold the copyright and will allow the author(s) to retain publishing rights without restrictions.
Double-Blind Peer Review Policy
This journal uses double-blind review, which means that both the reviewer and author identities are concealed from the reviewers, and vice versa, throughout the review process.To facilitate this, authors need to ensure that their manuscripts are prepared in a way that does not give away their identity. To help with this preparation please ensure the following when submitting:
- Submit the Title Page containing the Authors details and Blinded Manuscript with no author details as 2 separate files.
Information to help prepare the Title Page
This should include the title, authors' names and affiliations, and a complete address for the corresponding author including telephone and e-mail address.
Information to help prepare the Blinded Manuscript
Besides the obvious need to remove names and affiliations under the title within the manuscript, there are other steps that need to be taken to ensure the manuscript is correctly prepared for double-blind peer review. To assist with this process the key items that need to be observed are as follows:
- Use the third person to refer to work the Authors have previously undertaken, e.g. replace any phrases like “as we have shown before” with “… has been shown before [Anonymous, 2007]”.
- Make sure figures do not contain any affiliation related identifier.
- Do not eliminate essential self-references or other references but limit self-references only to papers that are relevant for those reviewing the submitted paper.
- Cite papers published by the Author in the text as follows: ‘[Anonymous, 2007]’.
- For blinding in the reference list: ‘[Anonymous 2007] Details omitted for double-blind reviewing.’
- Remove references to funding sources.
- Do not include acknowledgments.
- Remove any identifying information, including author names, from file names and ensure document properties are also anonymized.
Plagiarism Policy
Articles published in this journal are checked by iThenticate plagiarism detection service.
Fee Policy
This journal does not charge APCs or submission charges.
Archiving Policy
To ensure that all articles will be permanently preserved and available a full archival copy of all articles published in the journal is deposited in electronic format into LOCKSS Registry.
Authors are encouraged to self-archive the final version of their published articles into institutional and public repositories. For this purpose, authors are strongly encouraged to use the final PDF version published on the website of the journal.
Repository Policy
This journal allows all versions of published articles including,
- Submitted version
- Accepted version (Author Accepted Manuscript)
- Published version (Version of Record)
to be deposited in an institutional or other repository of the author’s choice without embargo.
Ücret Politikası
This journal does not charge APCs or submission charges.
Dizinler
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editörler
Ahmet Erol is a research assistant at the Department of Preschool Education, Pamukkale University, Denizli, Turkey. His research interests include environmental education, self-regulation in early childhood, STEM education in early childhood, social skills in preschool period. Some of his articles have been published in the following journals: Current Psychology, Death Studies, European Early Childhood Education Research Journal, Early Child Development and Care, The Journal of Educational Research.
Araştırmacı ilk ve orta öğrenimini Muğla’da tamamladı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalından mezun oldu. Aynı birime 50/d kadrosu kapsamında; daha sonra Pamukkale Üniversitesine Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında araştırma görevlisi olarak atandı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamladı. Pamukkale Üniversitesi İlköğretim Doktora Programı kapsamında sosyal bilgiler eğitiminde doktorasını tamamladı. Aynı kurumda doktor araştırma görevlisi ve doktor öğretim üyesi olarak görev yaptı. Yine aynı kurumda doçent doktor olarak görevine devam etmektedir. Araştırmacının akademik ilgi alanlarında sosyal bilgiler eğitiminde topluma hizmet ederek öğrenme, gönüllülük, STEM ve orman okulu yaklaşımları yer almaktadır.
Yardımcı Editörler
1997 yılında Şumnu Üniversitesi Türk Filolojisi Bölümünden mezun oldum. 2000 yılından bu yana Şumnu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak ders vermekte ve akademik çalışmalar yapmaktayım.
“Günümüzdeki Türk Hukuk Terminolojisi” adlı tez ile 2018 yılında doktora ünvanını aldım. 2022 yılında da “Türkçede Nezaket Değeri Taşıyan Kalıp İfadeler: Seslenme, Selamlaşma ve Vedalaşma Sözleri” adlı monografi kitabı ile doçent ünvanını aldım.
2001’den bu yana Türkçenin gerek okullarda gerekse üniversitede okutulması ile ilgili 11 kitaba imza attım.
Ticaretten hukuka, gastronomiden bitki alemine kadar farklı alanlara ait terimler içeren, Bulgarca-Türkçe ve Türkçe-Bulgarca dilelrinde 12 sözlük çalışmasına imza attım.
Bulgaristan’da seçmeli Türkçe derslerinde kullanılan kitapların editörlüğünü yaptım.
Alan Editörleri
Yayın Kurulu
Araştırmacı ilk ve orta öğrenimini Muğla’da tamamladı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalından mezun oldu. Aynı birime 50/d kadrosu kapsamında; daha sonra Pamukkale Üniversitesine Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında araştırma görevlisi olarak atandı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamladı. Pamukkale Üniversitesi İlköğretim Doktora Programı kapsamında sosyal bilgiler eğitiminde doktorasını tamamladı. Aynı kurumda doktor araştırma görevlisi ve doktor öğretim üyesi olarak görev yaptı. Yine aynı kurumda doçent doktor olarak görevine devam etmektedir. Araştırmacının akademik ilgi alanlarında sosyal bilgiler eğitiminde topluma hizmet ederek öğrenme, gönüllülük, STEM ve orman okulu yaklaşımları yer almaktadır.
Dr. Muhammet Fatih Doğan is currently working as an independent researcher. He is working on self-regulated learning, Multiple Intelligence Theory, daily life problem-solving skills, good kid phenomenon, virtue education and science education. His aim is to carry out scientific and academic studies to ensure that children are raised through education as "good" and "skilful" individuals who can make useful and realistic contributions to themselves and the society in which they live. He lives in Tekirdağ, Turkey.
Ahmet Erol is a research assistant at the Department of Preschool Education, Pamukkale University, Denizli, Turkey. His research interests include environmental education, self-regulation in early childhood, STEM education in early childhood, social skills in preschool period. Some of his articles have been published in the following journals: Current Psychology, Death Studies, European Early Childhood Education Research Journal, Early Child Development and Care, The Journal of Educational Research.
1997 yılında Şumnu Üniversitesi Türk Filolojisi Bölümünden mezun oldum. 2000 yılından bu yana Şumnu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak ders vermekte ve akademik çalışmalar yapmaktayım.
“Günümüzdeki Türk Hukuk Terminolojisi” adlı tez ile 2018 yılında doktora ünvanını aldım. 2022 yılında da “Türkçede Nezaket Değeri Taşıyan Kalıp İfadeler: Seslenme, Selamlaşma ve Vedalaşma Sözleri” adlı monografi kitabı ile doçent ünvanını aldım.
2001’den bu yana Türkçenin gerek okullarda gerekse üniversitede okutulması ile ilgili 11 kitaba imza attım.
Ticaretten hukuka, gastronomiden bitki alemine kadar farklı alanlara ait terimler içeren, Bulgarca-Türkçe ve Türkçe-Bulgarca dilelrinde 12 sözlük çalışmasına imza attım.
Bulgaristan’da seçmeli Türkçe derslerinde kullanılan kitapların editörlüğünü yaptım.
Dil Editörleri
1997 yılında Şumnu Üniversitesi Türk Filolojisi Bölümünden mezun oldum. 2000 yılından bu yana Şumnu Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak ders vermekte ve akademik çalışmalar yapmaktayım.
“Günümüzdeki Türk Hukuk Terminolojisi” adlı tez ile 2018 yılında doktora ünvanını aldım. 2022 yılında da “Türkçede Nezaket Değeri Taşıyan Kalıp İfadeler: Seslenme, Selamlaşma ve Vedalaşma Sözleri” adlı monografi kitabı ile doçent ünvanını aldım.
2001’den bu yana Türkçenin gerek okullarda gerekse üniversitede okutulması ile ilgili 11 kitaba imza attım.
Ticaretten hukuka, gastronomiden bitki alemine kadar farklı alanlara ait terimler içeren, Bulgarca-Türkçe ve Türkçe-Bulgarca dilelrinde 12 sözlük çalışmasına imza attım.
Bulgaristan’da seçmeli Türkçe derslerinde kullanılan kitapların editörlüğünü yaptım.
İstatistik Editörü
Ahmet Erol is a research assistant at the Department of Preschool Education, Pamukkale University, Denizli, Turkey. His research interests include environmental education, self-regulation in early childhood, STEM education in early childhood, social skills in preschool period. Some of his articles have been published in the following journals: Current Psychology, Death Studies, European Early Childhood Education Research Journal, Early Child Development and Care, The Journal of Educational Research.
Mijanpaj Editörü
No APCs or Submission Charges 
Authors Hold Copyright without Restrictions